Khi cả nước xuống đường đấu tranh cho chủ quyền biển đảo, yêu cầu Trung Quốc rút giàn khoan Hải Dương 981 về nước, thì đó cũng là lúc những dự án âm nhạc cộng đồng, một dạng thức của âm nhạc quần chúng phát triển rầm rộ hơn bao giờ hết. Showbiz Việt ngập tràn sắc đỏ của màu cờ, của trái tim nguyện dâng hiến vì quê hương, đất nước. Và những bài hát nhảm nhí, chuyện thị phi, scandal, câu nói gây sốc hay khoe thân, khoe của… dường như chẳng còn chỗ để phô trương giữa sắc đỏ sục sôi ấy.
Dự án âm nhạc cộng đồng xuất hiện ở nước ta những năm gần đây. Đó là những hoạt động âm nhạc mang tính kết nối, tương tác rất cao đến công chúng. Nằm trong phong trào âm nhạc quần chúng, nó hoặc có tính chất thức tỉnh, cổ vũ hoặc giục giã cộng đồng cùng chung tay góp sức làm một điều gì đó ý nghĩa cho xã hội, cho cộng đồng, cho đất nước…
"Đưa âm nhạc vào bệnh viện" của ca sĩ Thái Thùy Linh giúp người bệnh thêm nghị lực sống từ viên thuốc tinh thần là một dự án như thế. Trước đó, còn có các dự án âm nhạc cộng đồng ý nghĩa khác như: MV "Đạo làm con" nhân ngày lễ vu lan, báo hiếu; MV nói về giới đồng tính, chuyển giới… Còn nhớ khi ca sĩ Wanbi Tuấn Anh phát hiện mình bị khối u ở tuyến yên đe dọa đến tính mạng, các ca sĩ nổi tiếng đã cùng nhau tổ chức đêm nhạc mang tên "Cảm ơn" để quyên góp tiền cho Wanbi phẫu thuật. Không dừng lại ở đó, MV ca khúc "Cảm ơn" được nhiều ca sĩ thu âm cũng ra đời nhằm tăng sức lan tỏa trong cộng đồng.
Có thể nói, một điều dễ nhận thấy nhất ở các dự án âm nhạc cộng đồng đó là có rất nhiều nghệ sĩ tham gia với tinh thần tự nguyện, không đòi hỏi thù lao. Nhiều người hát, dù là vô danh, các bài hát phong trào đã có tác động ít nhiều đến người tiếp nhận. Huống hồ người tham gia lại là những nghệ sĩ nổi tiếng. Chính sức ảnh hưởng cá nhân, hào quang thần tượng của họ giúp cho ý nghĩa của dự án âm nhạc càng được nhân rộng và được cộng đồng hưởng ứng mạnh mẽ. Hiệu quả của những dự án có thể đo đếm bằng giá trị vật chất như gây quỹ hỗ trợ hoặc giá trị tinh thần như khơi gợi lòng biết ơn cha mẹ, đồng cảm với phận đời bất hạnh, giúp con người sống có ích, yêu đời…
Chính những giá trị tích cực của dự án âm nhạc cộng đồng nên thời điểm này, khi tình hình Biển Đông căng thẳng thì bên cạnh các đêm nhạc, những MV đơn lẻ hướng về biển đảo, các dự án âm nhạc cộng đồng đã liên tục ra đời bởi hàng trăm trái tim nghệ sĩ nhiệt huyết của hai miền đất nước.
Đến thời điểm này dự án âm nhạc - MV "Quốc ca" (Tiến quân ca) phiên bản mới do ca sĩ Minh Quân khởi xướng đã thu được hiệu ứng tích cực từ xã hội từ khi chính thức có mặt trên Youtube sau hai tuần thực hiện. Không dừng lại ở sự góp giọng của hơn 200 gương mặt nổi tiếng là ca sĩ, danh hài, diễn viên, nhà báo… như: danh hài Xuân Bắc, Tự Long, nhà báo Diễm Quỳnh, MC Thảo Vân, ca sĩ Mỹ Dung, Ngọc Anh, Minh Quân, Ngọc Khuê, Nathan Lee… mà dự án còn có sự góp giọng của các em học sinh, sinh viên, cựu chiến binh, người dân… Khoảng 1.300 người đã cùng tham gia dự án, biến ca khúc thiêng liêng của nhạc sĩ Văn Cao thành lời hiệu triệu hùng hồn vang vọng non sông.
