Phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập sâu, hiệu quả

Qua nghiên cứu bộ dự thảo các văn kiện trình Đại hội Đảng lần thứ XIV, TS Phan Bích Thiện, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại châu Âu khẳng định, các dự thảo đã xác định đúng tinh thần kế thừa và đổi mới, đặt trọng tâm vào xây dựng đất nước “phát triển nhanh, bền vững, phồn vinh, hạnh phúc”. Đồng thời, TS Phan Bích Thiện cũng đưa ra một loạt đề xuất đáng chú ý. Báo CAND xin giới thiệu bài viết góp ý dự thảo văn kiện của TS Phan Bích Thiện.

Về chủ đề Đại hội và định hướng phát triển tổng thể, các dự thảo đã xác định đúng tinh thần kế thừa và đổi mới, đặt trọng tâm vào xây dựng đất nước “phát triển nhanh, bền vững, phồn vinh, hạnh phúc.” Tuy nhiên, cần thể hiện rõ hơn tầm nhìn về phát triển con người Việt Nam toàn diện — không chỉ là nguồn lực, mà còn là mục tiêu của mọi chính sách. Tôi đề nghị dự thảo văn kiện nhấn mạnh hơn ba giá trị nền tảng: Độc lập dân tộc – Tự cường – Nhân văn, làm cơ sở cho sự phát triển bền vững; xác định chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và chuyển đổi nhân lực là ba trụ cột chiến lược của thời kỳ mới; bổ sung quan điểm phát triển dựa trên “năng lực sáng tạo, văn hóa và tri thức Việt Nam trong hội nhập quốc tế sâu rộng”.

Phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập sâu, hiệu quả -0
TS Phan Bích Thiện (ở giữa) cùng các kiều bào tiêu biểu được Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp nhân Hội nghị người Việt Nam ở nước ngoài toàn thế giới và Diễn đàn chuyên gia, trí thức Việt Nam ở nước ngoài vào tháng 8/2024.

Về phát triển kinh tế và vấn đề môi trường, theo tôi, cần khẳng định mạnh mẽ hơn định hướng phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập sâu, hiệu quả. Một số kiến nghị cụ thể như sau: Kinh tế xanh và tuần hoàn: cần coi đây không chỉ là xu thế mà là lựa chọn chiến lược bắt buộc để ứng phó biến đổi khí hậu và tạo dư địa tăng trưởng mới; Kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo: nên có cơ chế đột phá trong đầu tư cho nghiên cứu – phát triển (R&D), thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ cao và các trung tâm khởi nghiệp sáng tạo vùng, đặc biệt ở các địa phương có tiềm năng nhân lực trẻ; Phát triển nông nghiệp và nông thôn: nên bổ sung định hướng xây dựng nông thôn văn minh, sinh thái, hiện đại, gắn với an ninh lương thực và bảo vệ bản sắc văn hóa vùng miền; Giảm bất bình đẳng vùng miền: cần nêu rõ cơ chế tài chính đặc thù cho miền núi, đồng bào dân tộc, khu vực biên giới và hải đảo, nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển.

Riêng về bảo vệ và tái tạo môi trường, đây là vấn đề rất cấp bách, đặc biệt trong thời gian gần đây chúng ta đã nhìn thấy hậu quả của việc mất đi, giảm bớt diện tích rừng. Do vậy tôi đề nghị đưa nhiệm vụ tái tạo rừng thành mục tiêu chiến lược quốc gia: xây dựng chương trình phục hồi hệ sinh thái và tái tạo rừng tự nhiên trên phạm vi toàn quốc; tăng cường dịch vụ môi trường rừng và kinh tế carbon nhằm huy động nguồn lực xã hội; quản lý chặt chẽ tài nguyên rừng – đất – nước, ứng phó quyết liệt với biến đổi khí hậu. Chúng ta cần chuyển từ khai thác tài nguyên sang tái tạo tài nguyên – từ phát triển xanh sang phục hồi xanh.

