Ngành âm nhạc và những thách thức từ AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phổ biến trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, và âm nhạc không phải ngoại lệ. Nếu được sử dụng một cách có trách nhiệm, AI có thể góp phần tạo ra những cơ hội sáng tạo tuyệt vời và nâng cao nghệ thuật của con người.

Tuy nhiên, AI tạo sinh lại đặt ra những thách thức đặc biệt đối với ngành công nghiệp sáng tạo, bao gồm âm nhạc. Chúng tôi đã cuộc trao đổi với ông Tào Minh Hùng, Giám đốc Liên đoàn Công nghiệp Ghi âm Quốc tế (IFPI) tại Việt Nam về vấn đề này.

Ngành âm nhạc và những thách thức từ AI -0
Ông Tào Minh Hùng – Giám đốc IFPI Việt Nam.

PV: IFPI  gần đây đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam, đặc biệt là việc  thành lập văn phòng tại Việt Nam vào năm 2021 và sự ra mắt của Bảng xếp hạng Âm nhạc Việt Nam chính thức (The Official Vietnam Chart) hồi đầu năm 2025.  Ông nhận định thế nào về tiềm năng phát triển của thị trường âm nhạc Việt Nam?

Ông Tào Minh Hùng: IFPI là tiếng nói đại diện cho hơn 8.000 hãng ghi âm trên toàn cầu, trong đó có nhiều hãng ghi âm tại Việt Nam. IFPI được biết đến rộng rãi bởi ấn phẩm Báo cáo Âm nhạc Toàn cầu (Global Music Report) cung cấp số liệu thường niên về thị trường toàn cầu, và Bảng xếp hạng âm nhạc Việt Nam chính thức (The Official Vietnam Chart) cung cấp cập nhật hàng tuần về những bài hát được yêu thích nhất tại Việt Nam.

Theo Báo cáo Âm nhạc toàn cầu 2025, Việt Nam là thị trường ghi âm phát triển nhanh nhất thế giới (ngoại trừ các quốc gia siêu lạm phát tiền tệ), với tốc độ tăng trưởng 32,2% trong năm 2024, nhưng quy mô thị trường bình quân đầu người của Việt Nam vẫn còn rất khiêm tốn so với các quốc gia trong khu vực.

Tôi cho rằng, tại một quốc gia có niềm đam mê âm nhạc nhiệt thành và di sản văn hóa phong phú như Việt Nam, rõ ràng ngành công nghiệp ghi âm còn rất nhiều tiềm năng để phát triển, và sẽ là một cấu phần rất quan trọng trong phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam, như Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đề ra là đạt mục tiêu đóng góp 7% vào GDP quốc gia vào năm 2030.

Ngành âm nhạc và những thách thức từ AI -1
Ấn bản Báo cáo Âm nhạc Toàn cầu 2025 và Bảng xếp hạng âm nhạc Việt Nam chính thức.

PV: Như ông đã biết, AI đang phát triển và mở rộng các lĩnh vực ứng dụng với tốc độ chóng mặt. Ngành âm nhạc đón nhận xu hướng này ra sao?

Ông Tào Minh Hùng: Từ xưa đến nay, ngành âm nhạc luôn tiên phong trong thúc đẩy tiến bộ công nghệ và AI không phải là ngoại lệ. Thực tế, ngành âm nhạc đã ứng dụng AI vào trong quá trình sản xuất từ khá sớm. AI hỗ trợ các nghệ sĩ trong sáng tạo, giúp họ hiểu rõ hơn về thị hiếu khán giả, và tạo ra những trải nghiệm mới cho người hâm mộ.

Quan điểm của ngành âm nhạc luôn nhất quán: AI, nếu được sử dụng một cách có trách nhiệm, hoàn toàn có thể đem lại những thể nghiệm sáng tạo độc đáo và hoàn thiện tính nghệ thuật của con người. Tuy nhiên, ngành công nghiệp sáng tạo nói chung và ngành âm nhạc nói riêng cũng đang phải đối mặt với những thách thức to lớn mà hoạt động phát triển AI tạo ra.

