Những dấu ấn đưa khoa học công nghệ Việt vươn tầm quốc tế

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 tác động tiêu cực đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội, khi nhiều nước rơi vào suy thoái, Việt Nam nằm trong nhóm ít các quốc gia duy trì tăng trưởng dương, kiểm soát tốt dịch bệnh, đạt nhiều kết quả ấn tượng.

Với tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2020 tăng 2,91%, Việt Nam thuộc nhóm nước có tăng trưởng cao nhất thế giới. Trong thành tựu chung đó, có đóng góp quan trọng của khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo…

Chỉ số sáng tạo toàn cầu của Việt Nam tăng 17 bậc

Nhìn lại chặng đường vừa qua, KHCN và đổi mới sáng tạo đã đóng góp quan trọng, toàn diện trong phát triển kinh tế - xã hội. Chất lượng tăng trưởng được cải thiện, năng suất lao động nâng lên rõ rệt. Năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp vào tăng trưởng tăng từ 33,6% giai đoạn 2011 - 2015 lên 45,2% giai đoạn 2016 - 2020, tính chung 10 năm 2011 - 2020 đạt 39,0% (vượt mục tiêu 35%); Tỉ trọng giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trong tổng giá trị hàng hoá tăng từ 19% năm 2010 lên khoảng 50% năm 2020. Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu - GII tăng 17 bậc trong giai đoạn 2016-2020, đứng thứ 3 khu vực Đông Nam Á, đứng đầu trong số các quốc gia ở mức thu nhập trung bình thấp. 

Kit test nhanh virus SARS-CoV-2 do Việt Nam sản xuất đã xuất khẩu sang nhiều nước.
Kit test nhanh virus SARS-CoV-2 do Việt Nam sản xuất đã xuất khẩu sang nhiều nước.

Năm 2020, Việt Nam tiếp tục giữ vững thứ hạng 42/131 quốc gia, vùng lãnh thổ về Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu và tiếp tục được xem là hình mẫu của các nước đang phát triển khác trong việc thiết lập đổi mới sáng tạo như một ưu tiên quốc gia.

Tính đến nay, Bộ KH&CN đã công bố 895 tiêu chuẩn quốc gia, tăng 127% so với 2019; thẩm định 148 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và quy chuẩn kỹ thuật địa phương, tăng 60% so với năm 2019. Cơ chế hậu kiểm đã giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí 820 tỷ đồng.  Cùng đó, đã xử lý 68.971 đơn đăng ký xác lập quyền sở hữu công nghiệp (tăng 8,3% so với năm 2019). Cấp văn bằng bảo hộ cho 47.168 đối tượng sở hữu công nghiệp (tăng 15,6% so với năm 2019).

Cùng với đó, công tác bảo đảm an toàn bức xạ và hạt nhân; đẩy mạnh ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình tập trung vào việc đảm bảo nguồn cung đồng vị phóng xạ, dược chất phóng xạ cho các cơ sở y tế; trình Thủ tướng Chính phủ hồ sơ nhiệm vụ lập Quy hoạch phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Hoạt động hợp tác quốc tế được triển khai có hiệu quả trong bối cảnh đại dịch COVID-19 thông qua các hình thức họp trực tuyến và làm việc từ xa. Đặc biệt, trong năm Việt Nam đảm nhiệm chức Chủ tịch ASEAN 2020, Bộ đã tích cực thúc đẩy hoạt động hợp tác về KHCN và đổi mới sáng tạo, chủ động triển khai các hoạt động trong danh mục sự kiện ASEAN 2020…

Công nghệ sản xuất KIT thử SARS-CoV-2 của Việt Nam đạt tiêu chuẩn quốc tế

Nhắc đến các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, lãnh đạo Bộ KH&CN chia sẻ, nhiều năm qua đơn vị đã đóng góp hiệu quả phục vụ điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong phát triển kinh tế-xã hội; phục vụ trực tiếp việc chuẩn bị cho Đại hội XIII của Đảng. Tháng 11-2020, Bộ KH&CN đã tiếp nhận bản thảo Bộ Lịch sử Việt Nam - là “bộ Quốc sử mang tính chất quốc gia chính thống” với 25 tập thông sử, 5 tập biên niên sự kiện lịch sử, do hơn 300 nhà khoa học thực hiện trong 5 năm. Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đây thực sự là kết tinh của hồn thiêng sông núi và sẽ sống mãi với thời gian.

Về nông nghiệp, ngành KHCN đã chọn tạo, công nhận chính thức 32 giống cây trồng, vật nuôi, 36 tiến bộ kỹ thuật, trong đó 2 giống lúa được sản xuất quy mô lớn. Nghiên cứu thành công việc sinh sản nhân tạo tôm mũ ni, hải sâm vú, trai tai tượng - là các nguồn gen thủy sản có giá trị kinh tế cao… Các chương trình, nhiệm vụ KHCN cấp quốc gia được triển khai hiệu quả, góp phần duy trì xuất khẩu ở mức cao so với các năm trước những mặt hàng nông sản chủ lực trong đại dịch COVID-19.

