Ngân sách như một “tấm chăn” nhỏ mà phải phủ ấm quá lớn

“Ngân sách như một “tấm chăn” nhỏ mà phải phủ ấm quá lớn nên lĩnh vực nào cũng chơi vơi, nhiều nhiệm vụ chi chưa bố trí đủ vốn – ĐBQH Hoàng Quang Hạm (Phú Thọ) ví von khi thảo luận về kết quả thực hiện ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2016.

“Liệu cơm gắp cá”

Ông cho rằng, Chính phủ như một "quản gia" trong một "gia đình nghèo khó" nên nhiều nhu cầu chi của các cấp có thẩm quyền trong một rừng nhu cầu chi theo nhu cầu của bộ, ngành đều là cấp bách cả. Nhất là trong điều kiện, quan niệm chỉ trông chờ vào “hộp sữa” ngân sách, chưa có tư duy đột phá để tăng thu bù chi”.

Do đó phải thực hiện nghiêm hai trụ cột của ngân sách là tinh giản biên chế và giảm chi ngân sách, đưa phí thành giá tăng mức tự chủ của các đơn vị sự nghiệp để giảm chi ngân sách. Ông đề nghị Chính phủ cần quyết liệt chỉ đạo các bộ ngành, địa phương tiệm cận dần việc lập ngân sách theo kết quả đầu ra, xoá bỏ cơ chế “xin – cho”, xoá bỏ tình trạng kinh phí tìm nhiệm vụ…

ĐBQH Bùi Sỹ Lợi
ĐBQH Bùi Sỹ Lợi

“Cái bánh” ngân sách của chúng ta ngày càng bé lại mà nhu cầu chi càng cao, đặc biệt vấn đề an sinh xã hội và hạ tầng cơ sở. Vậy làm sao phải cân đối giữa các địa phương, “liệu cơm gắp cá” – ĐBQH Bùi Sỹ Lợi (Thanh Hoá) nêu quan điểm.

ĐBQH Nguyễn Thị Quyết Tâm (TP.HCM) nhất trí với việc cơ cấu lại dự toán chi NSNN mà báo cáo thẩm tra đề cập. Tuy nhiên bà cũng đề nghị Quốc hội, Chính phủ cần quan tâm chỉ đạo quyết liệt, cụ thể vấn đề này để việc thực hiện đảm bảo khả thi. Bên cạnh đó, cần có không gian để các địa phương có quyền chủ động và giao nhiệm vụ cụ thể cho họ.

Đại biểu đề nghị luật hoá tất cả các cơ chế, chính sách để đảm bảo công khai, minh bạch trong thực hiện, tránh cơ chế “xin – cho”. Đối với chi thường xuyên, phải giải quyết triệt để quan điểm tiết kiệm, “thắt lưng buộc bụng” trong tình hình hiện nay khi thu ngân sách gặp khó khăn.

Nợ công tăng cao, thất thoát, lãng phí lớn

Trước đó, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Kế hoạch tài chính 5 năm; Mục tiêu, định hướng huy động, sử dụng vốn vay và quản lý nợ công giai đoạn 2016-2020; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020.

ĐBQH Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) đánh giá các báo cáo của Chính phủ và báo cáo thẩm tra Uỷ ban Tài chính – Ngân sách đã thẳng thắn nhìn vào sự thật nhưng không đưa ra số liệu bao nhiêu dự án đầu tư hiệu quả, bao nhiêu dự án thua lỗ?

Bao nhiêu dự án cần xem xét, đề nghị điều tra, truy tố, nguyên nhân và giải pháp xử lý là gì? Đại biểu chỉ ra 5 dự án là xơ sợi Đình Vũ, gang thép Thái Nguyên, bột giấy Phương Nam, đạm Ninh Bình, nhiên liệu sinh học Dung Quất đã làm tiêu tan trên 30.000 tỷ đồng.

ĐBQH Nguyễn Ngọc Phương
ĐBQH Nguyễn Ngọc Phương

ĐBQH Nguyễn Quang Tuấn (Hà Nội) lại cho rằng, chi tăng cao trong nhiều năm trong khi tăng trưởng không đạt mục tiêu Quốc hội đề ra, tốc độ bội chi tăng nhanh nên khó khăn trong việc trả nợ. 

