Khi điều tra vụ án tại nhà nghỉ Ngọc Linh, Đội CSĐT tội phạm về TTXH Công an quận Long Biên đã gặp phải tình huống "dở khóc, dở cười" và người "khổ nhất" chính là chủ nhân của chiếc CMND bị bỏ quên, được hợp thức hóa làm thủ tục lưu trú.
Căn cứ vào sổ theo dõi khách lưu trú, Đội CSĐT tội phạm về TTXH Công an quận Long Biên đã triệu tập người có tên trong CMND đến trụ sở giải quyết. Khi đó, người này được một phen hú hồn vì bị triệu tập liên quan đến một vụ giết người. Không những thế, việc anh ta trốn vợ đi vào nhà nghỉ lại bị phát hiện. Những tình tiết trong vụ trọng án bộc lộ những sơ hở trong công tác quản lý tại các nhà nghỉ.
Nếu các nhà nghỉ tuân thủ các quy định…
Phải mất nhiều công sức xác minh, cho đến khi danh tính của nạn nhân được làm rõ thì anh chàng này mới được "giải oan". Số là vợ anh này vừa sinh con được vài ngày, anh ta đã tìm chỗ… giải khuây, nào ngờ lại để quên chiếc CMND. Và cũng chỉ đến lúc này, "thủ đoạn" của Đỗ Việt Cường, nhân viên lễ tân nhà nghỉ Ngọc Linh sử dụng để "đối phó" với Cơ quan CSĐT Công an quận Long Biên mới bị vạch trần.
Nếu không có "sự kiện" này, Cường đã ung dung "ôm trọn" được số tiền khách thuê phòng hôm đó, còn chủ nhà nghỉ Ngọc Linh cũng không thể phát hiện được đã bị nhân viên "ăn chặn" tiền. Cường kể lại: Lúc đó là 0h15' ngày 3/9, Cường đang trực lễ tân thì có một nam thanh niên chở theo một phụ nữ đi xe máy, không rõ biển kiểm soát tìm đến.
6h15' cùng ngày, người khách nam thuê phòng 202 xuống gặp Cường nhờ chỉ chỗ bán cháo. Sau khi được Cường chỉ địa điểm, người này nổ xe máy phóng đi. 14h cùng ngày không thấy khách trả phòng, lễ tân Cường đã gọi điện thoại lên phòng 202 nhưng không thấy ai trả lời nên đã yêu cầu Quách Thành Công, nhân viên nhà nghỉ đem chìa khóa phụ lên mở cửa thì phát hiện người phụ nữ đã chết.
Lúc này, Cường vô cùng lo sợ vì anh ta đã không tuân thủ các quy định về điều kiện ANTT đối với một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện, không vào sổ đăng ký khách tạm trú… Sợ bị chủ nhà nghỉ phát hiện hành vi sai trái của mình, Cường đã nghĩ đến chiếc CMND mà một vị khách thuê phòng nghỉ trước đó đã bỏ quên. Cường dùng chiếc CMND đó hợp lý hóa các thủ tục rồi trình báo Công an.
Công an quận Hoàng Mai (Hà Nội) kiểm tra hành chính các nhà nghỉ.
Sau vài giờ sàng lọc, Đội CSĐT tội phạm về TTXH Công an quận Long Biên đã làm rõ đối tượng gây án là Nguyễn Khắc Chung (31 tuổi, ở phường Ngọc Lâm, quận Long Biên), đồng thời thông báo đặc điểm nhân dạng của đối tượng gây án đến các đơn vị chức năng để rà soát.
Trong khi Công an quận Long Biên "mất ăn mất ngủ", tung các lực lượng gắt gao tìm kiếm Chung thì một ngày sau đó (ngày 4/9) Chung đã thuê một nhà nghỉ trên đường Hồng Hà, phường Chương Dương, quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) tự sát. Lần này, Chung cũng không xuất trình CMND để khai báo lưu trú, vì thế khi nhận được thông tin về cái chết của một "đối tượng là nam giới", lực lượng Công an quận Hoàn Kiếm cũng không phát hiện được đó là Chung, kẻ đã gây ra vụ án mạng kinh hoàng tại nhà nghỉ Ngọc Linh.
Phải mất 3 ngày, khi có thông báo truy tìm tung tích của Công an quận Hoàn Kiếm, Đội CSĐT tội phạm về TTXH, Công an quận Long Biên mới xác định đối tượng tự sát trong nhà nghỉ chính là Nguyễn Khắc Chung...Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, nguyên nhân các sự việc trên là do các chủ nhà nghỉ và nhân viên không yêu cầu khách lưu trú xuất trình giấy tờ tùy thân.
