Chi tiêu hằng ngày vẫn chưa "hạ nhiệt"
Dù giá xăng dầu liên tục giảm trong thời gian qua, sức ép chi tiêu của nhiều hộ gia đình vẫn chưa được cải thiện rõ rệt khi nhiều mặt hàng thiết yếu và dịch vụ vẫn duy trì ở mức cao.
Khảo sát tại các chợ dân sinh ở Hà Nội cho thấy nhiều tiểu thương chấp nhận cắt giảm lợi nhuận để giữ khách thay vì tăng giá bán. Chị Nguyễn Thị Hoài, bán đồ ăn sáng tại phường Phú Lương cho biết, giá thịt lợn, thịt bò vẫn neo ở mức cao nên quán phải giảm lượng thịt trong mỗi suất ăn để giữ nguyên giá. Hiện phở bò vẫn bán 30.000 đồng/bát, bún dao động 25.000-30.000 đồng/bát. Theo chị Hoài, dù giá rau xanh đã hạ nhiệt nhưng chi phí nguyên liệu, điện và các khoản vận hành khác vẫn ở mức cao, khiến lợi nhuận ngày càng thu hẹp.
Tại các quầy thực phẩm, giá thịt lợn ba chỉ, sườn thăn, nạc vai vẫn phổ biến khoảng 150.000 đồng/kg. Trong khi đó, nhiều loại rau xanh đã giảm mạnh nhờ nguồn cung dồi dào. Chị Nguyễn Thị Thảo, tiểu thương kinh doanh rau, cho biết rau muống giòn giảm từ 15.000 đồng xuống còn khoảng 10.000 đồng/mớ; mướp từ 30.000 đồng/kg xuống còn 12.000 - 15.000 đồng/kg; rau ngót cũng giảm gần một nửa, còn khoảng 7.000-8.000 đồng/mớ.
Theo ghi nhận từ một số tiểu thương kinh doanh hàng tạp hóa, nhiều mặt hàng thiết yếu đã điều chỉnh tăng giá từ trước và đến nay vẫn chưa có dấu hiệu giảm, dù giá xăng dầu đã hạ nhiệt. Nguyên nhân chủ yếu là chi phí nguyên vật liệu đầu vào vẫn ở mức cao, khiến doanh nghiệp chưa thể điều chỉnh giá bán. Cụ thể, một số dòng sữa TH tăng khoảng 5.000-7.000 đồng/thùng, sữa Milo tăng hơn 10.000 đồng/thùng; mì Hảo Hảo từ 122.000 đồng/thùng tăng lên 125.000 đồng và hiện ở mức khoảng 130.000 đồng/thùng. Mì chính loại 450g tăng thêm 2.000-3.000 đồng/gói, nước giặt tăng khoảng 10.000 đồng/túi từ tháng 5-6, trong khi nhiều loại dầu gội đầu cũng được thông báo tăng khoảng 10.000 đồng/chai từ tháng 7.
Theo các tiểu thương, mức tăng của từng mặt hàng không lớn nhưng cộng dồn khiến chi phí sinh hoạt của các gia đình tăng lên đáng kể. "Thời điểm giá xăng dầu tăng cao, việc giao hàng vừa chậm vừa phải gom đủ chuyến. Hiện giá nhiên liệu đã giảm nên hàng được giao nhanh hơn theo từng tuyến, nhưng giá bán hầu như không giảm. Hầu hết mặt hàng đều đã tăng giá, chỉ khác nhau ở mức tăng nhiều hay ít", một tiểu thương cho biết.
Trong khi đó, một số dịch vụ vận tải đã bắt đầu phản ánh tác động tích cực từ việc giá nhiên liệu giảm. Chị Thúy Hằng, thường xuyên đi tuyến Hà Nội - Cao Bằng, cho biết giá vé xe khách giường nằm đã giảm từ 450.000 đồng xuống khoảng 400.000 đồng/lượt, tương đương mức trước khi giá xăng dầu tăng mạnh.
Chị Hương (Mỹ Đình, Hà Nội) cho biết, dù giá xăng dầu đã giảm mạnh nhưng chi tiêu hằng ngày vẫn chưa "dễ thở" hơn. Theo chị, rau xanh và trái cây vẫn ở mức cao, trong khi giá bún, phở ngoài hàng tăng thêm 5.000-10.000 đồng/bát. "Người bán đều cho rằng chi phí đầu vào tăng nên phải tăng giá", chị Hương nói. Thực tế, nhiều mặt hàng thiết yếu như bột canh, nước mắm, bún, phở khô... cũng đã tăng giá, khiến chi phí bữa cơm gia đình và ăn uống bên ngoài chưa có dấu hiệu giảm.
Trong khi đó, tại các hệ thống bán lẻ hiện đại, nguồn cung hàng hóa vẫn được đảm bảo, giá cả cơ bản ổn định và nhiều chương trình khuyến mại được triển khai nhằm kích cầu tiêu dùng. Ghi nhận tại siêu thị BRGMart số 8 Phạm Ngọc Thạch (Hà Nội), lượng khách mua sắm các mặt hàng thiết yếu duy trì ổn định, nhiều sản phẩm được giảm giá trực tiếp hoặc bán theo chương trình ưu đãi.
Chị Nguyễn Lệ Quyên, nhân viên siêu thị BRGMart số 8 Phạm Ngọc Thạch, cho biết sức mua hiện duy trì ổn định, trong khi giá các mặt hàng thiết yếu được giữ ổn định và nguồn cung luôn dồi dào.
