Năm học 2022 - 2023 bắt đầu trong một điều kiện khá đặc biệt. Vì dù đại dịch COVID -19 cơ bản được khống chế nhưng thách thức vẫn còn với tác động của dịch bệnh đến chất lượng giáo dục, đến sức khỏe của học sinh về cả thể chất lẫn tinh thần, đến các mục tiêu rèn luyện về kỹ năng và những ảnh hưởng trên nhiều phương diện khác. Nền kinh tế chưa hồi phục kịp cũng tác động không nhỏ đến từng hộ gia đình, từng phụ huynh.
Cho nên, chủ động linh hoạt để thích ứng với tình hình thiên tai, dịch bệnh, vừa bảo đảm an toàn cho học sinh, giáo viên, vừa củng cố và nâng cao chất lượng giáo dục không chỉ là những việc mà ngành giáo dục và đào tạo cũng như đội ngũ thầy cô giáo cần phải làm cho năm học mới, mà còn là kỳ vọng từ Đảng, Quốc hội, Nhà nước và nhân dân cả nước.
Ngay trước thềm năm học mới, dù rất bận rộn, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tới dự Lễ khánh thành, bàn giao công trình Trường THPT Kỳ Sơn, Nghệ An và khai giảng năm học mới.
Kỳ Sơn là huyện biên giới, vùng cao, dân tộc thiểu số, thuộc 1/74 huyện đặc biệt khó khăn nhất của cả nước, dù chỉ cách TP. Vinh hơn 250km. Trường này thành lập từ năm 1967 là trường THPT duy nhất của huyện Kỳ Sơn với hơn 95% là con em đồng bào dân tộc thiểu số.
Trước khi xây trường mới, cơ sở vật chất của Trường THPT Kỳ Sơn đã xuống cấp trầm trọng, không có nhà nội trú cho học sinh và giáo viên; hầu hết học sinh phải tự lo về nơi ăn, chốn nghỉ, cuộc sống để tham gia học tập. Bây giờ, trường được xây dựng mới với thiết kế hiện đại, khoa học, đạt tiêu chuẩn quốc gia đáp ứng cho 2.000 học sinh với 45 phòng học, 25 phòng chức năng, 126 phòng nội trú cho học sinh và 45 phòng nội trú cho giáo viên. Toàn bộ chi phí do Tập đoàn Trung Nam tài trợ, với 210 tỷ đồng.
Chuyện khó khăn về cơ sở vật chất của Trường THPT Kỳ Sơn đã được giải quyết bằng nguồn xã hội hóa, chứ với tình hình ngân sách như nước ta bây giờ thì tất nhiên vẫn sẽ làm được nhưng không hẳn sẽ là chuyện có ngay.
Năm học này có cái khó hơn các năm nữa là việc thiếu giáo viên. Thì ngay trước dịp khai giảng, ngày 18/7/2022, tại Quyết định số 72-QĐ/TW, Bộ Chính trị đã giao bổ sung 65.980 biên chế giáo viên trong giai đoạn từ 2022 đến năm 2026, riêng năm học 2022 - 2023 giao bổ sung 27.850 biên chế giáo viên mầm non, phổ thông công lập.
Rồi chuyện học phí, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề xuất lộ trình học phí để trình xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ nhằm tiếp tục hỗ trợ kịp thời đối với học sinh, sinh viên, hộ gia đình có thu nhập thấp, có hoàn cảnh khó khăn, bình ổn giá và kiểm soát lạm phát góp phần phục hồi phát triển kinh tế, ổn định đời sống của nhân dân. Ngay dịp khai giảng, nhiều địa phương đã chủ động đưa ra phương án giữ nguyên mức học phí hoặc miễn học phí bậc THCS cho học sinh từ năm học 2022 - 2023.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã trình Chính phủ phương án sử dụng ngân sách Nhà nước mua sách giáo khoa phổ thông cho học sinh mượn để triển khai từ năm học 2022 - 2023. Phương án này nếu được triển khai thực hiện cũng sẽ góp phần giúp giảm gánh nặng kinh tế cho học sinh, phụ huynh, nhất là học sinh có hoàn cảnh khó khăn hoặc ở vùng sâu, vùng xa.
Nhiều chuyện như thế, để thấy: Xã hội ta lâu nay quan tâm đến công tác giáo dục và quan tâm bằng nhiều cách, và nay vẫn thế, chứ không phải "khoán trắng" cho Nhà nước hay riêng ngành giáo dục. Tất nhiên, đã quan tâm thì phải kỳ vọng vào những hiệu quả cụ thể - chắc chắn không gì hơn là những sản phẩm con người cho tương lai.
Phát biểu tại Lễ khánh thành, bàn giao công trình Trường THPT Kỳ Sơn, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh rằng: "Chăm lo, giáo dục thật tốt cho các em là nền tảng căn bản nhất, là chìa khóa để hướng tới tương lai, giải phóng con người khỏi nghèo nàn, lạc hậu, để có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc. Luôn dành những điều tốt đẹp nhất để chăm lo cho sự nghiệp giáo dục, bảo đảm tất cả các em học sinh, dù ở đồng bằng hay ở miền núi, biên giới, hải đảo, ai cũng được học hành, tiếp cận giáo dục công bằng, bình đẳng".
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khi tới thăm và kiểm tra công tác chuẩn bị năm học mới tại Trường Tiểu học thị trấn Yên Lập và Trường THPT Yên Lập, huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ, cũng khẳng định: "Giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. "Trồng người" là một trong những sự nghiệp quan trọng nhất. Đất nước thịnh hay suy là nhờ sự nghiệp giáo dục; yêu cầu các địa phương, các cơ quan liên quan xác định "nhà trường là nền tảng, học sinh là trung tâm, các thầy cô giáo là động lực, chuẩn bị thật tốt cho năm học mới, không để bất cứ học sinh nào không được tới trường, không có sách giáo khoa".
Và bây giờ là lúc chính ngành giáo dục, chính các ban giám hiệu nhà trường và các thầy cô giáo phải bắt đầu năm học mới với quyết tâm rất cao để những kỳ vọng trở thành hiện thực.
"Một năm học bắt đầu, khởi nguồn cho những hy vọng mới" - như kỳ vọng của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc trong thư gửi các thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý, người lao động ngành giáo dục và các bậc phụ huynh cùng học sinh, sinh viên nhân dịp khai giảng năm học 2022 - 2023.
