Ngày 12/11, tại Hà Nội, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an chủ trì Hội thảo tổng kết thi hành Luật Đặc xá.
Hội thảo được tổ chức theo hình thức tập trung, kết hợp trực tuyến nhằm đánh giá toàn diện tình hình, kết quả tổ chức thi hành Luật Đặc xá năm 2018; trao đổi, thảo luận, làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật; đồng thời, tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị có liên quan để nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Đặc xá, bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tiễn và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đặc xá trong thời gian tới.
Thay mặt Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an quán triệt nội dung hội thảo, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến nêu rõ, đặc xá là chính sách khoan hồng đặc biệt của Đảng, Nhà nước, thể hiện truyền thống nhân đạo, nhân văn của dân tộc; đồng thời góp phần khuyến khích phạm nhân tích cực cải tạo, sớm trở về với gia đình, cộng đồng, trở thành người có ích cho xã hội.
Thứ trưởng Lê Văn Tuyến đề nghị các đại biểu thảo luận, làm rõ những kết quả nổi bật, tác động và hiệu quả của chính sách đặc xá đối với công tác quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân; việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người được đặc xá; công tác bảo đảm an ninh, trật tự và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng...
Báo cáo tóm tắt dự thảo báo cáo tổng kết thi hành Luật Đặc xá năm 2018 do Đại tá Phạm Minh Phong, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng trình bày nêu rõ: Luật Đặc xá số 30/2018/QH14 được Quốc hội khóa XIV thông qua ngày 19/11/2018, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2019 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc thực hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo của Đảng, Nhà nước đối với người bị kết án phạt tù có quá trình cải tạo tiến bộ; đồng thời góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, giữ vững an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
Sau hơn 7 năm triển khai thực hiện, Luật Đặc xá năm 2018 đã phát huy hiệu quả trong thực tiễn, góp phần thực hiện tốt chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác đặc xá. Cụ thể, công tác đặc xá luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và lãnh đạo Bộ Công an; hệ thống văn bản chỉ đạo, hướng dẫn được ban hành kịp thời, bảo đảm triển khai thống nhất trong toàn quốc.
Quan hệ phối hợp giữa cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án và cơ quan thi hành án dân sự được thực hiện chặt chẽ trong rà soát bản án, xác minh tình trạng tố tụng và nghĩa vụ dân sự. Công tác kiểm sát góp phần bảo đảm việc xét, đề nghị đặc xá dân chủ, khách quan, minh bạch, đúng pháp luật.
Đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ được lựa chọn có phẩm chất chính trị, kinh nghiệm và trình độ nghiệp vụ; nêu cao tinh thần trách nhiệm, khắc phục khó khăn, bảo đảm tiến độ công việc. Quá trình xét duyệt hồ sơ không để xảy ra tiêu cực, nhũng nhiễu, làm sai lệch hồ sơ. Cơ sở vật chất, kinh phí và các điều kiện phục vụ công tác đặc xá cơ bản được bảo đảm. Công tác tuyên truyền góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, huy động sự quan tâm, hỗ trợ của các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng đối với người được đặc xá.
Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo cũng chỉ ra những tồn tại, hạn chế và khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thi hành luật và nêu các kiến nghị, đề xuất…
Tại hội thảo, dưới sự điều hành của Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường, Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, các đại biểu đã tiến hành trao đổi, thảo luận, làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật. Đồng thời, tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị có liên quan để nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Đặc xá, bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tiễn và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đặc xá trong thời gian tới.
Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường đề nghị các kiến nghị phải xuất phát từ thực tiễn, có cơ sở pháp lý và tính khả thi; tập trung vào những vấn đề thực sự cần thiết, bảo đảm chính sách đặc xá được thực hiện thống nhất, công bằng, minh bạch, chặt chẽ. Đồng thời, nghiên cứu việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, trao đổi, xác minh thông tin và hồ sơ đặc xá nhằm đánh giá toàn diện tình hình, kết quả tổ chức thi hành Luật Đặc xá năm 2018…
Với chủ đề “Thực tiễn quản lý, giúp đỡ người được đặc xá tái hoà nhập cộng đồng; công tác phối hợp giữa Công an cấp xã, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội trong tiếp nhận, hỗ trợ, tạo điều kiện ổn định cuộc sống, phòng ngừa tái phạm, những khó khăn, vướng mắc và giải pháp khắc phục”, tham luận của đại diện Công an TP Hồ Chí Minh đã nêu rõ được tình hình, thực tiễn công tác tiếp nhận, quản lý giáo dục, giúp đỡ người được đặc xá tái hoà nhập cộng đồng; công tác phối hợp giữa Công an cấp xã, chính quyền địa phương với các tổ chức xã hội trong tiếp nhận, hỗ trợ, tạo điều kiện ổn định cuộc sống, phòng ngừa tái phạm… Từ đó, đưa ra 5 nhiệm vụ, giải pháp nâng cao hiệu quả trong thời gian tới. Trong đó, có việc tiếp nhận nâng cao trách nhiệm của cấp uỷ, chính quyền địa phương và người đứng đầu; việc phát huy vai trò nòng cốt của Công an cấp xã; thiết lập và duy trì cơ chế phối hợp thực chất giữa Công an cấp xã, chính quyền địa phương, mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị- xã hội; hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm và tiếp cận tín dụng chính sách. Đặc biệt là việc phát huy vai trò của gia đình và cộng đồng; đẩy mạnh tuyên truyền, xoá bỏ định kiến.
