Những mốc son lịch sử

Lịch sử 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của CAND Việt Nam luôn gắn liền với sự nghiệp cách mạng của Đảng, dân tộc, được Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, giáo dục, rèn luyện, được nhân dân tin tưởng, đùm bọc, tận tình giúp đỡ, CAND Việt Nam đã giành được những thành tích to lớn, vẻ vang, khẳng định vị trí đặc biệt quan trọng trong các giai đoạn cách mạng.

I - Tự vệ đỏ, tiền thân của Công an nhân dân Việt Nam

Từ số báo này, Báo CAND điểm lại những dấu mốc quan trọng trong tiến trình ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng CAND Việt Nam.

Ngay trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khắp nơi trên cả nước đã hình thành các tổ chức tự vệ, vừa tiến hành đấu tranh chính trị, vừa đấu tranh tự vệ bảo vệ Đảng, bảo vệ cán bộ và nhân dân. Đó chính là các tổ chức tiền thân của Công an nhân dân Việt Nam sau này.

Trong cao trào Xôviết Nghệ Tĩnh 1930-1931, "Đội Tự vệ đỏ" được thành lập để hỗ trợ cho các cuộc đấu tranh của quần chúng chống địch khủng bố. Tổ chức "Đội Tự vệ đỏ" luôn đi đầu trong các cuộc đấu tranh của quần chúng nổi dậy phá nhà giam, đốt huyện đường, vây đồn lính, bắt giữ bọn hòa lý, uy hiếp, làm tan rã chính quyền tay sai đế quốc ở cơ sở. Vừa tiến hành đấu tranh chính trị, vừa đấu tranh tự vệ, chống khủng bố.

"Đội Tự vệ đỏ" còn có nhiệm vụ bảo vệ các phong trào cách mạng của quần chúng, bảo vệ cán bộ, bảo vệ các phiên tòa của Xôviết - công nông xét xử bọn phản cách mạng và giữ gìn an ninh trật tự ở những nơi có chính quyền Xôviết.

Đội Tự vệ đỏ ở Hòa Quân, Đông Sớ, Nghệ An trong cao trào Xôviết Nghệ Tĩnh 1930 – 1931. Ảnh tư liệu.

Đội Tự vệ đỏ ở Hòa Quân, Đông Sớ, Nghệ An trong cao trào Xôviết Nghệ  Tĩnh 1930 – 1931. Ảnh tư liệu.

Từ thực tiễn đấu tranh cách mạng của cao trào Xôviết Nghệ Tĩnh (1930-1931) đã để lại nhiều bài học quý báu về giành chính quyền và giữ chính quyền. Một trong những bài học đó là việc tổ chức, duy trì và phát triển "Đội Tự vệ đỏ".

Đảng ta đã xác định "vấn đề tổ chức đội tự vệ công nông là một vấn đề quan trọng. Có đội tự vệ thì công và nông mới giúp cho quần chúng tổ chức đấu tranh hơn trước được. Khi có đấu tranh thì đội tự vệ phải đi đầu, đi kèm quần chúng mà hộ vệ và bênh vực đấu tranh". Tháng 3/1935, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ nhất đã thông qua nghị quyết quan trọng về "Đội Tự vệ đỏ".

Nghị quyết đã chỉ rõ "không có một sản nghiệp nào, một làng nào có cơ sở của Đảng, của Đoàn, của các hội quần chúng cách mạng mà không có tổ chức đội tự vệ, đó là khẩu hiệu của chúng ta hiện nay".

Khi cuộc vận động Mặt trận Dân chủ Đông Dương phát triển thành cao trào cách mạng dân tộc, dân chủ mở rộng, Đảng ta đã chỉ thị "Mỗi làng phải lập ra một ủy ban hành động (do Nông hội cử ra)", lúc tuyên bố đấu tranh thì đổi ra "Ban tranh đấu" do quần chúng cử ra. Mỗi cấp phải tổ chức ra đội tự vệ để ngăn cản những kẻ phá rối cuộc đấu tranh và để đối phó với các lực lượng phản động".

Tháng 9/1939, chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ. Thực dân Pháp đàn áp khốc liệt phong trào cách mạng Việt Nam. Hàng nghìn cán bộ, đảng viên bị bắt, tù đày. Khả năng đấu tranh hợp pháp trong thời kỳ Mặt trận Dân chủ không còn nữa, Đảng phải rút vào hoạt động bí mật. Trung ương Đảng chủ trương xây dựng An toàn khu (ATK) để bảo vệ cơ quan, cán bộ của Đảng và đề phòng địch khủng bố.

