Ông Trần Minh Dũng - Chánh Thanh tra Bộ cho biết, tính đến ngày 15/9, trên toàn quốc đã tiến hành thanh tra 1.577 cơ sở, trong đó có 1.370 cơ sở sử dụng thiết bị X-quang trong chẩn đoán, khám chữa bệnh (chiếm 86,8%), 207 cơ sở sử dụng nguồn phóng xạ, thiết bị bức xạ trong sản xuất kinh doanh, nghiên cứu, đào tạo (chiếm 13,2%).
Qua thanh tra, đã có 195 cơ sở bị xử phạt hành chính (chiếm 12,3% số cơ sở được thanh tra) với tổng số tiền phạt là gần 1,3 tỉ đồng. 8 tỉnh có mức phạt cao nhất là: Phú Thọ, Hải Phòng, TP HCM, Bình Dương, Bạc Liêu, Gia Lai, Hà Nội, Cà Mau. Một số địa phương có số lượng các cơ sở được thanh tra đạt thấp như: Đắk Nông, Lai Châu, Sóc Trăng, Hải Dương, Đồng Tháp, Ninh Thuận, Khánh Hòa...
Qua thống kê, số cơ sở vi phạm qui định báo cáo định kì hằng năm với cơ quan quản lí nhà nước về thực trạng an toàn bức xạ chiếm tỉ lệ cao nhất (27,6%). Nhiều địa phương: Bắc Cạn, Lai Châu, Trà Vinh, Hà Nội, vi phạm này là phổ biến, xấp xỉ 100%. Đáng nói là, trong số 195 cơ sở bị xử phạt vi phạm hành chính thì có tới 168 cơ sở bị phạt vì "sử dụng thiết bị bức xạ không có giấy phép", chỉ có 27 cơ sở bị phạt do các vi phạm khác (không trang bị liều kế cá nhân cho nhân viên bức xạ, không kiểm định máy X-quang theo qui định, không tổ chức khám sức khỏe định kì cho nhân viên bức xạ theo qui định của Bộ Y tế, không lưu giữ hồ sơ an toàn bức xạ...).
Kết quả thanh tra cũng cho thấy, "vùng trũng" trong công tác quản lí an toàn bức xạ không phải là các thành phố lớn - nơi tập trung mật độ lớn các thiết bị bức xạ, nguồn phóng xạ, mà là các địa phương ở vùng sâu, vùng xa - nơi mà điều kiện cơ sở vật chất còn khó khăn, thiết thốn, thiết bị X-quang lạc hậu. Các tỉnh Lai Châu, Điện Biên... còn xảy ra tình trạng cơ sở y tế sử dụng thiết bị X-quang nhiều năm mà không có giấy phép, do chi phí kiểm tra chất lượng máy để cấp phép rất cao, thêm vào đó, đơn vị thực hiện chức năng kiểm tra cấp phép cũng "ngại" vì đi lại khó khăn. Theo báo cáo của một địa phương vùng núi phía Bắc, khi thanh tra 8 cơ sở y tế sử dụng X-quang thì có tới 7 cơ sở hoạt động không có giấy phép.
Ông Trần Minh Dũng khẳng định: "Lĩnh vực an toàn bức xạ còn rất mới mẻ ở Việt
Tiến sĩ Đào Thanh Lương - Cục phó Cục An toàn bức xạ hạt nhân cho biết: Cả nước hiện có khoảng 3.000 cơ sở sử dụng thiết bị bức xạ. Riêng trong lĩnh vực y tế, có khoảng 2.700 máy X-quang chẩn đoán tại gần 1.900 cơ sở, 22 máy xạ trị sử dụng nguồn Cobalt-60, 10 máy gia tốc, 589 nguồn xạ trị áp sát. Nguồn bức xạ hiện nay đang được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán và điều trị bệnh ung thư. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát tốt sẽ gây nguy hại lớn cho sức khỏe con người và môi trường". Thực tế, qua đo kiểm an toàn bức xạ xung quanh khu vực đặt máy X-quang, cũng như liều chiếu xạ đối với người bệnh, vẫn còn nhiều cơ sở để liều chiếu xạ vượt quá giới hạn cho phép, không đảm bảo diện tích phòng máy, chưa thực hiện biện pháp chắn tia X dẫn tới để lọt tia X ra bên ngoài, gây nhiễm xạ khu vực xung quanh. Một số cơ sở còn để bệnh nhân ở trong phòng chụp X-quang khi máy X-quang đang chiếu chụp. Máy X-quang ở một số cơ sở quá cũ, lạc hậu, không đảm bảo.
| Cũng theo Tiến sĩ Đào Thanh Lương, bức xạ ion hóa có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho bệnh nhân, thậm chí bác sĩ điều trị. Nếu bị chiếu xạ liều cao từ nguồn bức xạ có khả năng đâm xuyên lớn, người bệnh sẽ có triệu chứng ban đỏ, phù nề, bỏng rộp, tróc da, hoại tử... Tổn thương từ bức xạ ion thường đau đớn và rất chậm hồi phục. Bởi vậy, đối với các cơ sở khám chữa bệnh chưa được cấp giấy phép hoạt động bức xạ, có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi ro. Việt Nam thiếu trầm trọng đội ngũ chuyên gia vật lí trong lĩnh vực y tế, nên đôi khi gây ra sự cố chiếu quá liều đối với bệnh nhân, dẫn tới giảm hiệu quả chẩn đoán và điều trị bệnh. |
