Nói là ngoại lệ bởi thời gian Phạm Tiến Duật càng xa rời xa trần thế, thì sự yêu quý của bạn bè, của độc giả đối với ông không những không phôi phai, mà còn sâu đậm thêm. Điều đó khẳng định những giá trị to lớn về văn học mà ông đóng góp cho đất nước, không chỉ đối với thế hệ chống Mỹ mà còn với lớp lớp độc giả sau này. Tôi từng có câu thơ viết về ông: "Thời trai trẻ rời quê đi chiến đấu/ Năm tháng Trường Sơn đội bom đạn với mưa rừng/ Những câu thơ âm vang cùng tiếng súng/ Giữa chiến trường giục bước hành quân". Sự yêu mến ông thể hiện ở chỗ, những ngày ông lâm bệnh, từ lúc phải vào nằm viện cho đến lúc ông về cõi, đã có hàng nghìn độc giả gần xa hâm mộ ông tìm đến thăm hỏi chia sẻ, hoặc bày tỏ tình cảm qua những bức thư, tin điện, tin nhắn. Hàng chục tờ báo thường xuyên đưa tin về bệnh trạng của ông. Người thân, bạn bè, đồng đội thì xúm nhau vào lo tìm thuốc chạy chữa. Các bác sĩ ở Bệnh viện 108 đã tạo những điều kiện tốt nhất có thể, để cứu chữa người đồng đội, một người lính Trường Sơn mà họ yêu quý. Rồi có một nhóm là những bạn văn thân thiết đã đứng ra lo làm "Tuyển tập Phạm Tiến Duật", với ước nguyện duy nhất là để ông kịp được nhìn thấy, được cầm trên tay đứa con tinh thần mà cả cuộc đời ông đã lao tâm khổ tứ sinh ra…Và bây giờ đây là ngôi nhà tưởng niệm nhà thơ Phạm Tiến Duật đã hoàn thành, cũng bắt nguồn từ sự yêu quý của bạn bè, sự tri ân của độc giả gần xa và của quê hương Phú Thọ nơi ông đã sinh ra.
Nhà văn Lê Lựu có ý tưởng xây nhà tưởng niệm ngay sau khi nhà thơ Phạm Tiến Duật mất, nhưng vì ông cũng bị bạo bệnh sau đó, phải nằm một chỗ nên chưa thể làm gì. Sau một thời gian dài điều trị, đến khi nhúc nhắc đi lại được, ông mới thực hiện ý nguyện của mình. Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Phú Thọ, mà trực tiếp là Chủ tịch Hội - họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng đã tâm đắc và đồng hành cùng ông từ lúc "vạn sự khởi đầu nan". Có người chung tay, nhà văn Lê Lựu rất mừng, dường như quên cả bệnh tật. Ông cứ Hà Nội - Việt Trì đi đi về về như con thoi. Cũng như lúc các bạn ông dốc sức làm "Tuyển tập Phạm Tiến Duật", ông muốn ý tưởng xây dựng một ngôi nhà tưởng niệm nhà thơ Phạm Tiến Duật sớm thành hiện thực.
Họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng kể lại: Khi nhà văn Lê Lựu lên đặt vấn đề xây nhà tưởng niệm Phạm Tiến Duật ở Phú Thọ, anh rất đồng tình. Hai cơ quan Trung tâm Văn hóa doanh nhân Việt Nam và Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Phú Thọ đã sớm lập kế hoạch báo cáo lãnh đạo tỉnh và đã được lãnh đạo tỉnh đồng ý. Sở dĩ tỉnh Phú Thọ đồng ý xây nhà tưởng niệm nhà thơ Phạm Tiến Duật vì tỉnh ghi nhận và luôn tự hào về những đóng góp của nhà thơ đối với nền văn học cách mạng. Nhà thơ lại là người con của quê hương Phú Thọ. Sinh thời nhà thơ Phạm Tiến Duật có nhiều kỷ niệm gắn bó với quê Phú Thọ và để lại nhiều ấn tượng đẹp đối với người hâm mộ quê nhà.
Nhà tưởng niệm không chỉ là nơi tôn vinh, tri ân đối với nhà thơ, mà trong tương lai đây sẽ là một địa chỉ văn hóa để các thế hệ bạn đọc có thể tìm hiểu, lĩnh hội những điều tốt đẹp, bồi đắp tâm hồn, khát vọng về tình yêu quê hương, đất nước như các thế hệ cha anh đã xả thân, cống hiến. Tại Quyết định số 2929- UBND-VX4 ngày 23/8/2010 của UBND tỉnh về xây nhà tưởng niệm nhà thơ Phạm Tiến Duật. lãnh đạo tỉnh Phú Thọ đã giao nhiệm vụ cho Trung tâm Văn hóa doanh nhân và Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Phú Thọ thực hiện, địa điểm xây dựng tại khuôn viên Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Phú Thọ.
