Nhiều quy định được mong đợi trong Dự án Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ

Quy định về đấu giá biển số xe

Xuất phát từ quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, kho số của biển số xe do Bộ Công an đang sử dụng để đăng ký xe là tài sản công. Luật Giao thông đường bộ hiện hành quy định cấm mua, bán biển số xe. Dự thảo Luật TTATGTĐB đã sửa đổi quy định này, theo đó chỉ cấm mua, bán trái phép biển số xe, còn trường hợp mua biển số thông qua đấu giá là hợp pháp. Đồng thời, dự thảo luật đã quy định cấp biển số thông qua đấu giá là một trong các hình thức cấp biển số xe.

Các luật chuyên ngành đã cụ thể hóa việc đấu giá biển số xe, đảm bảo biển số xe cơ giới sau đấu giá đáp ứng đầy đủ các quyền về tài sản gồm: Quyền sử dụng, quyền chiếm hữu, quyền định đoạt. Bộ Công an thực hiện đấu giá biển số xe đảm bảo công khai, minh bạch, tạo điều kiện cho người dân lựa chọn biển số xe cơ giới theo sở thích để đáp ứng tư tưởng trong sinh hoạt và kinh doanh và gắn trách nhiệm người trúng đấu giá sử dụng biển số đó không đúng quy định.

Việc đấu giá biển số xe sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Đấu giá tài sản. Để cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm công khai, minh bạch và tránh tiêu cực trong quá trình đấu giá, Bộ Công an sẽ báo cáo Chính phủ quy định tổ chức đấu giá biển số xe theo hình thức đấu giá trực tuyến và ký hợp đồng thuê tổ chức đấu giá tài sản có trang thông tin điện tử đấu giá trực tuyến để tổ chức đấu giá và giám sát quá trình tổ chức việc đấu giá, tham dự cuộc đấu giá, thực hiện các quyền khác theo quy định tại Luật Đấu giá tài sản. Biển số sau đấu giá có đầy đủ thuộc tính về quyền tài sản theo quy định của pháp luật.

Việc cấp biển số xe ôtô thông qua đấu giá nhằm đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của nhân dân, đảm bảo công khai, minh bạch, nhanh chóng, đúng quy định của pháp luật và mọi người dân đều có quyền bình đẳng trong việc lựa chọn biển số xe ôtô thông qua đấu giá. 

Quản lý có hệ thống đối với người điều khiển phương tiện

Việc quy định vấn đề đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe trong dự án Luật TTATGTĐB sẽ quản lý được hành vi chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông một cách xuyên suốt và nhất quán, từ khâu đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe và sau khi được cấp giấy phép lái xe. Điều này nhằm giải quyết được những vấn đề thực tiễn đang đặt ra hiện nay đòi hỏi phải tăng cường công tác quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng người lái xe về kỹ năng điều khiển, kiến thức và ý thức chấp hành pháp luật an toàn giao thông, phòng ngừa, hạn chế các vụ tai nạn giao thông. Quy định phù hợp với Công ước Viên về Giao thông đường bộ năm 1968 và luật của nhiều nước trên thế giới, bảo đảm tính hợp lý, đồng bộ và thống nhất, phù hợp với chuẩn mực quốc tế, bảo vệ tính mạng, tài sản, bảo vệ quyền con người.

Các chính sách được quy định trong dự thảo xây dựng theo định hướng tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, trong đó:

+ Người lái xe tiếp tục sử dụng giấy phép lái xe đã cấp cho đến khi hết thời hạn hoặc khi có nhu cầu đổi, cấp lại.

+ Người dân được lựa chọn hình thức học, lựa chọn cơ sở đào tạo, giáo viên dạy lái, trung tâm sát hạch lái xe, cơ quan cấp, đổi giấy phép lái xe theo điều kiện, nhu cầu cá nhân, đảm bảo tiết kiệm về thời gian, kinh phí, nhanh chóng, thuận lợi, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp.

+ Công khai kết quả đào tạo, sát hạch lái xe cho người dân để người dân có đầy đủ thông tin về cơ sở đào tạo, trung tâm sát hạch, giáo viên, sát hạch viên.

+ Người đủ 17 tuổi trở lên được đăng ký học lái xe. Độ tuổi được cấp giấy phép lái xe vẫn giữ như hiện nay.

Xuất phát từ thực tiễn, cơ quan quản lý sẽ xây dựng nội dung, chương trình đào tạo, sát hạch sát với yêu cầu thực tiễn công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, xác định kỹ năng lái xe trên đường giao thông công cộng là căn cứ quan trọng nhất để đánh giá kết quả sát hạch lái xe, cũng như bổ sung các kiến thức về sơ cứu ban đầu tai nạn giao thông, kiến thức và kỹ năng phòng ngừa tai nạn giao thông… Xác định quá trình chấp hành pháp luật của người điều khiển phương tiện là căn cứ để nâng hạng giấy phép lái xe. Gắn trách nhiệm cá nhân giáo viên dạy lái xe và sát hạch viên sát hạch lái xe đối với kỹ năng điều khiển và hiểu biết pháp luật của người lái xe.

