Show đầu tiên của chương trình "Nhân tố bí ẩn" - X Factor đã chính thức lên sóng truyền hình quốc gia vào tối 30/3 vừa qua. Đúng như tên gọi của nó, X Factor phiên bản Việt mong muốn tìm được những gương mặt nghệ sĩ mới thực sự "bí ẩn", có thể "làm nên chuyện" cho showbiz Việt vốn đang rất cần những cá tính âm nhạc nổi trội. Tuy nhiên, "nhạt nhòa cá tính âm nhạc" là cảm nhận chung của nhiều người và có lẽ, đây cũng là thực trạng thí sinh trong rất nhiều cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc nở rộ trên truyền hình thời gian gần đây.
1. Sự hấp dẫn của "Nhân tố bí ẩn" tập đầu tiên lại là cá tính của Ban Giám khảo chứ không phải thí sinh. Bốn nghệ sĩ đảm nhận vai trò "cầm cân, nảy mực" tại sân chơi này là nhạc sĩ Dương Khắc Linh, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng, Hồ Ngọc Hà và Hồ Quỳnh Hương đã làm khá tốt vai trò của mình. Sự hoa mỹ trong nhận xét của Hồ Ngọc Hà, sự rụt rè và khá "kín tiếng" của Dương Khắc Linh, "chiêu trò", "màu mè" trong nhận xét của Đàm Vĩnh Hưng và những chia sẻ trách nhiệm, chuyên môn và đầy nhiệt huyết của Hồ Quỳnh Hương đã mang đến nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau cho người xem. Tuy nhiên, format của "Nhân tố bí ẩn" bị đánh giá là sự hoà trộn của "Việt Nam Idol" và "Giọng hát Việt" nên chưa tạo được "cú bứt phá mạnh mẽ" giống như "dư chấn" mà Giọng hát Việt mùa đầu tiên đã tạo ra khi lên sóng. "X - Factor" phiên bản Việt ra đời khi đang có rất nhiều chương trình truyền hình thực tế tìm kiếm ngôi sao ca nhạc đang lên sóng như "Việt Nam Idol", "Học viện ngôi sao", cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc "Ngôi sao Việt - Lotte VK Pop Super Star"… Đây có lẽ cũng là một trong những lý do khiến "X-Factor" dù đã rất thành công ở nước ngoài nhưng khi "Việt hóa" lại chưa tạo được sức hút mạnh mẽ với công chúng.
Một lý do khác khiến "Nhân tố bí ẩn" chưa hấp dẫn chính là thí sinh thiếu cá tính âm nhạc - tiêu chí quan trọng hàng đầu của "X-Factor". Chưa có nhiều màn trình diễn "độc và lạ" của các thí sinh trong tập đầu tiên và khán giả cũng không thấy sự khác biệt so với màn trình diễn của thí sinh trong những sân chơi âm nhạc khác như "The Voice" hay "Việt Nam Idol". Phần dự thi của thí sinh Hà Thị My là một ví dụ. Dù được đánh giá là có giọng hát hay nhưng cách hát của cô chưa có "màu" riêng.
Nhạc sĩ Dương Khắc Linh nhận xét rằng, "khi nhắm mắt nghe giọng hát của em, tôi có thể tưởng tượng ra hàng trăm, hàng ngàn cái tên ca sĩ khác nhau". Ấn tượng nhất trong đêm thi đầu tiên này phải kể đến màn trình diễn của Huyền My, cô gái xuất hiện trong chiếc mặt nạ với lý do bị tai nạn và có vết sẹo ở mặt. Với việc thể hiện xuất sắc ca khúc "Its all coming back to me", Huyền My đã nhận được sự cổ vũ nồng nhiệt của khán giả và những lời khen tặng của Ban Giám khảo. Giám khảo Đàm Vĩnh Hưng thậm chí còn đứng dậy, bước lên sân khấu, ôm Huyền My, trong khi cô gái trẻ này đang khóc vì xúc động.
Hồ Ngọc Hà khẳng định, đó là phần trình diễn xuất sắc và không bài hát nào có thể làm khó Huyền My. Những tưởng Huyền My sẽ trở thành "nhân tố bí ẩn" của mùa giải năm nay nhưng thật bất ngờ, khi ngày 2/4 vừa qua, Ban Tổ chức chính thức xác nhận, Huyền My "cô gái đeo mặt nạ" chính là ca sĩ Anh Thúy, cựu thành viên nhóm nhạc Mây Trắng vì muốn tìm lại cảm xúc âm nhạc cho chính mình nên đã "mượn" chứng minh thư của người khác, "biến" thành cô gái 24 tuổi, làm nghề phục vụ, có vết sẹo ở mặt để bước lên sân khấu.
Bộ tứ giám khảo được đánh giá là "nhân tố" tạo sức hút hơn thí sinh của "Nhân tố bí ẩn".
Mặc dù Ban Tổ chức đã rất cố gắng "khai thác hoàn cảnh thí sinh" như một nỗ lực để tạo ra điều gì "bí ẩn" cho cuộc thi nhưng điều đó không thể khỏa lấp sự nhạt nhòa cá tính trong âm nhạc của các thí sinh. Đời tư của Lê Tích Kỳ, chàng trai 17 tuổi, làm nghề trông xe ở trường cấp 3 đam mê ca hát được "khai thác" triệt để. Thậm chí, để tạo bất ngờ và "lấy nước mắt" khán giả, Ban Tổ chức còn mời cả bà ngoại của chàng trai này lên sân khấu ngay khi chàng trai vừa kết thúc phần biểu diễn. Đời tư của chàng trai hát nhạc xưa Trần Quang Đại khi phải bươn chải để bám trụ ở thành phố và nuôi dưỡng niềm đam mê ca hát cũng được ban Tổ chức "ưu ái" cho đến vài phút ở phần giới thiệu. Vô hình chung, Ban Tổ chức đã không chú trọng việc tìm kiếm, khai thác cá tính âm nhạc của các thí sinh mà lại khai thác quá sâu vào đời tư của họ để gây sự tò mò, chú ý của khán giả.