PV: Ông có thể chia sẻ rõ hơn về những thách thức mà hoạt động phát triển AI tạo ra đối với ngành âm nhạc?

Ông Tào Minh Hùng: Thách thức lớn nhất liên quan đến vấn đề bản quyền vốn là cốt lõi của toàn bộ ngành âm nhạc. Bên cạnh những nhà phát triển AI đã thiết lập các mối quan hệ hợp tác với các hãng ghi âm hoặc xin cấp phép từ các hãng ghi âm để tiếp cận các nội dung có bản quyền, có rất nhiều công ty sử dụng các nội dung có bản quyền để huấn luyện AI mà không xin phép hay trả tiền cho chủ thể quyền.

Các công ty này không chỉ làm lợi dựa trên thành quả đầu tư, lao động và sáng tạo của các nhà sản xuất và nghệ sĩ, mà đáng nói hơn là đầu ra của quá trình phát triển AI sẽ quay trở lại thị trường cạnh tranh với chính các nội dung có bản quyền đã bị sử dụng (một cách miễn phí).

PV: Hiện tại, Việt Nam cũng đang xây dựng Luật Trí tuệ nhân tạo nhằm tạo hành lang pháp lý toàn diện cho phát triển AI tại Việt Nam. Ông có nhận định gì về dự án này và tác động của nó tới ngành âm nhạc Việt Nam?

Ông Tào Minh Hùng: Việc ban hành Luật AI đúng là cần thiết để tạo hành lang pháp lý cho phát triển AI tại Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh Luật AI, thì tác động của hoạt động phát triển AI tới ngành âm nhạc Việt Nam còn bị điều chỉnh bởi một số luật khác, trong đó có Luật Sở hữu trí tuệ. Hiện nay, dự thảo Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi đang được Chính phủ trình Quốc hội xem xét và trong dự thảo này có đưa ra ngoại lệ về bản quyền đối với khai thác văn bản và dữ liệu cho mục đích phát triển AI. Tôi cho rằng cần xem xét lại quy định này.

Các nhà phát triển AI hoàn toàn có thể tiếp cận nội dung đó thông qua đàm phán xin cấp phép – tương tự bất kỳ hình thức khai thác bản quyền nào khác. Tuy nhiên, việc áp dụng ngoại lệ như trong dự thảo Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi sẽ cản trở nỗ lực của các hãng ghi âm trong việc phát triển một thị trường cấp phép bản quyền lành mạnh phục vụ huấn luyện AI, và khiến cho giá trị bản quyền suy giảm nghiêm trọng.

Việc phát triển AI dựa trên đầu vào (input) là các nội dung có bản quyền như văn học, phim ảnh hay âm nhạc không nhằm tạo ra những sản phẩm đầu ra (output) giải quyết những thứ cấp thiết của xã hội – càng không có lý do chính đáng để ngành sáng tạo phải cung cấp miễn phí các nội dung có bản quyền cho các nhà phát triển AI. Hơn nữa, do đầu ra của quá trình phát triển AI sẽ quay trở lại thị trường cạnh tranh với chính các nội dung có bản quyền, vô hình trung ngoại lệ nói trên đang buộc ngành sáng tạo phải hy sinh cho thứ sẽ là đối thủ cạnh tranh của chính họ.

Vì vậy, ngoại lệ này cần được cân nhắc và nghiên cứu một cách cẩn trọng để bảo đảm một tương lai khởi sắc cho các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo của Việt Nam. Thực tế, các quốc gia hàng đầu về AI như Trung Quốc và Hoa Kỳ cũng không đưa ra ngoại lệ trên. Chính phủ Australia mới đây cũng đã xác nhận sẽ ủng hộ ngành công nghiệp sáng tạo và không đưa ngoại lệ đó vào trong Luật Bản quyền của mình.

PV

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.