Đầu năm 1940, ATK được thành lập và "Ban công tác đội" ra đời, do Trung ương Đảng trực tiếp chỉ đạo làm nhiệm vụ bảo vệ ATK, bảo vệ cán bộ cao cấp của Đảng, giải thoát cho cán bộ Đảng khi bị địch lùng bắt. Ban công tác đội được trang bị vũ khí thô sơ, súng ngắn, được huấn luyện về phương pháp công tác bảo vệ và kỹ thuật chiến đấu, nhưng hữu hạn lắm mới sử dụng vũ khí đánh địch để giữ bí mật lâu dài cho ATK.

Ngày 15/5/1945, Xứ ủy Bắc Kỳ quyết định thành lập "Đội danh dự trừ gian" do Xứ ủy trực tiếp chỉ đạo. Nhiệm vụ của "Đội danh dự trừ gian" là diệt trừ các tên Việt gian đầu sỏ, nguy hiểm theo chỉ đạo của Xứ ủy Bắc Kỳ và vũ trang tuyên truyền khi cần thiết.

Được hình thành ngay từ cao trào Xôviết Nghệ Tĩnh những năm 1930 - 1931, chiến đấu để hỗ trợ, bảo vệ các cuộc đấu tranh của quần chúng, bảo vệ cán bộ, chính quyền và giữ gìn an ninh trật tự, Đội Tự vệ đỏ luôn đi đầu trong các cuộc đấu tranh cùng quần chúng nổi dậy phá nhà giam, đốt huyện đường, vây đồn lính, bắt giữ bọn hòa lý, uy hiếp, làm tan rã chính quyền tay sai đế quốc ở cơ sở. Đó là nhiệm vụ và cũng là chiến công quan trọng của Đội Tự vệ đỏ, sau này thêm hàng loạt tổ chức tự vệ khác được hình thành khắp cả nước, góp phần tạo thắng lợi từng phần, tiến tới thành công của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. 

Thời kỳ đấu tranh giành chính quyền, để bảo vệ Đảng, bảo vệ cơ sở cách mạng, bảo vệ nhân dân, Đảng đã thành lập, lãnh đạo, chỉ đạo các đội tự vệ như tự vệ công nông, tự vệ cứu quốc, danh dự trừ gian, danh dự Việt Minh... đấu tranh phòng, chống mật thám, chỉ điểm và bọn phản động tay sai; chú trọng bảo vệ nội bộ, giữ bí mật cách mạng, chống bọn “AB” giả danh cộng sản, làm nội gián chống phá Đảng. Đó là những mầm ươm tiền thân của lực lượng Công an sau này.

(Còn tiếp)

CAND

Các tin khác

Việt Nam – Campuchia đẩy mạnh hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia

Việt Nam – Campuchia đẩy mạnh hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia

Nhân dịp tháp tùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 tại thủ đô Phnom Penh, Vương quốc Campuchia, chiều 14/11, Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã có cuộc hội đàm với ngài Sar Sokha, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Campuchia.

Tuần tra ban đêm, chủ động phòng ngừa tội phạm từ cơ sở

Tuần tra ban đêm, chủ động phòng ngừa tội phạm từ cơ sở

Với phương châm chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật, Công an phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa đang triển khai đồng bộ các biện pháp tuần tra, kiểm soát ban đêm, kết hợp quản lý, giáo dục thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật, góp phần giữ vững ANTT, bảo đảm cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Bài 2: Chủ động “4 tại chỗ”, xung kích tuyến đầu giúp dân

Bài 2: Chủ động “4 tại chỗ”, xung kích tuyến đầu giúp dân

Thiên tai ngày càng diễn biến khó lường, đòi hỏi công tác phòng, chống phải được chuẩn bị từ sớm, từ xa. Trong đợt mưa lũ vừa qua ở miền Trung, lực lượng Công an tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, chủ động tham mưu, phối hợp triển khai phương châm “4 tại chỗ”; đồng thời trực tiếp có mặt tại những địa bàn xung yếu, kịp thời sơ tán, cứu nạn, cứu hộ, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân.

Kiên quyết xử lý tội phạm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và thuốc lá lậu

Kiên quyết xử lý tội phạm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và thuốc lá lậu

Theo dự báo, từ nay đến cuối năm, nhu cầu mua hàng tăng cao, tình hình vi phạm pháp luật liên quan đến các hoạt động vận chuyển, kinh doanh hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên các tuyến giao thông có chiều hướng diễn biến phức tạp. Đặc biệt, tình trạng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, kinh doanh qua hệ thống thương mại điện tử, trên nền tảng số khá phổ biến…

“Bốn kiên định” để lực lượng Công an đồng hành cùng phát triển đất nước

“Bốn kiên định” để lực lượng Công an đồng hành cùng phát triển đất nước

Đối với lực lượng Công an nhân dân (CAND), giữ vững nguyên tắc “bốn kiên định” không chỉ thể hiện ở bản lĩnh chính trị mà còn phải được cụ thể hóa bằng năng lực tham mưu chiến lược, hiệu quả bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, góp phần tạo môi trường ổn định cho phát triển đất nước.

