Phim kinh dị: Không đơn thuần là hù dọa

Không cần đợi tới mùa Halloween, phim kinh dị Việt đều đặn ra mắt bất kỳ thời điểm nào trong năm. Các bộ phim gần đây không chỉ thuần kinh dị mà đã pha trộn nhiều yếu tố để tìm cho mình con đường riêng.

Phim kinh dị ở nước ta dù có chặng đường phát triển khá dài nhưng thể loại này đến bây giờ vẫn bị xem là đang trong giai đoạn thử nghiệm. Nó chưa hình thành nên phong cách riêng biệt, chưa hoàn toàn chinh phục khán giả trong nước chứ đừng nói bước ra thi thố với bạn bè thế giới. Số phim tạo được ấn tượng với chất kinh dị thuần túy chỉ đếm trên đầu ngón tay như "Mười", "Lời nguyền huyết ngải", "Đoạt hồn"...

Khán giả vẫn thường nói vui: "Xem phim kinh dị Việt Nam thì cười đau ruột hơn cả phim hài"! Nói thế để biết rằng đa số phim kinh dị của các nhà làm phim trong nước thường ngô nghê, khó hiểu. Chẳng hạn như "Biết chết liền" có cảnh những con ma chạy qua chạy lại trong khu nghỉ dưỡng hay một cô gái tự dưng bị xe hơi tông chết dã man, máu me bê bết trên tà áo dài trắng.

Hết phim, khán giả mới ngớ người, hóa ra những cảnh đó chỉ để "hù" khán giả chứ không dính líu gì đến nội dung phim. Hay cũng trong phim này, Trang "khàn" vào vai phóng viên điều tra về xưởng điều chế loại thuốc hại người, biến người ta thành những các xác sống gớm ghiếc. Vậy mà cô phóng viên "đột nhập" khu xưởng bí mật này tỉnh bơ: Đi nghênh ngang vào và thậm chí còn chào những người đang điều chế, trên tay lăm lăm cái máy ảnh rồi chụp hình ngon lành...

Một cảnh trong phim "Ma nữ báo thù".
Một cảnh trong phim "Ma nữ báo thù".

Tình huống "hồi hộp" này cộng với những cảnh dọa ma như trẻ con khiến khán giả cười ngặt nghẽo. Phim "Oan hồn" của đạo diễn Troy Lê dù đã kết hợp cùng êkíp Thái Lan nhưng vẫn không tránh khỏi "bị cười". Màn bắt ma ngô nghê của các nhân vật trong phim khiến khán giả không khỏi lắc đầu. Nhưng đoạt danh hiệu phim kinh dị gây cười nhất phải kể đến "Con ma nhà họ Vương" của đạo diễn Vũ Ngọc Đãng.

Thủ pháp dọa ma của phim kinh dị Việt vẫn đi vào lối mòn, không đủ sức làm khán giả sợ. Thường thấy nhất là cảnh đèn điện, nến bỗng dưng phụt tắt, cánh cửa rung lên bần bật hay đột ngột hiện một bóng trắng lướt qua, một bàn tay vấy máu bất ngờ đặt lên vai sau lưng nhân vật, bồn tắm đầy máu... Lâu lâu tìm được một thủ pháp hay hơn thì đạo diễn lại có vẻ như lạm dụng.

Trong phim "Đoạt hồn" có cảnh mỗi lần con ma nước thoát xác ra khỏi ai đó thì miệng người ấy phun ra thứ nước dơ bẩn, đầy bùn đất, rong rêu và ốc. Nếu đạo diễn tiết chế hơn, chỉ lặp lại hai, ba lần thì hiệu ứng này tất nhiên khiến khán giả sởn gáy. Nhưng trong suốt phim, hầu như nhân vật nào cũng một lần phun nước ốc khiến khán giả bắt đầu thấy nhàm. Một lối mòn nữa là kết phim thường giải thích cho cả quá trình "thót tim" trên: hoặc đó chỉ là giấc mơ của nhân vật chính, hoặc không có ma thật mà tất cả chỉ do ảo giác của nhân vật tạo nên, hoặc đây là âm mưu sắp đặt, dàn dựng của một người để trả thù ai đó...

Theo quy định, phim không được cố súy mê tín dị đoan, khiến người ta tin rằng ma quỷ có thật, phim không được có nhiều cảnh máu me, rùng rợn...  Ekip cứ quay cho "đã" rồi tìm cách lách luật sau để phim được ra rạp. Nên mới có chuyện đoạn đầu phim rất "ép phê" nhưng tự dưng đoạn cuối bị hẫng vì cái kết gượng gạo.

Theo đạo diễn Lê Văn Kiệt, làm phim kinh dị rất khó vì nó không đơn thuần khiến người ta sợ là xong mà phải hướng tới sự ám ảnh, đọng lại thông điệp gì đó từ chuyện phim. Trước đây, các phim chăm chăm hù dọa là chính nhưng đa số chiêu trò đều gây tác dụng ngược vì đi theo lối mòn, thiếu sáng tạo. Khán giả xem nhiều phim kinh dị của Mỹ, Nhật, Thái Lan... dễ nhận ra kiểu bắt chước của phim Việt, tiếc thay lại bắt chước không tới.