Tiếp tục triển khai cấp đổi giấy phép lái xe trên cổng dịch vụ công, ngoài ra người dân vẫn có thể đăng ký đổi theo hình thức thủ công nộp hồ sơ từ Công an cấp xã, đảm bảo thuận lợi nhất theo nhu cầu. Người dân sẽ không phải kê khai thông tin cá nhân mà cơ quan quản lý căn cứ vào dữ liệu căn cước công dân để thực hiện thủ tục cấp, đổi theo yêu cầu. Hồ sơ cấp giấy phép lái xe và các lần cấp đổi sẽ được cơ quan nhà nước mã hóa bằng dữ liệu quản lý trên phần mềm phục vụ công tác cấp đổi, cấp lại giấy phép lái xe, người dân sẽ không phải tự bảo quản, lưu trữ hồ sơ gốc như hiện nay.

Giảm các hạng giấy phép lái xe

Dự luật quy định giấy phép lái xe gồm 11 hạng, trong khi đó theo Luật Giao thông đường bộ hiện nay là 13 hạng. Theo đó, dự luật bỏ hạng A4 cấp cho người điều khiển máy kéo có trọng tải dưới 1.000kg; hạng B1 và B2 cấp cho cả người hành nghề và không hành nghề lái xe ôtô chở người đến 9 chỗ, xe ôtô tải có khối lượng hàng chuyên chở theo thiết kế không vượt quá 3.500kg.

Đổi tên các hạng GPLX A1, D, E, FB2, FC, FD, FE thành A01, D2, D, BE, CE, D2E, DE. Đây là nội dung được nội luật hóa từ các quy định về phân hạng giấy phép lái xe tại Công ước Viên năm 1968, tạo điều kiện cho việc sử dụng giấy phép lái xe của Việt Nam ở nước ngoài và giấy phép lái xe nước ngoài tại Việt Nam, đồng thời đây là nghĩa vụ của quốc gia thành viên khi Việt Nam ký kết, gia nhập công ước này.

Các quy định phân hạng trong dự thảo được thực hiện trên nguyên tắc kế thừa các quy định hiện hành của Việt Nam, đồng thời không trái với quy định của Công ước Viên 1968, để không gây tác động khi thay đổi về chính sách. Việc cấp giấy phép lái xe theo hạng mới sẽ được thực hiện đối với người cấp lần đầu và cho những giấy phép lái xe thuộc các trường hợp cấp đổi, cấp lại.

Giấy phép lái xe gồm các trường thông tin bằng tiếng Việt và tiếng Anh trong đó có họ, tên, ngày sinh, số định danh cá nhân, ngày cấp, ngày hết hạn… Bổ sung quy định thông tin trên giấy phép lái xe là nội luật hóa từ quy định của Công ước Viên 1968, các thông tin này là yêu cầu bắt buộc đối với giấy phép lái xe nội địa. Ngoài ra, luật còn bổ sung quy định về thời hạn giấy phép lái xe, giấy phép lái xe quốc tế, các quy định về cấp, cấp lại, đổi, thu hồi giấy phép lái xe.

Tiếp thu chọn lọc, phù hợp

Dự án Luật TTATGT đường bộ đã kế thừa từ Luật Giao thông đường bộ (2008), đồng thời tiếp thu có chọn lọc những quy tắc giao thông của Công ước Viên năm 1968 và từ nghiên cứu, tổng kết thực tiễn công tác bảo đảm TTATGT trong những năm qua, để xây dựng bộ quy tắc giao thông đường bộ văn minh, hiện đại. Đã mô tả, làm rõ hơn một số quy tắc như tránh, vượt, chuyển hướng, chuyển làn, sử dụng còi, đèn tín hiệu, giao thông trên đường cao tốc, trong hầm đường bộ... Trong đó có một số quy định mới như: Quy định về những trường hợp nguy hiểm người điều khiển phương tiện tham gia giao thông gặp phải trên đường, thì phải giảm tốc độ để có thể dừng lại một cách an toàn… Có thể kể đến các trường hợp: Nhường đường cho người đi bộ; có báo hiệu cảnh báo nguy hiểm hoặc có chướng ngại vật trên đường; chuyển hướng xe chạy hoặc tầm nhìn bị hạn chế; qua nơi giao nhau; tránh xe chạy ngược chiều hoặc khi cho xe chạy sau vượt...

Dự án luật đã bổ sung quy định đối với tình huống vượt xe, nếu trường hợp người điều khiển phương tiện phía trước quan sát phần đường phía trước có chướng ngại vật hoặc không đủ điều kiện an toàn, thì phải bật tín hiệu chuyển hướng sang trái hoặc đưa tay trái ra hiệu cho xe phía sau biết là chưa vượt được. Quy định này sẽ giúp giảm thiểu nhiều vụ TNGT và thương vong, do hiện nay lỗi tránh vượt sai quy định là nguyên nhân chính của nhiều vụ TNGT gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Những quy định trên sẽ giúp hạn chế cơ bản tình trạng phóng nhanh, vượt ẩu, nhất là khi đi đến những đoạn đường nguy hiểm, nơi ngã ba, ngã tư khi người điều khiển phương tiện có thói quen đi cố để vượt qua đèn tín hiệu giao thông. Mặt khác, quy định này cũng giúp cho việc xác định lỗi chính xác giữa các bên nếu xảy ra TNGT.