Lý giải vấn đề này, Trung tá Nguyễn Hồng Khanh, Đội trưởng Đội Cảnh sát quản lý hành chính Công an quận Long Biên cho biết: Một trong những nguyên nhân của tình trạng trên là do các cơ sở kinh doanh muốn trốn thuế. Một số cơ sở thì khoán toàn bộ việc quản lý cho nhân viên lễ tân hoặc không thể kiểm soát tình hình dẫn đến việc lễ tân "ăn chặn" tiền như trong vụ án trên. Nguyên nhân khác cũng bắt nguồn từ chính những khách thuê trọ, một số người vì nhiều lý do cũng không muốn khai báo tên, tuổi thật của mình…
Trở lại vụ trọng án xảy ra tại nhà nghỉ Đức Phượng (số 617 đường Tam Trinh, quận Hoàng Mai) ngày 4/9. Trong vụ án này, nếu chủ nhà nghỉ tuân thủ các quy định "bất di bất dịch" đối với các cơ sở lưu trú, yêu cầu khách thuê phòng nghỉ ghi tên vào sổ tạm trú, xuất trình CMND thì các lực lượng nghiệp vụ Công an quận Hoàng Mai không phải tốn nhiều công sức để điều tra.
Khi đến thuê phòng, Trương Văn Đê (55 tuổi, trú tại phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai), đối tượng gây trọng án đã không đăng ký lưu trú… Sau khi vụ trọng án xảy ra, Đê vội vã bỏ trốn khỏi hiện trường.
Khi tiến hành phá án, Công an quận Hoàng Mai phải bắt đầu từ những con số không tròn trĩnh: không xác định danh tính của người bị hại, không có đối tượng nghi vấn, việc rà soát tốn rất nhiều công sức mới xác định được đối tượng gây án.
Những bài toán trong quản lý nhà nghỉ?
"Có thể khẳng định, các biện pháp phòng ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội trong các cơ sở kinh doanh có điều kiện đã được cụ thể hoá chi tiết trong Kế hoạch 54 và Quyết định số 397 của Giám đốc Công an TP "về việc phân công, phân cấp quản lý các cơ sở kinh doanh dịch vụ có điều kiện, nhạy cảm về ANTT".
Không những thế phương pháp đấu tranh, phòng ngừa đã có, vì sao nhiều địa bàn vẫn để sót lọt đối tượng? Đó là câu hỏi mà Đại tá Đinh Văn Toản, Trưởng Công an quận Long Biên đặt ra trong cuộc đối thoại giữa Ban chỉ huy Công an quận với Công an 14 phường và các đội nghiệp vụ xung quanh vấn đề quản lý địa bàn. Câu hỏi này không phải chỉ riêng đối với địa bàn quận Long Biên mà cũng là tồn tại chung của tất cả các cơ sở kinh doanh có điều kiện trên địa bàn Hà Nội.
Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, thì tính đến thời điểm này toàn TP Hà Nội có khoảng 5.000 nhà nghỉ. Một nguyên tắc bất di bất dịch đối với các cơ sở lưu trú là khách đến phải được ghi tên vào sổ tạm trú, phải xuất trình CMND, sau đó thông báo đến Công an cơ sở. Thế nhưng hầu hết các nhà nghỉ trên địa bàn Hà Nội đều không thực hiện nghiêm nguyên tắc này, mà một nguyên nhân không nhỏ là do sự thiếu sát sao của cán bộ Công an cơ sở…
Và thực tế cho thấy, tất cả họ đều nắm vững Thông tư 02 của Bộ Công an hướng dẫn thi hành Nghị định 08/CP của Chính phủ quy định về điều kiện ANTT đối với một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện, trong đó quy định rõ cho thuê lưu trú phải có sổ đăng ký khách tạm trú; thực hiện việc vào sổ trước khi khách vào phòng nghỉ và phải trình báo tạm trú với cơ quan Công an phường, xã, thị trấn sở tại trước 23h trong ngày.
Sau 23h, nếu có khách vẫn phải vào sổ và trình báo vào ngày hôm sau (kể cả khách nghỉ theo giờ). Khách đến nhà nghỉ phải có CMND, hoặc giấy tờ tùy thân khác có dán ảnh, đóng dấu nổi hoặc dấu giáp lai (đối với người Việt
Song vì lợi nhuận, các cơ sở vẫn nhắm mắt làm liều. Một trong những nguyên nhân đó do các chủ doanh nghiệp muốn trốn thuế. Thực tế hiện nay cho thấy, căn cứ để đánh giá mức đóng thuế với các cơ sở kinh doanh nhà nghỉ hiện nay chủ yếu dựa vào việc thống kê danh sách số lượng khách nghỉ. Vì thế chẳng cơ sở nào "dại" mà khai báo một cách trung thực nên họ không vào sổ sách theo dõi.