Ca sĩ Minh Quân chia sẻ: "Chúng tôi chọn "Tiến quân ca" bởi nó quá quen thuộc với tất cả mọi người từ già đến trẻ. Đây là bài hát có sức lay động lòng người lớn nhất. Vì vậy chúng tôi làm mới lại ca khúc này để kêu gọi tình đoàn kết, tự hào là con dân Việt Nam". Với ý nghĩa xã hội như vậy, nên ngay khi chia sẻ thông tin trên mạng xã hội, đã có hàng trăm người đăng ký tham gia. "Thời điểm này cần tiếng nói chung của mọi người. Riêng nghệ sĩ chúng tôi có may mắn là được nhiều người biết đến nên chúng tôi rất muốn góp tiếng nói yêu nước" - Ca sĩ Nathan Lee hào hứng. Sau dự án này, ca sĩ Minh Quân cùng êkíp sẽ tổ chức một đêm nhạc từ thiện vào tháng 7 để quyên góp tiền ủng hộ cho ngư dân nghèo ngày đêm bám biển, bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Trong khi đó, dưới cái nắng oi ả của TP HCM giữa tháng 5, Nhà văn hóa Thanh Niên ngập tràn trong sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc. Hàng trăm nghệ sĩ và hàng ngàn đoàn viên thanh niên phơi đầu trần dưới nắng hát vang trong niềm xúc động, tự hào lạ thường. Người ta không thấy ca sĩ Hồ Ngọc Hà khoác bộ cánh xa xỉ đầy gợi cảm, không thấy Minh Hằng váy ngắn cũn cỡn, không ồn ào chuyện Đàm Vĩnh Hưng chơi bùa ngải ai đó, không thấy Phương Thanh nóng nảy chuyện xưa… Họ khoác lên chiếc áo thun giản dị mang màu cờ đỏ thắm. Những nghệ sĩ từng ghét nhau, đối đầu ra mặt… không ngại ngần xiết tay nhau ca vang bài hát "Những trái tim Việt Nam" để ghi hình MV. "Người Việt Nam vốn rất yêu hòa bình/ Ghét chiến tranh nhân loại / Nhưng non sông kêu tên chúng ta/ Sẵn sàng tôi đứng lên!..." - lời bài hát hòa trong nhạc điệu rộn rã, hừng hực khí thế. "Hành động từ trái tim. Việc làm quá bé nhỏ vẫn không sao trả được nghĩa nặng tình thâm mà tôi đã nhận được từ chính quê hương tôi. Quê hương Việt Nam…" - Ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng xúc động. Nhiều nghệ sĩ không được mời, nhưng biết tin buổi ghi hình liền vội vã đến gặp chủ nhân của dự án "Những trái tim Việt Nam" - nhạc sĩ Phương Uyên, để xin tham gia.
Sự sôi sục của thời cuộc buộc người nghệ sĩ với trái tim đa cảm không thể đứng ngồi một chỗ. Họ phải làm điều gì đó. Nhạc sĩ Phương Uyên kể: "Tôi đã viết bài hát này trong tâm trạng lo lắng pha lẫn lòng quyết tâm khi theo dõi tình hình Biển Đông, đau lòng khi chủ quyền biển đảo của đất nước đang bị xâm phạm. Tôi viết một mạch trong vòng một tiếng đồng hồ. Sau đó gọi các bạn đồng nghiệp để nghe thử, chưa hát hết bài thì các bạn đã reo lên vui sướng. Tôi điện thoại cho anh em đồng nghiệp, chưa kịp giải thích nhiều về bài hát thì ai cũng hồ hởi tham gia". Dự kiến, MV sẽ được phát hành trên 25 đài truyền hình, để truyền thông điệp yêu nước đến mọi người.
Cũng nằm trong dự án "Những trái tim Việt Nam", nhạc sĩ Nguyễn Hồng Thuận đã cho ra đời bài hát "90 triệu trái tim là một". Điều khác biệt của MV mang tính cộng đồng này ở chỗ người hát chính là các nhạc sĩ trẻ như: Nguyễn Hồng Thuận, Khắc Việt, Nguyễn Hải Phong, Nguyễn Văn Chung, Nguyễn Dân…
Nếu như "Sống như những đóa hoa" (do ca sĩ Vy Oanh khởi xướng) tôn vinh nghị lực sống của những người khuyết tật thì "Yêu thương bốn mùa" hướng đến trẻ em đường phố, trẻ em mồ côi và đều có sự tham gia của dàn sao "khủng".
Âm nhạc luôn có những giá trị bất diệt của nó. Bàn tay kỳ diệu của thần âm nhạc luôn chạm được vào trái tim con người. Từ đó làm người ta sống tốt hơn hoặc ngược lại. Người ta đã quá quen với những lời chì chiết về đời sống âm nhạc đại chúng từ ca khúc cho đến giới sáng tác, giới biểu diễn bởi sự dễ dãi, phi nghệ thuật và nặng tính thương mại của nó. Người ta từng thở dài khi những ca khúc cách mạng, ca ngợi quê hương, kêu gọi lòng nhân ái đi cùng năm tháng thưa dần trên môi người trẻ mà chỉ thấy những bản nhạc tình ủy mị, nhảm nhí, quằn quại hát xong rồi quên. Có lẽ cuộc sống đương đại vội vàng, nặng mùi kim tiền, ít biến cố khiến người ta hờ hững với những giá trị thiêng liêng. Nhưng nó chẳng hề mất, mà chảy âm ỉ dưới những tạp nhạc xô bồ, để chờ đến một lúc nào đó lại trỗi dậy mạnh mẽ. Những gì đang diễn ra ở thì hiện tại có thể thấy, thời thế và hoàn cảnh tác động rất mạnh đến đời sống âm nhạc.
Nói như nhạc sĩ Phương Uyên, thời thế sẽ sinh ra những bản nhạc hợp thời với nó. Ở giai đoạn này, khi mà lòng người cần xích lại gần nhau, đùm bọc nhau bởi Tổ quốc nguy nan thì sẽ có rất nhiều bài hát về đề tài xã hội, tình yêu quê hương, đất nước và hình thức biểu diễn đa số mang tính chất phong trào quần chúng.
Gam màu hào nhoáng, xám xịt của showbiz Việt được phủ đầy màu đỏ sục sôi. Những thông tin gây sốc, vô bổ bị nhấn chìm dưới màu đỏ phụng hiến ấy. Âm nhạc đang được trả về giá trị đích thực, trong lành của nó bằng những dự án đầy vị nhân sinh