Về văn hóa, xã hội, giáo dục và phát triển con người, cần nêu bật hơn quan điểm “văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững”. Tôi đề nghị bổ sung các nội dung: xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong không gian mạng; bảo tồn di sản văn hóa gắn với du lịch bền vững; phát triển giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục công dân số và năng lực sáng tạo; bảo đảm bình đẳng giới, an sinh xã hội và chăm sóc thế hệ trẻ, coi đây là nền tảng của hạnh phúc quốc gia. Văn kiện cần nêu bật hơn quan điểm văn hóa Việt Nam phải trở thành sức mạnh mềm quốc gia, định vị giá trị Việt Nam trên bản đồ thế giới; phát huy giá trị đặc sắc của văn hóa Việt: nhân ái – kiên cường – sáng tạo – hòa hiếu.

Về giáo dục và đào tạo, cần các chính sách và mục tiêu cụ thể hơn để xây dựng hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện đại, gắn chặt nhu cầu doanh nghiệp, đáp ứng chuẩn kỹ năng trong chuỗi giá trị toàn cầu. Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực có tay nghề cao. Hình thành mạng lưới trường nghề chất lượng cao tại các trung tâm công nghiệp, dịch vụ lớn. Phát triển kỹ năng số, kỹ năng xanh và đạo đức nghề nghiệp cho người học ngay từ bậc phổ thông, trung cấp, cao đẳng.  Nhân lực nghề có tay nghề cao phải được xác định là một trụ cột của nguồn nhân lực quốc gia, không hề thứ yếu so với đại học.

Về cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và đối ngoại nhân dân: Kiều bào cần được xác định là một nguồn lực chiến lược quan trọng trong hội nhập và phát triển quốc gia. Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và chuyển dịch quyền lực toàn cầu, đối ngoại nhân dân cần được xác định là một trụ cột chính thức của nền ngoại giao Việt Nam, cùng với đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước.

Tôi đề nghị Văn kiện nhấn mạnh hơn các định hướng chiến lược sau: phát huy vai trò cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài như một nguồn lực chiến lược toàn cầu; coi tri thức và mạng lưới Việt Nam toàn cầu là động lực quan trọng để nâng tầm vị thế quốc gia; xây dựng hệ sinh thái kết nối kiều bào trong các ngành chiến lược: khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, môi trường, y tế, giáo dục, quốc phòng – an ninh phi truyền thống; nâng cao hiệu quả bảo hộ công dân, hỗ trợ hòa nhập xã hội và giữ gìn bản sắc Việt Nam cho thế hệ trẻ sinh ra, lớn lên ở nước ngoài. Cần đổi mới phương thức vận động kiều bào, không chỉ hướng về quê hương, đất nước mà theo hướng đồng hành và tạo giá trị chung, là những người đồng kiến tạo tương lai Việt Nam.

Trên đây là một số ý kiến đóng góp cho các văn kiện Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIV của một người con đất Việt sống xa quê hương mong muốn cùng đồng hành với dân tộc để góp phần xây dựng đất nước phát triển, phồn vinh, hạnh phúc; đưa Việt Nam không chỉ đi xa mà còn vươn cao trên trên trường quốc tế. 

TS Phan Bích Thiện

Các tin khác

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đại biểu Quốc hội đề nghị khi thiết kế thủ tục, dự thảo luật Bảo hiểm xã hội phải tính đến một bộ phận người dân chưa có điều kiện sử dụng thiết bị thông minh, kỹ năng số còn hạn chế hoặc việc kết nối dữ liệu chưa ổn định, không để phương thức điện tử trở thành rào cản mới đối với việc thực hiện quyền bảo hiểm xã hội.