Các chủ nhà nghỉ đã "phù phép" để hợp lý hóa từ 1 quyển sổ được cơ quan chức năng cung cấp, trong đó ghi đầy đủ các khoản, mục từ số lượng khách theo từng ngày thành một cuốn sổ thứ 2 với một danh sách "đen" được cắt giảm tối đa làm căn cứ đóng thuế định kỳ.
Còn có một khó khăn khác, ấy là việc một số doanh nghiệp ở tỉnh ngoài về Hà Nội thuê nhà để kinh doanh, một số chủ đã khoán trắng việc quản lý cho nhân viên lễ tân. Vì thế, không ít trường hợp, nhân viên đã tham gia hoạt động phạm tội. Nhiều cơ sở dịch vụ sau khi có giấy phép hoạt động thì chuyển nhượng tư cách pháp nhân của giấy phép bằng các hình thức biến tướng như hợp đồng giao khoán kinh doanh…
Chính vì điều đó khi các cơ sở này vi phạm thì lực lượng chức năng chỉ xử lý được người trực tiếp điều hành, còn chủ cơ sở thì vô can. Trong khi hầu hết các nhân viên làm việc tại nhà nghỉ là người ngoại tỉnh, tạm trú không ổn định nên việc kiểm tra vô cùng khó khăn.
Trên thực tế, Công an quận Long Biên cũng có những biện pháp được coi là "mạnh tay": Trên 200 cơ sở kinh doanh lưu trú trên địa bàn quận Long Biên đã ký cam kết, chung tay phòng ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội cùng lực lượng Công an. Một trong những nội dung quan trọng của bản cam kết là "chủ cơ sở phải quản lý và chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động trong cơ sở của mình. Không giao trách nhiệm quản lý cơ sở cho nhân viên lễ tân, người làm thuê".
Bên cạnh đó, Ban chỉ huy Công an quận chỉ đạo các đơn vị tăng cường tổ chức điều tra cơ bản toàn diện, không để sót lọt các cơ sở lưu trú theo 5 loại hình: khách sạn, nhà nghỉ, nhà khách, nhà trọ, nhà cho thuê bình dân và nhà cho thuê theo hộ. Toàn bộ các cơ sở đã điều tra cơ bản phải lập hồ sơ quản lý và phải đăng ký theo quy định. Thế nhưng các vụ trọng án từ việc không tuân thủ các quy định về ANTT vẫn xảy ra. Và thực tế của vụ án tại nhà nghỉ Ngọc Linh là một ví dụ…
Quản lý nhà nghỉ tốt, ngoài sự cố gắng của lực lượng Công an, còn phải từ ý thức của chính các cơ sở kinh doanh. Trong thời gian tới, các đơn vị kinh doanh lưu trú có dấu hiệu nghi vấn hoạt động phức tạp sẽ bị lực lượng Công an áp dụng biện pháp nghiệp vụ quản lý có đối sách nhằm phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý các loại tội phạm, tệ nạn xã hội.
| Trung tá Nguyễn Văn Tâm, Đội trưởng Đội Cảnh sát quản lý hành chính, Công an quận Hoàng Mai (Hà Nội) cho biết: Các nhà nghỉ hiện nay phát triển một cách tràn lan, chưa có một quy hoạch tổng thể. Việc kiểm tra, giám sát hoạt động gần như bị phó mặc cho lực lượng Công an. Việc cấp phép cho các cơ sở này quá dễ dàng cũng khiến việc quản lý hiện nay là một bài toán khó. Có một thực tế đang diễn ra là có quy định về cấm người nhưng không cấm địa điểm. Thế nên đã xảy ra tình trạng có nhà nghỉ bị thu hồi giấy phép đăng ký kinh doanh, nhưng chỉ một thời gian ngắn sau đó, cũng tại địa điểm đó lại mọc lên một nhà nghỉ với cái tên khác, thực chất là hình thức "bình mới, rượu cũ" vì ông chủ của cơ sở đó vẫn là người cũ. Vì lợi nhuận, người chủ này lại tiếp tục sai phạm nhưng tinh vi hơn. Hiện nay, mức xử phạt đối với các cơ sở vi phạm về ANTT còn quá nhỏ so với lợi nhuận thu được từ việc kinh doanh nhà nghỉ nên nhiều chủ cơ sở kinh doanh đã "nhờn thuốc". |
