Những giải pháp để thu hút nhân lực về tuyến y tế cơ sở

Điều động ít nhất 1.000 bác sĩ luân chuyển về tuyến xã mỗi năm

Hiện nay, nguồn nhân lực y tế cho vùng sâu, vùng xa còn rất khó khăn. Bác sĩ sau khi ra trường ít về tuyến cơ sở. Ngay tại Hà Nội khi chưa thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, mỗi trạm y tế chỉ có từ 1-2 bác sĩ, thậm chí có trạm không có bác sĩ đa khoa. Theo PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, chúng ta không chỉ dựa vào điểm số cao để tuyển sinh vào các trường y rồi kỳ vọng các sinh viên ra trường sẽ về cơ sở. Thực thế, nhiều em điểm cao sau khi học xong sẽ tìm cách ở lại các đô thị lớn.

 Để hiện thực hóa chủ trương chuyển trọng tâm từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, Bộ sẽ tập trung triển khai một số nhóm giải pháp đột phá. Trước hết, sẽ ưu tiên bố trí, huy động nguồn lực, có cơ chế, chính sách vượt trội để phát triển nhân lực bảo đảm đồng bộ về số lượng, chất lượng, cơ cấu, nhất là nhân lực ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn, biên giới, biển đảo. Trạm y tế cấp xã sẽ được củng cố, bảo đảm cơ cấu nhân lực, đủ số lượng bác sĩ theo chức năng, nhiệm vụ. Đồng thời, duy trì đội ngũ nhân viên y tế thôn, tổ dân phố, cô đỡ thôn bản, cộng tác viên dân số.

“Trong giai đoạn 2025-2030, mỗi năm các địa phương luân phiên, luân chuyển, điều động ít nhất 1.000 bác sĩ về làm việc có thời hạn tại trạm y tế cấp xã; bổ sung bác sĩ cơ hữu tại trạm y tế cấp xã, đến năm 2027 có ít nhất từ 4-5 bác sĩ, đến năm 2030 có đủ bác sĩ theo chức năng, nhiệm vụ”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế sẽ triển khai quyết liệt, hiệu quả Đề án đào tạo, bồi dưỡng bác sĩ tạo nguồn cho trạm y tế cấp xã, đặc biệt cho các xã vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, biên giới, hải đảo. Tập trung đầu tư phát triển một số cơ sở đào tạo lĩnh vực sức khỏe chất lượng cao ngang tầm khu vực. Thực hiện đào tạo chuyên sâu đặc thù trình độ sau đại học thuộc hệ thống giáo dục quốc dân trong lĩnh vực sức khỏe do Bộ Y tế quản lý.

Chia sẻ thêm về đổi mới chương trình đào tạo và thu hút bác sĩ về cơ sở, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai nêu, cần có cơ chế tuyển dụng người địa phương, đào tạo họ rồi đưa họ trở về phục vụ chính quê hương mình. Chương trình đào tạo cho y tế cơ sở cũng cần điều chỉnh như bác sĩ cơ sở phải là người có năng lực toàn diện như vừa biết đỡ đẻ, vừa biết cấp cứu gãy xương đùi, nhồi máu cơ tim, biết tiêm phòng, chăm sóc răng miệng cơ bản, xử lý các bệnh thông thường… Không cần họ quá chuyên sâu như ở tuyến Trung ương nhưng phải giỏi về nhiều mặt để đáp ứng nhu cầu ban đầu của người dân.

Để làm tốt công tác dự phòng, Bộ Y tế cũng sẽ đảm bảo đầu tư cơ sở vật chất, thuốc, thiết bị y tế cơ bản cho y tế cơ sở. Đồng thời xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm bảo đảm nguồn cung vaccine duy trì sự ổn định; khuyến khích và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, sản xuất vaccine, từng bước làm chủ công nghệ, đáp ứng đầy đủ nhu cầu của chương trình tiêm chủng mở rộng, ứng phó với các dịch bệnh mới nổi.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, trạm y tế cấp xã được tổ chức theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập, bảo đảm cung ứng dịch vụ cơ bản, thiết yếu về phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám bệnh, chữa bệnh và các dịch vụ chăm sóc xã hội. Ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên và đầu tư cho y tế cơ sở, y tế dự phòng. Có cơ chế tài chính phù hợp để huy động mọi nguồn lực xã hội đầu tư cho lĩnh vực dịch vụ sự nghiệp y tế công.

“Có thể nói, tất cả những giải pháp này đều nhằm hiện thực hóa tinh thần “đổi mới, sáng tạo, tăng tốc, bứt phá” mà Nghị quyết đã đặt ra, để mỗi người dân Việt Nam được chăm sóc, bảo vệ sức khỏe một cách toàn diện, từ dự phòng đến điều trị. Trạm y tế xã sẽ có điều kiện để nâng cao năng lực chuyên môn và chất lượng cung ứng dịch vụ, thu hút và tạo niềm tin đối với người dân”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nói.

Chính sách ưu đãi để thu hút cán bộ y tế về trạm y tế xã

Nghị quyết số 72-NQ/TW đã có nhiều giải pháp mang tính chất “đột phá” trong phát triển nhân lực, y đức và đặc biệt là chính sách đãi ngộ cho nhân viên y tế. Để có nguồn nhân lực thực hiện chủ trương của Nghị quyết 72, lãnh đạo Bộ Y tế cho biết, trong thời gian tới sẽ mở rộng chính sách hỗ trợ học phí, học bổng cho sinh viên y khoa, nhất là những người cam kết phục vụ ở tuyến cơ sở, vùng khó khăn, biên giới, hải đảo. Quan điểm là phát triển nhân lực y tế bảo đảm đồng bộ về số lượng, chất lượng, cơ cấu, nhất là nhân lực phục vụ y tế cơ sở, y tế dự phòng, vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, biên giới, biển đảo.

Để đội ngũ cán bộ y tế làm công tác dự phòng và y tế cơ sở yên tâm gắn bó lâu dài, toàn tâm toàn ý với công việc, cần có chính sách đãi ngộ, hỗ trợ đủ mạnh và thiết thực. Nghị quyết đã xác định các chính sách ưu đãi tương xứng với quan điểm nghề y là nghề đặc biệt, phải được đào tạo, sử dụng và đãi ngộ đặc biệt.

Theo đó, bác sĩ, bác sĩ y học dự phòng, dược sĩ được xếp lương từ bậc 2 của chức danh nghề nghiệp được tuyển dụng. Nâng mức phụ cấp ưu đãi nghề lên mức tối thiểu 70% cho người thường xuyên và trực tiếp làm chuyên môn y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng; 100% cho người thường xuyên và trực tiếp làm chuyên môn y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng ở khu vực vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, biên giới, biển đảo, lĩnh vực tâm thần, pháp y, pháp y tâm thần, hồi sức cấp cứu, giải phẫu bệnh và một số đối tượng đặc thù khác. Đây thực sự là cú hích, tạo động lực cho nhân viên y tế tuyến đầu.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, Bộ Y tế sẽ phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành để thể chế hoá các giải pháp này nhằm sớm được triển khai thực hiện. Các chính sách ưu đãi vượt trội trong đào tạo và sử dụng cũng sẽ giúp thu hút mạnh mẽ và nâng cao chất lượng nhân lực y tế ở cơ sở, tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ y tế yên tâm công tác, phục vụ nhân dân.