2. Thí sinh thiếu cá tính âm nhạc cũng là tình trạng chung ở nhiều cuộc thi tìm kiếm tài năng hiện nay. Việt Nam Idol mùa thứ 5 đã đi qua 2/3 chặng đường nhưng ngay cả top 5 của mùa giải năm nay cũng không mấy nổi bật. Nếu mùa giải trước, Yasuy, Hoàng Quyên, Bảo Trâm đã định hình và ghi được dấu ấn riêng của mình qua từng vòng thi thì mùa giải này, những cái tên như Đông Hùng, Tiến Việt, Phương Linh… không tạo được ấn tượng sâu sắc. Ngay cả Minh Thùy, cô gái được đánh giá là ứng cử viên nặng ký cho ngôi vị Thần tượng âm nhạc năm nay cũng chưa có sự bứt phá mạnh mẽ. Hình ảnh của cô luôn khiến người ta nhớ đến "họa mi núi rừng" Siu Black.
"Học viện ngôi sao", một chương trình truyền hình thực tế dài 93 tập đang phát sóng hàng ngày trên kênh truyền hình dành cho giới trẻ VTV6. 12 thí sinh của học viện đa phần là những "hot boy", "hot girl" ít nhiều đã được công chúng biết đến. Dưới sự dẫn dắt của Giám đốc Học viện là nhạc sĩ Huy Tuấn, ca sĩ Phương Linh, biên đạo múa Alex Tú Nguyễn, các thí sinh được học tập, đào tạo để trở thành những ngôi sao giải trí sau 93 ngày.
Thú thực, 12 "ngôi sao" của "Học viện ngôi sao" không cá tính và xuất sắc như mong đợi. Những cái tên như Huỳnh Anh, Vương Anh, Hoàng Yến Chibi, Hòa Minzy… vẫn chưa thể hiện được mình là những tài năng âm nhạc đích thực nếu bỏ đi cụm từ "hot boy" hay "hot girl". Những liveshow trình diễn vào tối thứ ba và thứ tư hàng tuần chưa đủ "nóng" để thu hút sự quan tâm của khán giả, trong đó có cả khán giả trẻ.
3. Một vấn đề khác cũng rất đáng bàn trong phong cách âm nhạc của những người trẻ, đó là họ bị ảnh hưởng mạnh mẽ của phong cách âm nhạc nước ngoài. Tiến Việt, thí sinh của Việt Nam Idol là một ví dụ. Là một du học sinh ở Anh quốc, có lợi thế về ngoại ngữ nên thí sinh này rất "hiếm" khi lựa chọn các ca khúc Việt Nam để dự thi. Thí sinh Loki Bảo Long khi bước lên sân khấu "Nhân tố bí ẩn" đã bị giám khảo Hồ Quỳnh Hương nhận xét, "chị cứ tưởng em đến từ Hàn Quốc". Giám khảo Hồ Ngọc Hà thì nhận xét "phong cách Hàn Quốc, hát nhạc Mỹ nhưng cũng rất Việt Nam". Nhiều thí sinh tham gia cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc "Ngôi sao Việt - Lotte VK Pop Super Star" thậm chí không thể hát một bài tiếng Việt, mặc dù khả năng hát tiếng Anh hay tiếng Hàn Quốc của họ khá "đỉnh".
Phương Anh, cô gái du học sinh 18 tuổi thậm chí không hát nổi bài hát "Mong ước kỷ niệm xưa" của nhạc sĩ Tuấn Phương khi được Ban Giám khảo yêu cầu hát một bài hát tiếng Việt. "Thí sinh Việt đến từ… KPop" là cụm từ mà nhiều khán giả phải thốt lên khi xem "Ngôi sao Việt - Lotte VK Pop Super Star". Hình ảnh những ca sĩ, nhóm nhạc Hàn Quốc hiện hữu trên trang phục, đầu tóc, vũ đạo của các thí sinh. Chàng trai tài năng Hoàng Sơn còn nổi tiếng trên cộng đồng mạng bằng cái tên "đặc" Hàn Quốc: Soobin. Ban Giám khảo cuộc thi, trong đó có ca sĩ Phương Thanh cũng chia sẻ cảm thấy rất tiếc khi nhiều thí sinh chỉ biết hát những bài hát Kpop mà không biết hát ca khúc Việt.
Có lẽ, chưa bao giờ showbiz Việt xuất hiện nhiều cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc như hiện nay. Một mặt, các cuộc thi sẽ tạo ra những sân chơi, là điều kiện quan trọng để phát hiện và ươm mầm những tài năng âm nhạc. Mặt khác, sự bão hòa các cuộc thi sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nền âm nhạc nước nhà, bởi đôi khi, những người được "gắn mác" tài năng lại không thực sự có tài. Nền âm nhạc Việt Nam đang rất cần những nghệ sĩ trẻ có cá tính âm nhạc riêng biệt. Cá tính đó phải là sự cộng hưởng của tài năng, "gu" thẩm mỹ và sự sáng tạo riêng của mỗi người