Hoàn thiện chính sách, giải pháp phòng ngừa người có vấn đề về sức khỏe tâm thần

Hoàn thiện chính sách, giải pháp phòng ngừa người có vấn đề về sức khỏe tâm thần

Thứ trưởng Lê Quốc Hùng đề nghị Ban tổ chức hội thảo chủ động tổng hợp báo cáo lãnh đạo Bộ Công an, Bộ Y tế tham mưu các cấp hoàn thiện cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý nhằm hoàn thiện hệ thống chính sách, các giải pháp hiệu quả hơn trong phòng ngừa người có vấn đề về sức khỏe tâm thần có nguy cơ xâm phạm trật tự xã hội...

Dấu ấn trên những công trình vì đồng đội, vì nhân dân

Dấu ấn trên những công trình vì đồng đội, vì nhân dân

Đóng chân trên địa bàn xã Thăng Bình (TP Đà Nẵng), Trung tâm Huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ và giáo dục nghề nghiệp số 3 thuộc Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động - Bộ Công an (gọi tắt là TTHL3) từ lâu đã khẳng định vị thế là một trong những đơn vị nòng cốt trong công tác đào tạo, huấn luyện lực lượng Cảnh sát cơ động. Tuy nhiên, không chỉ khép lại nhiệm vụ trong những thao trường rực lửa hay những giờ luyện tập nghiêm cẩn, TTHL3 còn là “đội quân công tác” giàu nhiệt huyết.

Sĩ quan Công an Việt Nam là Trưởng bộ phận tại Phái bộ Liên hợp quốc

Sĩ quan Công an Việt Nam là Trưởng bộ phận tại Phái bộ Liên hợp quốc

Việc Thiếu tá Tô Ngọc Anh được giữ chức Trưởng bộ phận Đào tạo và phát triển năng lực cảnh sát, Phái bộ MINUSCA, Cộng hoà Trung Phi không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn cho thấy khả năng của các sĩ quan Công an Việt Nam đáp ứng tốt yêu cầu của Liên hợp quốc trong hoạt động gìn giữ hoà bình.

Lực lượng Công an tiếp sức hành trình tìm lại tên liệt sĩ

Lực lượng Công an tiếp sức hành trình tìm lại tên liệt sĩ

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” và Kế hoạch số 401/KH-UBND ngày 24/7/2026 của UBND TP Hồ Chí Minh, từ ngày 12 đến 17/11, Công an các xã, phường trên địa bàn thành phố chủ động rà soát, tuyên truyền, vận động và trực tiếp đưa đón hàng nghìn thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính đến các điểm thu nhận mẫu ADN.

Công an TP Huế tích cực tuyên truyền, đảm bảo an ninh, an toàn hàng không

Công an TP Huế tích cực tuyên truyền, đảm bảo an ninh, an toàn hàng không

Thời gian qua, Công an TP Huế đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị để bảo đảm ANTT, an ninh, an toàn hàng không tại Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Phú Bài. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quản lý xuất nhập cảnh, sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) và các quy định liên quan.

Vĩnh Long đẩy mạnh trấn áp tội phạm cho vay lãi nặng

Vĩnh Long đẩy mạnh trấn áp tội phạm cho vay lãi nặng

Công an tỉnh Vĩnh Long liên tiếp triệt phá, khởi tố nhóm các đối tượng có dấu hiệu hoạt động cho vay lãi nặng, đòi nợ bằng thủ đoạn đe dọa, sử dụng hung khí, khống chế người vay, gây bức xúc trong dư luận và ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự.

Phát huy vai trò người có uy tín, giữ bình yên ở cơ sở

Phát huy vai trò người có uy tín, giữ bình yên ở cơ sở

Vĩnh Long có hơn 373.640 người dân tộc thiểu số, chiếm 11,03% dân số toàn tỉnh; trong đó, đồng bào Khmer có hơn 353.000 người, chiếm 10,42%. Cùng với việc triển khai hiệu quả các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, lực lượng Công an toàn tỉnh chú trọng vận động, phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Nâng cao chất lượng công tác giám định âm thanh trong tình hình mới

Nâng cao chất lượng công tác giám định âm thanh trong tình hình mới

Trước những thách thức từ công nghệ xử lý âm thanh và trí tuệ nhân tạo (AI), Hội thảo khoa học cấp Bộ do Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an tổ chức tập trung đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giám định âm thanh, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.