Nguyên nhân của vụ bắt giữ người trái pháp luật này bắt nguồn từ mâu thuẫn đơn giản trong việc làm ăn, lẽ ra hai bên có thể giải quyết bằng hòa giải. Đây là một trong các vụ bắt giữ người trái pháp luật xảy ra trên địa bàn Hà Nội thời gian qua, gây ảnh hưởng lớn đến tình hình ANTT trên địa bàn.
Các thủ đoạn bắt giữ người trái pháp luật
Từ thực tế điều tra các vụ bắt giữ người trái pháp luật xảy ra trong thời gian qua cho thấy, hầu hết các vụ việc này đều bắt nguồn từ mâu thuẫn trong quá trình làm ăn. Chỉ vì nôn nóng muốn giải quyết nên thay vì đến các cơ quan pháp luật trình báo, nhiều đối tượng đã tự hành xử theo cách riêng của họ, dẫn tới vi phạm pháp luật.
Trường hợp Trịnh Xuân Dũng (45 tuổi), Lê Quý Thọ (38 tuổi), đều trú ở thôn Xuân Sơn, Trung Giã, Sóc Sơn và Lê Ngọc Bảo (43 tuổi, trú ở khối 13, Phủ Lỗ, Sóc Sơn, Hà Nội) là một điển hình. Trước đó, Bảo và Nguyễn Đình Trí (62 tuổi, trú tại thị trấn Sóc Sơn) mua 8 bộ sập gỗ của anh Trịnh Xuân Chè (52 tuổi, trú tại Lam Sơn, Ngọc Lặc, Thanh Hóa), với giá 32 triệu đồng/bộ.
Sau đó, Bảo và Trí đã bán lại cho Dũng với giá 39 triệu đồng một bộ. Khi kiểm tra hàng, Dũng phát hiện mặt bộ sập bị ghép, không phải mặt nguyên khối theo thỏa thuận nên Dũng bàn với Bảo và Thọ lừa anh Chè ra Hà Nội để đòi lại tiền. Nghĩ là làm, đến tháng 1/2011, Dũng gọi điện bảo anh Chè bán cho Dũng 2 bộ sập nữa.
Chẳng mảy may nghi ngờ, ngày 19/1, anh Chè thuê xe ôtô chở 2 bộ sập ra nhà Dũng. Khi anh Chè đến nơi thì Dũng khóa cổng rồi cùng Bảo và Thọ dùng kiếm đe dọa, bắt anh Chè phải cho người về lấy 564 triệu đồng đưa cho bọn chúng thì mới thả về. Chỉ đến khi nhận được tiền của anh Chè, các đối tượng mới đồng ý cho nạn nhân ra về…
"Việc điều tra, khám phá các vụ bắt giữ người trái pháp luật, thường tốn rất nhiều công sức. Khó khăn trước hết là từ phía người bị hại. Phần lớn các vụ bắt giữ người trái pháp luật có liên quan đến các hoạt động làm ăn, trong số đó là vay nợ tín dụng đen và hoạt động vi phạm pháp luật như cá độ bóng đá, lô đề…
Vì thế, nhiều người bị hại ngại ngần không hợp tác với cơ quan điều tra. Chỉ đến khi vụ việc vượt ngoài tầm kiểm soát, họ mới nhờ đến cơ quan pháp luật can thiệp", một cán bộ Công an TP Hà Nội chia sẻ. Vụ bắt giữ người trái pháp luật và cướp tài sản xảy ra đầu tháng 8/2011 là một ví dụ.
Liên quan đến vụ án này, ngày 8/9, Phòng PC 45 Công an TP Hà Nội đã bắt 6 đối tượng trong nhóm gồm Đỗ Văn Hào (24 tuổi, quê quán tại huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc), Đinh Văn Kỳ (22 tuổi, quê quán tại huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình), Trần Minh Trung (24 tuổi, trú tại huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định), Phạm Huy Thanh (27 tuổi, quê ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình), Nguyễn Đức Bình (36 tuổi, ở tại xã Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc) và Trần Văn Toàn (22 tuổi, trú tại huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định).