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Ngày 29/9, Bộ Xây dựng đã tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026-2030. Sự kiện quy tụ khoảng 170 đại biểu đại diện các cơ quan của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, chính quyền địa phương, các tổ chức tín dụng, chuyên gia kinh tế và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia. 

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Cuộc thi trực tuyến trên Cổng Pháp luật quốc gia Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật do Bộ Tư pháp tổ chức đang thu hút đông đảo người dân trên cả nước tham gia, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Đặc biệt, đồng bào các dân tộc rất ít người cùng nhiều nhóm đối tượng đặc thù sôi nổi tham gia cuộc thi cho thấy độ bao phủ rộng và khả năng kết nối đa dạng người dân của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trên môi trường số.

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Nhiều đại biểu có ý kiến về đề xuất tăng mức phạt tiền tối đa cũng như việc chuyển giao thẩm quyền và áp dụng các biện pháp cưỡng chế mới đòi hỏi phải đánh giá tác động kỹ lưỡng, để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Thảo luận về Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), các đại biểu đều thống nhất cần phải sửa đổi các luật, bộ luật trên nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự không đồng nghĩa với nới lỏng trách nhiệm đối với những hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Dự thảo cho thấy, trong khi bỏ mức hình phạt cao nhất ở một số tội danh, các chế tài nghiêm khắc vẫn được duy trì, thậm chí phạm vi xử lý hình sự ở một số hành vi còn được mở rộng. Đặt trong bối cảnh quốc tế, sự điều chỉnh này còn có ý nghĩa khi khác biệt về án tử hình ngày càng trở thành một vấn đề phải giải quyết trong dẫn độ, tương trợ tư pháp và hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Các đại biểu đã tập trung thảo luận nhằm tháo gỡ “nút thắt” trong công tác quản lý chất thải. Từ đó nhấn mạnh việc phân loại rác tại nguồn hay quản lý chất thải xây dựng không chỉ là nghĩa vụ riêng lẻ của người dân mà phải được thiết kế thành một chuỗi trách nhiệm đồng bộ của cả hệ thống từ chính quyền địa phương đến các đơn vị thu gom, xử lý.

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, giá điện hợp lý cũng không thể là cơ chế chuyển mọi rủi ro và chi phí của hoạt động đầu tư, kinh doanh sang người sử dụng điện. Điều chúng ta cần là một khuôn khổ minh bạch, trong đó nhà đầu tư có cơ hội thu hồi chi phí chính đáng, đơn vị điện lực có động lực nâng cao hiệu quả, còn người dân biết mình đang trả tiền cho những khoản chi phí nào và được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý.

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Sáng 28/9, thảo luận tại Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, các ĐBQH đã thảo luận, góp ý kiến về các dự thảo luật thuộc lĩnh vực an ninh: Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật An ninh dữ liệu; Luật Định danh và xác thực điện tử.

TP Hồ Chí Minh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh trong việc cung cấp thông tin báo chí

TP Hồ Chí Minh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh trong việc cung cấp thông tin báo chí

Thành ủy TP Hồ Chí Minh vừa ban hành Chỉ thị 25-CT/TU về tăng cường thực hiện công tác phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí; trong đó yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ động cung cấp thông tin chính thống, công khai thông tin người phát ngôn và tuyệt đối không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm khi báo chí phản ánh.

Không miễn trừ với hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm lừa đảo, thao túng thị trường chứng khoán

Không miễn trừ với hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm lừa đảo, thao túng thị trường chứng khoán

Đại biểu đề nghị, việc miễn trừ trách nhiệm pháp lý chỉ áp dụng đối với những thiệt hại mang tính khách quan, bắt buộc từ rủi ro công nghệ chưa lường trước được trong phạm vi và thời gian đã được cấp phép. Tuyệt đối không áp dụng chế định miễn trừ đối với các hành vi cố ý vi phạm pháp luật, lợi dụng cơ chế thử nghiệm để lừa đảo, trục lợi hoặc cố ý thao túng thị trường chứng khoán.