Thời gian gần đây, hàng loạt phim kinh dị hay phim có yếu tố ma mị, liêu trai nối nhau ra rạp như  "49 ngày", "Ma dai", "Bệnh viện ma", "Bao giờ có yêu nhau", "Ma nữ báo thù"... Các phim này đều ít nhiều tạo được ấn tượng cho khán giả. Sắp tới, ekip làm phim "49 ngày" dự tính sẽ làm tiếp phần 2. Trên truyền hình có phim "Biệt thự trắng" (Đài Truyền hình Vĩnh Long) gây chú ý. Đặc điểm chung của những bộ phim này là nó không thuần kinh dị như trước đây mà pha trộn nhiều thể loại vào với nhau. Cụ thể gồm yếu tố tâm lý, ngôn tình hay yếu tố trinh thám pha kinh dị, ma mị. Có phim gia giảm thêm chút hài hước.

"Bao giờ có yêu nhau" dù có chút gây rối cho khán giả vì hai nhân vật người sống và linh hồn người chết đều do Minh Hằng thủ vai nhưng câu chuyện vẫn chiếm được cảm tình của khán giả. Phim để lại nhiều day dứt, chiêm nghiệm về tình yêu. "Bệnh viện ma" là câu chuyện tình của chàng bác sĩ và cô y tá trong một bệnh viện ma quái. Dù đoạn đầu hơi khó chịu với mảng miếng hài đã quá quen thuộc của Trấn Thành và Thu Trang, nhưng càng về sau phim càng tạo được chất kinh dị đầy ám ảnh lẫn chất ngôn tình lãng mạn vốn luôn thu hút mọi đối tượng khán giả. Chất ngôn tình, hài hước nhẹ nhàng cũng là yếu tố khiến "49 ngày" ghi điểm bên cạnh nền kinh dị nhấn nhá cho tình tiết phim.

Một cảnh trong phim "Bao giờ có yêu nhau".
Một cảnh trong phim "Bao giờ có yêu nhau".

Theo các nhà làm phim, sự kết hợp nhiều thể loại trong một phim là cách thử nghiệm mới mẻ và khả thi để tìm ra con đường riêng của phim kinh dị Việt. Các yếu tố này cũng khiến phim kinh dị bớt đi sự căng thẳng, giúp khán giả yếu tim dễ xem hơn. Đồng thời, nó đáp ứng nhu cầu đa dạng của khán giả, thay vì xem thuần túy hài hay tình cảm, kinh dị, sự tích hợp giúp khán giả đa dạng lựa chọn.

Làm theo hướng này giúp phim kinh dị Việt không phải vất vả tìm cách lách luật vì phim vốn bớt đi cảnh máu me, rùng rợn, không chăm chăm chạy theo chuyện ma quái. Thay vào đó, trên nền kinh dị, cốt truyện, số phận nhân vật được đào sâu, làm bật nên nội dung tư tưởng như chuyện ác giả ác báo, tình yêu vượt qua ranh giới giữa người sống và người chết... Nhà làm phim thêm đất để sáng tạo, làm mới dòng phim này.

Bởi nói như đạo diễn Bùi Ngọc Nam Phương, đạo diễn phim "Biệt thự trắng": "Không thể phủ nhận yếu tố kinh dị, ma quái trong phim thường gây tò mò cho khán giả. Nhưng nội dung phim không phải lấy trọng tâm là yếu tố kinh dị ma quái mà cái chính là câu chuyện cảm động về tình bạn, tình yêu và thông điệp sâu sắc về tình người. Tôi kể câu chuyện đó cho khán giả xem bằng lối kể kinh dị mới lạ, chứ không phải truyện phim mang tính tâm linh, truyền bá mê tín".

Để đi theo hướng pha trộn này, đòi hỏi người làm phim phải vững tay nghề vì liều lượng ngôn tình, hài hước nhiều hay ít cũng ảnh hưởng đến bộ phim lấy kinh dị làm cái nền chủ đạo. Chẳng hạn như phim "Cột mốc 23" dù được khán giả kỳ vọng sẽ được xem một bộ phim kinh dị có chiều sâu nhưng cuối cùng cái đọng lại cho khán giả là "Bài ca thịt chó" trời ơi đất hỡi của diễn viên Huy Khánh và cảnh sex nóng rẫy. Sức ám ảnh, thông điệp của tình người, tình đời nhanh chóng bị phá hủy vì kiểu lạm dụng cảnh nóng, màn hài hước vô bổ. "Mặt nạ máu" dù có nhiều cố gắng song kịch bản rời rạc, phi lý khiến phim nhạt.

Sử dụng hình thức tích hợp không có nghĩa là các đạo diễn giậm chân tại chỗ, xem thường yếu tố kinh dị. Bởi để tạo được hiệu ứng ly kỳ, hấp dẫn khán giả, họ vẫn phải tìm tòi, sáng tạo những thủ pháp mới mẻ. Ngoài ra, yếu tố kinh dị cần kết hợp với câu chuyện xã hội mang tính đương đại như sống ảo, vô cảm, sống phụ thuộc công nghệ, vô trách nhiệm... xen lẫn với những cung bậc cảm xúc. Đây là điều mà phim kinh dị của Mỹ, Nhật... đã và đang khai thác, khiến người xem không khỏi bàng hoàng, tự vấn chính mình khi rời rạp. Để ám ảnh mà người ta tìm thấy điều hay, biết sửa mình mà sống tốt, có tình có nghĩa. Chứ không thể đơn thuần là chuyện chết chóc, báo oán do hận thù vì tình, ma quỷ hù dọa người trần...

Phan Thi Uyên

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.