Nạn nhân bị "giam giữ" trong vụ án này là hai cô gái tên là L. và M., đều trú tại tỉnh Cao Bằng, từng chịu sự "chăn dắt" của Hào, kẻ chuyên cung cấp tiếp viên nữ cho các quán karaoke.
Khi hai cô gái bỏ việc, Hào và đồng bọn truy lùng gắt gao. Đến ngày 28/8, Hào phát hiện họ ở một quán giải khát trên phố Đỗ Hành, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội đã thông báo cho đàn em đưa L. và M. về giam giữ tại nhà trọ của Hào ở quận Long Biên (Hà Nội). Lợi dụng các đối tượng sơ hở, hai nạn nhân đã bỏ trốn ra ngoài đến cơ quan Công an trình báo sự việc.
Hiện nay, đối tượng thực hiện hành vi phạm tội không chỉ là các đấng mày râu, mà còn là các "nữ nhi chân yếu, tay mềm" như trường hợp của Triệu Thị Nguyệt (trú tại huyện Thanh Trì, TP Hà Nội). Trước đó, Bùi Thị Oanh, trú tại quận Ba Đình, Hà Nội đã vay của Nguyệt 150 triệu đồng. Sau nhiều lần gây sức ép đòi tiền, Nguyệt đã chỉ đạo đàn em bắt cháu bé 4 tuổi là con gái của chị Oanh và chị Oanh... Tại đây, các đối tượng đã dùng kìm, cờ lê và sống dao đánh đập chị Oanh và giam giữ nhiều giờ đồng hồ.
Phạm tội do thiếu hiểu biết về pháp luật?
Một số trường hợp khi bị bắt giữ đã đổ lỗi "do thiếu hiểu biết về pháp luật" mà phạm tội. Trong đó có trường hợp của 3 anh em ruột trong cùng một gia đình ở quận Hoàng Mai (Hà Nội). Quá trình điều tra vụ án này, cơ quan CSĐT Công an quận Hoàng Mai đã làm rõ 4 đối tượng gồm Lê Văn Cường (36 tuổi) và Nguyễn Văn Kết (37 tuổi), cùng trú tại tổ 13, phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai); Lê Xuân Kiên (39 tuổi) và Lê Duy Dũng (43 tuổi, ở tại tổ 13, phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai).
Thực tế, vì cần tiền tiêu xài, Kiên nảy ý định cướp tài sản của anh Thoại. Ngày 16/5, Kiên đến công trình xây dựng của anh Thoại đòi tiền. Khi nạn nhân từ chối, Kiên đã gọi điện thoại cho Lê Văn Cường, em ruột của Kiên và một người khác (hiện cơ quan Công an đang làm rõ) khống chế, đưa anh Thoại về lán trại của Kiên.
Tiếp đó, Kiên gọi cho Lê Duy Dũng, anh trai của Kiên và Nguyễn Văn Kết hỗ trợ, ép anh Thoại phải viết giấy nhận nợ và giấy tự nguyện ở lại. Sau khi bắt giữ người bị hại, các đối tượng phân trách nhiệm, theo đó Cường có nhiệm vụ canh gác không cho anh Thoại ra ngoài.
Các đối tượng còn lại, mỗi người một nhiệm vụ đe dọa buộc người bị hại phải làm theo yêu cầu của bọn chúng. Đổ lỗi cho sự thiếu hiểu biết về pháp luật thực ra chỉ là sự bao biện của các đối tượng, cho hành vi phạm tội mà chúng gây ra. Trong vụ việc này, các đối tượng đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi phạm tội.
Qua các vụ bắt giữ người trái pháp luật xảy ra cho thấy, đối tượng chủ mưu và kẻ thực hiện hầu hết đều là các tay "anh chị" từng ra tù, vào tội; số các trường hợp là công dân bình thường, phạm tội vì nông nổi, nóng giận chỉ đếm trên đầu ngón tay. Trong các trường hợp này, chúng có sự tính toán thận trọng, tỷ mỷ nhằm tránh bị cơ quan "công an" sờ gáy.