Phát biểu tại hội thảo, thay mặt Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến ghi nhận, biểu dương tinh thần trách nhiệm của Cục Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng trong công tác chuẩn bị, tổ chức hội thảo; trân trọng cảm ơn các đồng chí đại biểu đã dành thời gian tham dự và có những ý kiến đóng góp thiết thực, trách nhiệm.
Đồng chí nhấn mạnh, các bộ ngành, cấp ủy, chính quyền địa phương, đặc biệt là Bộ Công an, Công an các đơn vị địa phương với vai trò là lực lượng nòng cốt đã làm tốt công tác tuyên truyền; tạo sự đồng thuận, thống nhất trong xã hội về nhận thức và triển khai thực hiện chủ trương nhân văn của Đảng, Nhà nước; đã nắm vững được các quy định của Luật Đặc xá để triển khai thực hiện trong hơn 7 năm vừa qua.
Cùng với đó, công tác hướng dẫn, triển khai thi hành Luật Đặc xá được các ngành kịp thời tham mưu, hướng dẫn triển khai kịp thời. Do đó, tạo sự đồng thuận, thống nhất và có cơ sở pháp lý để cho triển khai thực hiện công tác đặc xá trong thời gian qua.
Công tác triển khai, thực hiện Luật Đặc xá được tiến hành một cách chặt chẽ, nghiêm túc theo đúng quy định của luật. Qua 6 đợt có trên 41.000 người được hưởng chính sách đặc xá theo chủ trương của Đảng và Nhà nước được quy định theo Luật Đặc xá.
Đồng thời, việc thực hiện các chế độ chính sách, quyền lợi và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong công tác đặc xá theo quy định của luật được triển khai một cách đầy đủ, nghiêm túc, chặt chẽ, đúng quy định; không để xảy ra những vấn đề phức tạp; đảm bảo tuyệt đối an toàn công tác đặc xá… Bên cạnh những kết quả đạt, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến đồng thời đã chỉ ra một số tồn tại, hạn chế.
Chỉ đạo một số nội dung, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến đề nghị Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại hội thảo; tiếp tục rà soát, đánh giá toàn diện kết quả thi hành luật. Đồng thời, tổng hợp, hoàn thiện báo cáo tổng kết và các đề xuất, kiến nghị... Quá trình thực hiện phải bảo đảm chất lượng, tiến độ và yêu cầu đặt ra.
Đối với Công an các đơn vị, địa phương và các cơ quan chức năng có liên quan, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến đề nghị cần tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật. Trong đó, đặc biệt quan tâm đến công tác quản lý, giáo dục, động viên phạm nhân trong thời gian chấp hành án để họ thấy rõ được chính sách nhân văn, nhân đạo của Đảng và Nhà nước; tích cực, cải tạo để được hưởng chính sách đặc xá.
Các bộ, ban, ngành cần tiếp tục đồng hành, phối hợp với Bộ Công an trên các mặt công tác; đặc biệt là việc thực hiện Luật Đặc xá, giúp ngành Công an thực hiện tốt nhiệm vụ đảm bảo ANTT, phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước.
Từ năm 2021 đến năm 2026, Bộ Công an đã chỉ đạo đăng tải, phát sóng trên 6.200 tin, bài, phóng sự truyền hình; xây dựng, sản xuất 500 sản phẩm truyền thông số, infographic, video clip, thu hút hơn 26,1 triệu lượt theo dõi, tiếp cận, tương tác. Bộ Công an cũng phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất 3 phim tài liệu, phóng sự truyền hình về công tác đặc xá. Về kết quả thi hành Luật đặc xá, từ ngày 1/7/2019 đến ngày 30/9/2026, Bộ Công an đã phối hợp với các bộ, ngành tham mưu Chính phủ trình Chủ tịch nước ban hành 6 Quyết định về đặc xá. Sau khi các quyết định được ban hành, Bộ Công an phối hợp với Văn phòng Chủ tịch nước và các cơ quan liên quan tổ chức công bố; chỉ đạo thông báo, phổ biến, niêm yết tại các cơ sở giam giữ phạm nhân theo quy định.
Trong 6 đợt đặc xá, có 31.495 người được gia đình đến đón; 5.754 người được đưa đến bến xe hoặc địa điểm thuận lợi; 1.037 người tự túc phương tiện về địa phương; 25 trường hợp đang điều trị tại bệnh viện được bàn giao cho gia đình và 21 trường hợp phải chấp hành hình phạt bổ sung quản chế được bàn giao cho Công an cấp tỉnh.
Đối với người nước ngoài được đặc xá năm 2026, có 208 người; trong đó 50 người được chuyển giao để thực hiện thủ tục trục xuất, 158 người còn lại được bố trí lưu trú chờ cơ quan đại diện ngoại giao tiếp nhận; người được đặc xá được bảo đảm các chế độ, chính sách theo quy định. Đồng thời, Công an địa phương phối hợp tiếp nhận, quản lý, giáo dục và giúp đỡ người được đặc xá tái hòa nhập cộng đồng theo quy định.
