Phấn đấu xây dựng nền quản trị địa phương hiện đại, minh bạch, hiệu quả hơn

Sáng 28/5, tại Hà Nội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Hội nghị HĐND toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031.

Chủ trì hội nghị có các đồng chí: Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội; Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội; Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội.

Trình bày báo cáo tình hình tổ chức và kết quả hoạt động của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026; phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp của HĐND nhiệm kỳ 2026-2031 tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Hữu Đông, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu nêu rõ, từ đầu nhiệm kỳ 2021-2026 đến nay, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, tình hình bất ổn của kinh tế - chính trị thế giới và khu vực, HĐND các cấp đã phát huy tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm để hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật. Qua đó thể hiện được vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri và nhân dân địa phương.

Hoạt động của HĐND các cấp ngày càng dân chủ, thực chất, chất lượng và hiệu quả, có nhiều đổi mới cả trong tư duy và thực tiễn hành động. Những kết quả này được ghi nhận toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, có dấu ấn nổi bật trong đổi mới công tác tổ chức kỳ họp và ban hành nghị quyết; nâng cao chất lượng giám sát và thẩm tra; duy trì chất lượng hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo; đẩy mạnh thông tin tuyên truyền và chuyển đổi số.

Phát biểu tại hội nghị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh, nhiệm kỳ 2026-2031 có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Đây là giai đoạn quyết liệt thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn 2045; đồng thời, tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với HĐND các cấp cao hơn rất nhiều, cả về năng lực quyết định chính sách, năng lực giám sát, năng lực phản ứng chính sách và khả năng đồng hành cùng UBND các cấp trong giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Hoạt động của HĐND các cấp cần được đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, tiếp tục giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương.

Đồng chí Trần Cẩm Tú đề nghị, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của cấp ủy đối với HĐND theo hướng khoa học hơn, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn, vừa bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, vừa phát huy tính chủ động, sáng tạo, trách nhiệm của Thường trực HĐND, các ban của HĐND và từng đại biểu HĐND.

Nâng cao hơn nữa vai trò của HĐND trong kiểm soát quyền lực ở địa phương. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi đôi với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền sẽ trao trách nhiệm càng nhiều cho địa phương, từ đó nhiều thẩm quyền hơn, chủ động hơn trong quyết định và tổ chức thực hiện. Nhưng quyền lực càng lớn thì yêu cầu kiểm soát quyền lực càng phải chặt chẽ, hiệu quả hơn, đây là nguyên tắc bất di, bất dịch trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa…

Cấp ủy các địa phương phải quan tâm xây dựng đội ngũ đại biểu HĐND thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực thực tiễn và tinh thần trách nhiệm trước nhân dân. Đại biểu HĐND phải gần dân, sát dân, hiểu dân; thường xuyên giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân, lắng nghe ý kiến nhân dân, phản ánh trung thực tiếng nói của nhân dân tới cấp ủy, chính quyền.

Phát biểu bế mạc hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn biểu dương, ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực, cố gắng, đổi mới và các kết quả nổi bật của HĐND các tỉnh, thành phố trong nhiệm kỳ 2021-2026 và những tháng đầu nhiệm kỳ 2026-2031.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, HĐND các cấp phải tiếp tục nỗ lực cao hơn nữa, trách nhiệm lớn hơn, hành động quyết liệt hơn nữa, đổi mới, sáng tạo, để đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước. Trong đó, tăng cường sự lãnh đạo sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của HĐND, xem đây là nhân tố quyết định. Theo Chủ tịch Quốc hội, hoạt động của HĐND chỉ thực sự hiệu quả khi bám sát các chủ trương, nghị quyết của Đảng, biến quyết tâm chính trị của Đảng thành cơ chế, chính sách của chính quyền địa phương.

Tiếp tục nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Mỗi nghị quyết phải thực sự xuất phát từ thực tiễn, "đúng, trúng, kịp thời", có tính khả thi cao, có tầm nhìn dài hạn, khơi thông nguồn lực và và tạo động lực phát triển mới, bảo đảm tăng trưởng hai con số.

Bên cạnh đó, giám sát phải thực chất, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm, những vấn đề cử tri quan tâm như: về đất đai, môi trường, cải cách hành chính, đầu tư công. Thực hiện tốt công tác tiếp công dân, tiếp xúc cử tri, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo; không để tồn đọng kéo dài, phát sinh điểm nóng.

Nâng cao hơn nữa chất lượng chất vấn và giải trình, trách nhiệm của người đứng đầu; kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Tăng cường tái giám sát, theo dõi việc thực hiện kết luận sau giám sát; gắn giám sát với đánh giá hiệu quả thực thi chính sách và trách nhiệm công vụ. Chú trọng bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; tạo động lực đổi mới sáng tạo trong bộ máy chính quyền địa phương.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa Quốc hội với HĐND các cấp; ứng dụng mạnh mẽ trong quản lý, điều hành, giám sát và phân tích chính sách. Tăng cường tương tác số giữa đại biểu HĐND với người dân; nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động. Phấn đấu xây dựng nền quản trị địa phương hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ đại biểu HĐND, cán bộ tham mưu giúp việc của HĐND, chuyên nghiệp, có đủ phẩm chất, năng lực, bản lĩnh, uy tín. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, quan tâm tập huấn, bồi dưỡng, nhất là kỹ năng giám sát, thẩm tra, phản biện chính sách, ứng dụng công nghệ số, kỹ năng tiếp xúc cử tri và xử lý tình huống thực tiễn. Đồng thời, có cơ chế thu hút nhân lực chất lượng cao vào làm việc tại các cơ quan của HĐND.