Trao đổi với PV Báo CAND, bà Nguyễn Thị Hiền, Phó Tổng giám đốc Hệ thống siêu thị BRGMart, cho biết việc chi phí vận chuyển giảm đã góp phần giúp doanh nghiệp duy trì nguồn cung hàng hóa dồi dào với mức giá hợp lý. Trước kỳ vọng của người tiêu dùng khi giá xăng dầu liên tục hạ nhiệt, BRGMart chủ động kiểm soát giá bán, triển khai đều đặn các chương trình khuyến mại hằng tháng và cam kết giữ ổn định giá nhiều mặt hàng thiết yếu trong suốt năm.
Theo bà Hiền, thời gian tới, hệ thống sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng tham gia các chương trình bình ổn thị trường, kích cầu tiêu dùng trên phạm vi cả nước, đồng thời đẩy mạnh cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam", qua đó góp phần chia sẻ áp lực chi tiêu và mang đến nhiều lợi ích hơn cho người tiêu dùng.
Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), bình quân 6 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,38%, tiến sát mục tiêu kiểm soát lạm phát dưới 4,5%. Trong đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng mạnh nhất, phản ánh áp lực chi phí vẫn tập trung ở các mặt hàng thiết yếu.
Giá hàng hóa phải giảm theo chi phí đầu vào
Lý giải việc giá xăng dầu giảm nhưng nhiều hàng hóa chưa giảm tương ứng, bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết, việc quản lý giá hiện nay được thực hiện theo quy định của Luật Giá, trong đó mỗi bộ, ngành chịu trách nhiệm quản lý những nhóm hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi chức năng của mình. Bộ Công Thương quản lý điện, xăng dầu, khí và than.
Theo bà Hiền, xung đột quân sự tại Trung Đông thời gian qua đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, gây áp lực lên chi phí sản xuất, vận tải và nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Để góp phần kiểm soát lạm phát, Bộ Công Thương đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bình ổn thị trường xăng dầu trong nước.
Mặc dù giá xăng dầu đã giảm về mức trước xung đột Trung Đông, song nhiều ngành vẫn chịu tác động của chi phí đầu vào tăng trong thời gian dài và giá nhiên liệu hiện vẫn được hỗ trợ bởi chính sách thuế.
Theo Tổ Điều hành thị trường trong nước, giá hàng hóa thế giới trong 6 tháng đầu năm vẫn ở mức cao so với cùng kỳ, khiến chi phí nguyên liệu, năng lượng và logistics chưa giảm đáng kể. Đây là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp chưa thể điều chỉnh giá bán.
Trước thực tế này, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã yêu cầu các bộ, ngành rà soát các mặt hàng thuộc phạm vi quản lý, tăng cường kiểm tra việc kê khai giá, kịp thời yêu cầu điều chỉnh khi các yếu tố đầu vào giảm.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cũng nhấn mạnh, nếu giá xăng dầu tăng khiến giá hàng hóa tăng thì khi giá nhiên liệu giảm, giá hàng hóa cũng cần giảm theo để bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng.
Bộ Công Thương đã yêu cầu các địa phương và doanh nghiệp rà soát, điều chỉnh giá theo chi phí đầu vào, đồng thời, lực lượng quản lý thị trường ở trung ương và địa phương tăng kiểm tra, xử lý các vi phạm về giá như không niêm yết, bán sai niêm yết, găm hàng hoặc giữ giá bất hợp lý. Bộ cũng khuyến cáo doanh nghiệp chủ động giảm giá khi chi phí đầu vào giảm, không lợi dụng biến động thị trường để tăng hoặc neo giá.
Bộ Công Thương khuyến nghị người tiêu dùng kịp thời phản ánh tới lực lượng quản lý thị trường khi phát hiện tình trạng bán cao hơn giá niêm yết, găm hàng hoặc đầu cơ.
Đánh giá về tác động của việc tăng lương từ ngày 1/7, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng Ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê) cho rằng, thu nhập tăng có thể tạo sức ép lên mặt bằng giá, nhưng không đồng nghĩa giá cả sẽ tăng tương ứng. Mức độ tác động còn phụ thuộc vào nguồn cung hàng hóa và công tác điều hành giá.
Theo bà Oanh, để tránh tình trạng lợi dụng tăng lương để tăng giá, cần bảo đảm cân đối cung - cầu, tăng cường kiểm tra, giám sát việc kê khai giá và điều hành linh hoạt các chính sách vĩ mô.
Theo bà Vũ Hương Trà, đại diện Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), công tác điều hành giá 6 tháng cuối năm sẽ chịu nhiều áp lực từ biến động giá năng lượng thế giới, đặc biệt là LPG. Bộ Tài chính sẽ phối hợp với các bộ, ngành theo dõi sát diễn biến thị trường để chủ động xây dựng kịch bản ứng phó. Việc điều chỉnh giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý như điện, y tế, giáo dục sẽ được thực hiện theo lộ trình phù hợp, bảo đảm mục tiêu kiểm soát lạm phát. Đồng thời, cơ quan quản lý sẽ tăng cường theo dõi cung - cầu lương thực, thực phẩm, nhất là dịp cuối năm và mùa mưa bão, nhằm hạn chế thiếu hàng, tăng giá cục bộ, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và du lịch dự báo tiếp tục tăng cao.