Đặc biệt, về y dược, trong bối cảnh đại dịch COVID-19, Bộ KH&CN đã huy động các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp triển khai các nhiệm vụ cấp bách với nhiều kết quả quan trọng như: Việt Nam là 1 trong 3 nước đầu tiên phân lập, nuôi cấy thành công virus; làm chủ công nghệ sản xuất bộ KIT phát hiện SARS-CoV-2 đạt tiêu chuẩn quốc tế; sản xuất vaccine phòng COVID-19 bằng công nghệ protein tái tổ hợp và thuốc kháng thể đơn dòng điều trị đặc hiệu COVID-19, trong đó vaccine Nanocovax đang thử nghiệm lâm sàng trên người tình nguyện; tổng hợp trên 1.700 công bố khoa học quốc tế về dịch bệnh; phát huy đề án Hệ tri thức việt số hóa trong truy vết người tiếp xúc; nghiên cứu chế tạo, thử nghiệm thành công Robot vận chuyển, Robot khử khuẩn sàn nhà trong khu cách ly…

Phạm Huyền

Các tin khác

Bắt giữ đối tượng livestream xúc phạm danh dự, uy tín của lãnh đạo và cơ quan chức năng

Bắt giữ đối tượng livestream xúc phạm danh dự, uy tín của lãnh đạo và cơ quan chức năng

Chỉ trong vòng chưa đầy 3 tuần, Mai Hoàng đã liên tục đăng tải, chia sẻ nhiều bài viết và livestream với các nội dung như: cho rằng cán bộ “ăn cướp đất”, “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “bao che sai phạm”, xúc phạm danh dự, uy tín của lãnh đạo thành phố, cán bộ Tòa án, Thi hành án dân sự, Công an và các cơ quan chức năng liên quan….

Sử dụng tiền điện tử AzCoin để chiếm đoạt tài sản

Sử dụng tiền điện tử AzCoin để chiếm đoạt tài sản

Ngày 12/5, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ cho biết đang tiến hành điều tra vụ án Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp, xảy ra từ năm 2025 đến nay tại nhiều địa phương trên cả nước.

Cơ sở kinh doanh bị lừa tiền vì cảnh báo ứng dụng giả mạo cơ quan thuế

Cơ sở kinh doanh bị lừa tiền vì cảnh báo ứng dụng giả mạo cơ quan thuế

Quá trình liên kết ứng dụng theo yêu cầu của những người tự xưng là cán bộ thuế, chị T. phải quét khuôn mặt nhiều lần. Sau đó, đối tượng hướng dẫn chị T. làm hồ sơ xin giảm thuế với điều kiện trong tài khoản phải có được số dư 200 triệu đồng để “xác nhận vốn kinh doanh”...

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Lợi dụng tâm lý chủ quan của nạn nhân trước khoản phạt nhỏ, đối tượng lừa đảo phát tán tin nhắn giả mạo “phạt nguội 50.000 VND”, dẫn dụ người dân truy cập website giả Cổng dịch vụ công để đánh cắp thông tin ngân hàng. Chỉ sau vài thao tác nhập dữ liệu thẻ và mã OTP, nạn nhân có thể mất tiền trong tài khoản bởi thủ đoạn lừa đảo tinh vi, khó nhận biết.

Người dân và doanh nghiệp sẽ có thêm nhiều cơ hội tiếp cận tài nguyên số

Người dân và doanh nghiệp sẽ có thêm nhiều cơ hội tiếp cận tài nguyên số

Ông Cù Kim Long - Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ Thông tin (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho biết, trong bản Kế hoạch chuyển đổi số năm 2026 (tại Quyết định số 2100/QĐ-BKHCN), Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ triển khai hạ tầng số thống nhất theo hướng tập trung, nhưng có lộ trình và sản phẩm cụ thể, tránh dàn trải. Từ đây, người dân và doanh nghiệp sẽ có thêm nhiều cơ hội tiếp cận nguồn tài nguyên số.

Việt Nam xác lập 10 nhóm công nghệ chiến lược

Việt Nam xác lập 10 nhóm công nghệ chiến lược

Ngày 6/5, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược.

Ứng dụng khoa học kỹ thuật, huy động nguồn lực trong phòng ngừa, đấu tranh vi phạm hành chính

Ứng dụng khoa học kỹ thuật, huy động nguồn lực trong phòng ngừa, đấu tranh vi phạm hành chính

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026 .

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Ra mắt Kiosk thông minh phục vụ hành chính công tại Quảng Ninh

Ra mắt Kiosk thông minh phục vụ hành chính công tại Quảng Ninh

Việc thí điểm mô hình Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tại Quảng Ninh được kỳ vọng tạo bước chuyển rõ nét trong cải cách hành chính, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch hơn.