Người giữ lửa nghệ thuật dân gian truyền thống

Tâm huyết và “say” nghệ thuật là những từ mà các thành viên tại Trung tâm UNESCO phát triển Văn hóa và Thể thao dành tặng cho bà Hoàng Thị Minh Tám, Phó Trưởng ban Văn hóa Thể thao, Chủ nhiệm Đoàn Nghệ thuật Trống hội Thăng Long. Dù đã bước sang tuổi 78, nhưng bà Tám vẫn hăng say trong công tác và dành nhiều thời gian để dạy miễn phí những điệu trống dân gian.

Giữ nghề bằng cách truyền nghề

Sinh ra và lớn lên ở cái nôi hát chèo Nguyên Xá, Đông Hưng, Thái Bình, bà Tám sớm say mê từng lời hát, điệu múa, ngấm trong máu từng nhịp phách, nhịp trống của âm nhạc dân gian truyền thống. Khi còn nhỏ, sân khấu của bà là đồng cỏ xanh nơi bà đi chăn trâu, là sân nhà, sân đình nơi bà sống và sinh hoạt. 

Khi Hà Nội ngập trong mưa bom, chìm trong bão đạn của giặc Mỹ, tiếng ca của bà vẫn mềm mại, cổ vũ tinh thần chiến đấu cho bà và đồng đội, chờ ngày Thủ đô vang khúc ca khải hoàn. Năm 1987, bà vinh dự được Chủ tịch nước Trường Chinh trao tặng Huân chương kháng chiến Hạng Ba.

Bà Minh Tám (phải) tham gia biểu diễn trong Chương trình Giao lưu Văn hóa Nghệ thuật và Thể thao Truyền thống của Trung tâm UNESCO.
Bà Minh Tám (phải) tham gia biểu diễn trong Chương trình Giao lưu Văn hóa Nghệ thuật và Thể thao Truyền thống của Trung tâm UNESCO.

Hiện nay, bà Hoàng Thị Minh Tám (78 tuổi, Tây Hồ, Hà Nội) đang làm Phó Trưởng ban Văn hóa Thể thao, Chủ nhiệm Đoàn Nghệ thuật Trống hội Thăng Long, tiền thân là câu lạc bộ (CLB) Đàn hát Dân ca Đài Tiếng nói Việt Nam. 

Đồng thời, bà còn là thành viên trong Hiệp hội Bảo tồn Văn hóa Phi vật thể của UNESCO. Nhiều tiết mục của Đoàn Nghệ thuật Trống hội Thăng Long là do bà dàn dựng và biên đạo. 

Trong đó có những tiết mục trống tế, trống hội, các tiết mục múa lân, múa lụa, múa xênh tiền,... đã được biểu diễn tại nhiều chương trình của Nhà nước và địa phương. 

Bên cạnh đó, bà còn tham gia cố vấn, tham mưu về chuyên môn, hỗ trợ, dìu dắt các CLB, đoàn nghệ thuật tại Trung tâm UNESCO phát triển Văn hóa và Thể thao.

Hơn nửa cuộc đời gắn bó với nghệ thuật dân gian truyền thống, bà Tám tâm niệm nghệ thuật là sự trao truyền và tiếp nối. Nhiều năm nay, khoảng sân nhỏ nhà bà đã nuôi dưỡng và chắp cánh cho nhiều thế hệ người yêu nghệ thuật dân gian. Mỗi buổi chiều, khoảng sân ấy lại vang lên tiếng ca, tiếng gõ nhịp của bà Tám và các học trò. 

Bà còn thường xuyên đi dạy, dàn dựng tiết mục miễn phí cho những câu lạc bộ, đoàn, hội của các xã, phường, quận, huyện. Đối với bà, chỉ cần người dân còn yêu những giá trị văn hóa truyền thống thì đó là niềm hạnh phúc của bà. 

Căn phòng nhỏ với nhiều bằng khen, huy chương của bà Minh Tám.
Căn phòng nhỏ với nhiều bằng khen, huy chương của bà Minh Tám.

“Ơ Ãđâu có lời mời, tôi đều không quản ngại xa xôi để đi dạy. Ai cũng hỏi vì sao tôi đi dạy vất vả mà không lấy tiền. Tôi nghĩ thế này, cảm ơn đời vì còn cho tôi sức khỏe, cảm ơn nhân dân vì còn tin tưởng và cho tôi cơ hội được truyền dạy niềm đam mê. Tôi là người lính nên mặt trận nào cũng xông pha. Khi nào tay tôi không vung được nổi dùi trống thì mới thôi”, bà tâm sự.

Nghệ thuật tỏa sáng từ nhân cách đẹp

Ngoài khả năng múa hát hay, bà còn có thành tích xuất sắc trong thể thao. Trước khi đỗ vào Trường Thể dục Thể thao Hà Nội năm 1960, bà kể lại rằng đã từng cứu sống 11 người khỏi tay thủy thần. Căn phòng của bà cả trăm huy chương vàng, bạc về các môn bơi lội, lướt ván, thể dục nhip điệu. 

Bà chia sẻ: “Ngày trẻ, tôi “nghịch” lắm. Kỳ nào đi thi mà đoạt giải Bạc là chán lắm. Nói như thế, không phải là tôi ham thành tích. Tham gia thể thao, cũng như văn nghệ, vui là chính, nhưng nghiêm túc và nỗ lực hết mình”.

Bên cạnh những công việc tại Trung tâm UNESCO, bà còn làm Phó Chủ nhiệm Hội Cựu chiến binh Phật tử Quán Sứ; Chủ nhiệm Hội Bơi lội Người cao tuổi quận Cầu Giấy; Chủ nhiệm CLB Những người yêu dân ca quận Cầu Giấy. Tình yêu và sự cống hiến hết mình cho thể thao và nghệ thuật khiến bà mạnh khỏe, trẻ trung, nhanh nhẹn và hoạt bát, dù đã gần tuổi 80.

Trong căn phòng nhỏ vỏn vẹn chục mét vuông của bà treo đầy huân, huy chương, bằng khen. Có những tấm bằng đã mờ nét chữ, có những bức ảnh đã phai mau nhưng bà vẫn trân trọng và cất giữ như một thời tuổi trẻ đầy nhiệt huyết và đam mê. Và cũng là để dặn mình phải nỗ lực nhiều hơn, trao truyền những kiến thức, tình cảm của mình cho thế hệ trẻ mai sau.

Nghệ thuật dân gian chính là tấm gương phản chiếu tâm hồn nhân hậu, đoàn kết và gắn bó cộng đồng người Việt. Chính nhờ sự gần gũi, giản dị mới tạo nên sức sống bền bỉ ngay từ khi nó ra đời. Bằng nhiệt huyết bất tận với nghệ thuật dân gian truyền thống, bà Tám đã, đang và sẽ luôn là người nuôi dưỡng và phát triển những giá trị văn hóa tốt đẹp của nước nhà.

Ngọc Nhật

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.