Trong các trường hợp này, thủ đoạn của chúng thường là khống chế nạn nhân và gia đình họ, ép phải làm theo yêu cầu của bọn chúng. Vì thế, việc giải quyết các vụ án đòi hỏi rất nhiều công sức như vụ bắt giữ người trái pháp luật xảy ra tại quận Hà Đông (Hà Nội). Trước đó, Trần Chí Thanh (21 tuổi, trú tại TP Điện Biên, tỉnh Điện Biên) có quen Nguyễn Quang Huy (22 tuổi, trú tại phường Kim Tân, TP Lào Cai, tỉnh Lào Cai) và đã điện thoại nhờ Thanh cá độ bóng đá nhưng chưa đưa tiền. Khi trận đấu kết thúc, Huy thắng cuộc đã yêu cầu Thanh trả số tiền thắng "độ" là 11,5 triệu đồng…
Khi vụ việc chưa được giải quyết, Huy đã nảy ý định bắt Thanh, khống chế gia đình đòi tiền chuộc. Tại một nhà nghỉ trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, Huy đã cùng Hoàng Văn Huệ (25 tuổi, trú tại huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang) đánh đập và ép anh Thanh phải viết giấy nợ Huy 200 triệu đồng… Khi phát hiện lực lượng Công an quây bắt, các đối tượng này chống trả quyết liệt, khiến lực lượng Công an rất khó khăn trong việc giải cứu an toàn cho các nạn nhân.
Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, Trung tá Trương Hồng Sơn, Trưởng Công an phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai cho biết: Đảm bảo tính mạng của người bị hại là điều quan trọng nhất, phải đặt lên hàng đầu. Việc này, đòi hỏi cán bộ điều tra phải thận trọng, bởi chỉ một sai lầm có thể phải trả giá bằng tính mạng của nạn nhân.
Để hạn chế các vụ việc trên, ngoài việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về ý thức chấp hành pháp luật, lực lượng Công an cần đấu tranh triệt để với các ổ nhóm tội phạm hoạt động bảo kê; các hoạt động đòi nợ mang tính chất xã hội đen như cá độ bóng đá…
Về phía các cơ quan chức năng khi nhận được trình báo, hoặc nắm được những thông tin liên quan đến các vụ mâu thuẫn có thể dẫn đến hành vi bắt giữ người trái pháp luật, cần có kế hoạch giải quyết triệt để và chủ động nắm tình hình để phòng ngừa, không để xảy ra hậu quả xấu, gây ảnh hưởng đến ANTT.
| Một cán bộ Phòng CSĐT tội phạm về TTXH - Công an TP Hà Nội cho biết: Nguyên nhân dẫn đến các vụ bắt giữ người trái phép chủ yếu xuất phát từ những mâu thuẫn do vay nợ tiền bạc, mâu thuẫn trong làm ăn kinh tế và những va chạm bên ngoài xã hội. Do vậy, để tránh xảy ra các vụ việc như trên, khi tiến hành các giao dịch liên quan đến các hoạt động tín dụng, vay nợ tiền bạc giữa các đơn vị, tổ chức và các cá nhân cần phải ký hợp đồng chặt chẽ ngay từ ban đầu. Trong trường hợp phát sinh phức tạp, mâu thuẫn phải đàm phán, thương lượng, hòa giải, nếu không được thì phải đưa vấn đề tới các cơ quan chức năng giải quyết như Tòa án dân sự, Tòa án kinh tế… Trường hợp phát hiện thấy phía đối tác có dấu hiệu lừa đảo, phải báo ngay cho cơ quan điều tra để có biện pháp xử lý kịp thời. Trong quá trình giải quyết mâu thuẫn thấy chưa dứt điểm, có sự đe dọa gây nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe phải trình báo ngay cho các cơ quan thừa hành pháp luật để có biện pháp ngăn chặn |