Thực ra ban đầu, việc tìm địa điểm xây dựng không phải ở Việt Trì, mà là ở khu vực thị xã Phú Thọ. Vì thị xã Phú Thọ mới là nơi Phạm Tiến Duật có nhiều gắn bó, vừa gần quê sinh ra, lại có ngôi trường cấp 3 Hùng Vương nổi tiếng ngày xưa ông từng học tập… Nhưng mọi người nhận ra rằng, nếu xây nhà tưởng niệm ở khu vực thị xã thì quá xa, không ai trông nom quản lý, sẽ bất tiện. Ông Nguyễn Hữu Điền, bạn chiến đấu cùng thời với nhà thơ Phạm Tiến Duật, nguyên Bí thư Tỉnh ủy đề xuất xây nhà tưởng niệm anh Duật ngay trên tầng 2 trụ sở Hội. Nhưng khi xem xét, thì thấy ngôi nhà này nền móng yếu, không thể cơi nới thêm nữa. Do đó anh em mới xin tỉnh quyết định cho xây ngay trên phần đất cạnh cổng ra vào của cơ quan Hội. Việc đặt nhà tưởng niệm nhà thơ Phạm Tiến Duật ở Hội Văn nghệ hợp lý ở chỗ là nằm ngay trong cơ quan, không khí sẽ luôn ấm cúng. Hơn nữa, hàng năm luôn có hàng trăm đoàn văn nghệ sĩ cả nước về dự trại sáng tác ở Đại Lải, Tam Đảo, về thăm viếng Đền Hùng, tổ chức giao lưu với tỉnh Phú Thọ, sẽ tiện vào thăm nhà tưởng niệm nhà thơ.
Việc triển khai xây dựng công trình, từ khâu thiết kế đến tổ chức thi công do họa sĩ- Chủ tịch hội Đỗ Ngọc Dũng đảm nhận, Trung tâm Văn hóa doanh nhân Việt Nam phối hợp lo kinh phí. Công trình được khởi công vào ngày chủ nhật 22/5/2011. Khi công trình hoàn thành phần xây dựng, nhà văn Lê Lựu đã tâm sự: Làm việc này, nghĩ lại, bản thân ông và họa sĩ Đỗ Ngọc Dũng thấy hơi… liều. Liều ở chỗ trong tay khi ấy không có một đồng nào, mà vẫn quyết định làm. Rồi ông kể việc đi xin tài trợ. Rất may mắn ban đầu đã có một số doanh nghiệp, đơn vị ủng hộ, như Công ty Cienco5, Liên doanh Dầu khí Việt-Nga, Báo Công an nhân dân, Công ty Sông Hồng - Thủ đô… được hơn 300 triệu đồng. Thế là bắt đầu có tiền để làm, sau đó vừa làm, vừa đi xin tài trợ tiếp. Đến thời điểm hoàn thành công trình đã có thêm hàng chục đơn vị, doanh nghiệp, cơ quan tài trợ ủng hộ.
Ngày 22/10/2011 mới đây, phần xây dựng của công trình đã hoàn thành. Đó là một ngôi nhà khang trang 3 tầng, với tổng diện tích hơn 150m2, thiết kế hợp lý. Tầng 1 là nơi để xe, phòng thường trực bảo vệ; tầng 2 diện tích khoảng 50m2 là nơi để đón tiếp khách đến tọa đàm, hội thảo, được thiết kế kê một bộ bàn ghế hình chữ U, đủ chỗ cho 50 người ngồi. Tầng 3 diện tích khoảng 50m2, chính giữa gian là nơi có bệ thờ đặt tượng đồng nhà thơ Phạm Tiến Duật. Sau bức tượng là nền phông đỏ, nửa dưới có in hình ảnh một cung đường Trường Sơn thời đánh Mỹ, phía trên có bức chân dung quen thuộc của nhà thơ và bốn câu thơ nổi tiếng. Hai câu thơ trong bài "Trường Sơn Đông - Trường Sơn Tây": "Đường ra trận mùa này đẹp lắm/ Trường Sơn Đông nhớ Trường Sơn Tây"; và hai câu thơ trong bài "Chim Lạc bay" anh viết về quê hương đất Tổ: "Dân tộc ta là con chim Lạc ấy/ Hai cánh thời gian đập sáng một con đường". Cùng đó là nơi trưng bày hiện vật, kỷ vật, tác phẩm của nhà thơ và các tài liệu, tranh ảnh liên quan đến nhà thơ…
Lễ khánh thành phần xây dựng công trình nhà tưởng niệm nhà thơ Phạm Tiến Duật có đông đủ đại diện lãnh đạo của tỉnh Phú Thọ, đại diện Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Vĩnh Phúc, cùng các nhà tài trợ, bạn bè văn nghệ sĩ và gia đình nhà thơ Phạm Tiến Duật. Trong không khí ấm áp, thân tình, đồng chí Hoàng Dân Mạc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ - người ủng hộ ý tưởng xây dựng này ngay từ lúc đầu, đã đánh giá cao những cố gắng của Trung tâm Văn hóa doanh nhân Việt Nam và Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Phú Thọ, khẳng định công trình nhà tưởng niệm là sự tôn vinh, tri ân đối với một nhà thơ tài hoa, có đóng góp cho nền văn học cách mạng, một người con ưu tú của quê hương và mong muốn đây sẽ là một địa chỉ văn hóa, là nơi giáo dục truyền thống, khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước cho lớp lớp độc giả sau này