Nguyên nhân là do chi ngân sách nhà nước vượt quá khả năng của nền kinh tế, chi đầu tư giảm, còn chi thường xuyên tăng lên. Nợ của doanh nghiệp nhà nước không có khả năng trả và trở thành “nợ xấu”, khiến Chính phủ phải trả, làm ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế; rồi nợ BHXH, BHYT, quản lý vốn vay kém hiệu quả…

ĐBQH Phạm Phú Quốc (TP. Hồ Chí Minh) nhìn nhận trong bối cảnh ngân sách hạn hẹp, nguồn thu thuần của Việt Nam dựa phần nhiều vào tài nguyên nước, dầu thô thì Chính phủ phải nuôi dưỡng, tìm nguồn thu mới và giảm chi. Bên cạnh chương trình khởi nghiệp đang được Chính phủ đẩy mạnh, cũng cần khuyến khích thành lập những tập đoàn mang thương hiệu quốc gia với doanh thu, lợi nhuận lớn hơn GDP quốc gia. Chính số doanh nghiệp lớn này sẽ dẫn dắt cộng đồng doanh nghiệp trong nước phát triển tạo ra nguồn thu cho ngân sách.

Ngân sách phải là vốn “mồi”, đòn bẩy

“Ngân sách phải là nguồn vốn “mồi”, tạo động lực, đòn bẩy để phát triển. Trong thu hút vốn ODA cần tỉnh táo tránh rơi vào “bẫy” nợ nần, hay thu hút FDI cũng cần chọn lọc, tránh trả giá môi trường sau này. Chính quyền địa phương cũng cần siết chặt kỷ cương, tài chính ngân sách, xoá cơ chế xin-cho” – đại biểu bày tỏ.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng
Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng

Phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề ĐBQH nêu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho rằng, tài chính ngân sách phản ảnh thực trạng, sức khoẻ của nền kinh tế; mặt khác chính sách tài chính góp phần tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển kinh doanh, góp phần cải thiện kinh tế - xã hội.

Đồng chí Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh việc tiếp tục hoàn thiện thể chế về quản lý nợ công, quản lý ngân sách; rà soát lại chiến lược nợ công cũng như các chính sách về thuế theo đề án tái cơ cấu ngân sách nhà nước, đảm bảo an toàn nợ công. Bên cạnh đó từng bước tiến hành tái cơ cấu lại nợ công, đẩy mạnh nợ trong nước và giảm dần nợ nước ngoài; tái cơ cấu kỳ hạn và lãi suất nợ công…

Q.Vinh

Các tin khác

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu điện tiếp tục gia tăng mạnh, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm nguồn cung ổn định. Hội thảo tại Đà Nẵng ngày 14/8 đã tập trung nhận diện những điểm nghẽn, đề xuất giải pháp phát triển điện khí LNG đồng bộ, biến “công suất trên bản quy hoạch” thành năng lực bảo đảm an ninh năng lượng thực tế.

Thúc đẩy ứng dụng AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin

Thúc đẩy ứng dụng AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin

Với quy mô tổ chức, chất lượng chương trình khoa học và sự tham gia của đông đảo các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp, AI4CRIS đã khẳng định vai trò là diễn đàn khoa học quốc gia về AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin. 

AI mở ra cơ hội mới, nhưng không thể thay thế bản lĩnh người làm báo

AI mở ra cơ hội mới, nhưng không thể thay thế bản lĩnh người làm báo

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cơ hội chưa từng có để báo chí đổi mới cách sản xuất, phân phối nội dung và tiếp cận công chúng, song trong kỷ nguyên AI, những giá trị cốt lõi của báo chí là sự thật, trách nhiệm, bản lĩnh chính trị và tính nhân văn vẫn là nền tảng không thể thay thế.

Tuyên bố chung Việt Nam-New Zealand

Tuyên bố chung Việt Nam-New Zealand

Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới New Zealand từ ngày 12 đến ngày 13/8/2026, hai bên đã ra tuyên bố chung.

Khuyến khích dùng chung cơ sở hạ tầng viễn thông

Khuyến khích dùng chung cơ sở hạ tầng viễn thông

Các đại biểu tập trung đóng góp nhiều ý kiến quan trọng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp quản lý và khuyến khích sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông.

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Tiếp tục kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, chiều ngày 10/8 vừa qua, Quốc hội làm việc tại hội trường thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận.