Ngăn chặn những cái chết thương tâm từ mâu thuẫn nhỏ

Những vụ án kinh hoàng

Thực sự, chưa biết đến bao giờ gia đình ông Trương Ngọc Duẫn, bố đẻ Trương Mạnh Quân, trú ở ngõ 364, phố Minh Khai mới có thể nguôi ngoai nỗi đau mà đứa con trai duy nhất gây ra. Ngoài việc phải gánh trách nhiệm nuôi hai đứa con mà Quân để lại, bố mẹ và những người thân trong gia đình Quân còn đau đáu sự xót xa và chia sẻ trách nhiệm (dù chỉ là tình cảm) đối với gia đình anh Nguyễn Hữu Tài, 29 tuổi - người bị Quân sát hại. Điều đáng nói là, việc gây ra cảnh người chết, kẻ tù đày, bỏ lại gia đình, con cái bơ vơ của Quân lại bắt nguồn từ nguyên nhân hết sức đơn giản, liên quan đến món nợ chỉ 500.000đ.

Theo lời khai của Quân thì do món nợ trên nên hắn và anh Tài đã cãi nhau. Tức tối, Quân lấy cây xà cày đập vào gáy anh Tài làm nạn nhân gục ngã. Thấy anh Tài tỉnh dậy cầm thanh gỗ định chống trả, Quân giằng thanh gỗ đập liên tiếp vào đầu nạn nhân cho đến chết. Sau đó, Quân dùng dây điện trói chân, tay anh Tài cho vào 2 lượt bao tải để trên sân thượng, rồi lục túi quần nạn nhân lấy tài sản sau đó, cho nạn nhân vào bao tải vứt xuống sông Hồng để phi tang.

Vụ án trên khiến mọi người bàng hoàng, kinh hãi về hành động côn đồ mất hết tính người của một thanh niên chưa hề có tiền án, tiền sự, đang có công ăn việc làm tại cơ quan nhà nước nhưng, chỉ vì mâu thuẫn tức thời mà đã cướp đi sinh mạng của chính đồng nghiệp của mình khiến cho hai gia đình lâm vào cảnh tan cửa, nát nhà, con cái bơ vơ...

Dư luận chưa kịp lắng xuống sau cái chết thương tâm của anh Nguyễn Hữu Tài thì tại xã Quy Mông, huyện Văn Chấn, Yên Bái lại xảy ra một vụ án nghiêm trọng hơn, đau lòng hơn mà nguyên nhân cũng bắt nguồn từ mâu thuẫn hết sức đơn giản. Cơ sự chỉ do hiểu nhầm trong việc giữ gái làng đã khiến 1 cặp vợ chồng tử nạn, 6 thanh niên trai tráng, khỏe mạnh bị thương phải nằm bệnh viện và ít nhất 2 đối tượng bị khởi tố về tội giết người là nỗi đau không bao giờ nguôi đối với bà con đồng bào vốn dĩ sống rất bình dị, hiền lành ở nơi đây. Cầm bút viết những dòng này, chúng tôi thực sự thấy đáng tiếc cho những người như thế. Những nỗi đau vô cùng lớn nhưng không hề đáng có, dễ dàng được hóa giải trong cuộc sống hằng ngày. Có lẽ, đến giờ này, khi ngồi trong trại giam, kể cả những người đang nằm điều trị trong bệnh viện mới nhận ra điều đó.

Đáng tiếc nhất là trường hợp anh Nguyễn Tấn Phát, 22 tuổi, sinh viên Trường Đại học Công nghiệp TP HCM. Anh Phát cùng nhóm bạn đi nhậu, do va chạm xe máy nên xảy ra cãi cọ, đánh nhau, anh Phát đã gọi thêm bạn đến "giải quyết" những người va chạm với mình. Không ngờ, nhóm thanh niên kia cũng tập hợp thêm nhiều bạn bè, người thân chuẩn bị dao, gậy gộc chờ đánh nhóm anh Phát. Trong lúc anh Phát đi tìm nhóm thanh niên đối phương, đã bị rơi vào vòng vây của nhóm người này và bị chúng lao vào đánh đập, đâm chém khiến anh Phát tử vong.

Mới đây nhất, ngày 10/2, tại địa bàn thị trấn Tào Xuyên, huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa đã xảy ra vụ trọng án mà nguyên nhân chỉ do mâu thuẫn trong thỏa thuận giá chở "xe ôm". Nạn nhân là ông Hoàng Văn Sơn (46 tuổi), trú tại xã Hoằng Minh, huyện Hoằng Hóa, làm nghề lái "xe ôm". Ngày 10/2, Phạm Ngọc Hoàng đi xe khách xuống thị trấn Tào Xuyên, được ông Sơn mời đi "xe ôm", sau khi mặc cả giá, Hoàng cho rằng ông Sơn ép giá quá cao nên đã rút dao nhọn thủ sẵn trong người đâm liên tiếp nhiều nhát khiến nạn nhân gục ngã tại chỗ...

Giải pháp nào?

Để phần nào lí giải nguyên nhân, cách phòng ngừa những vụ án đau lòng trên, chúng tôi đã gặp một số cán bộ lãnh đạo, những người trực tiếp chỉ đạo, điều tra các vụ án và nhận thấy rằng, họ cũng đang rất trăn trở, suy nghĩ về những nỗi đau sau những án mạng vừa xảy ra.

Về phía Cục CSĐT tội phạm về TTXH, đã chỉ đạo cho cán bộ các phòng chức năng tiến hành nắm, phân tích, tìm ra các nguyên nhân sâu xa dẫn đến các vụ án đau lòng trên. Từ đó, có biện pháp tuyên truyền đến từng cá nhân người dân về vấn đề đạo đức lối sống, từ đó mỗi người tự trau dồi đạo đức, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật để hạn chế những mâu thuẫn trong xã hội và có cách thức giải quyết hợp lý những mâu thuẫn đó, không để dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Thứ hai, từ việc phân tích các vụ trọng án do nguyên nhân xã hội, Cục sẽ tham mưu cho Tổng cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm có kế hoạch phòng ngừa. Cụ thể, sẽ có kế hoạch phối hợp với các ngành, tổ chức, đoàn thể để triển khai các biện pháp phòng ngừa xã hội, như phối hợp với Bộ Tư pháp đẩy mạnh hoạt động của các tổ hòa giải ở cơ sở để từ đó nắm được các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, giải quyết thấu đáo các mâu thuẫn này thì sẽ ngăn ngừa được các hậu quả nghiêm trọng tiếp theo.

Bên cạnh đó, Cục CSĐT tội phạm về TTXH sẽ chỉ đạo lực lượng Cảnh sát điều tra hình sự trên toàn quốc khẩn trương tiến hành điều tra, xử lý nghiêm các đối tượng gây trọng án từ nguyên nhân xã hội, từ đó sẽ có tác dụng răn đe, giáo dục đối với các đối tượng khác.      

Đại tá Phạm Văn Tám, Trưởng phòng 8, Cục CSĐT tội phạm về TTXH: "Cần tăng cường công tác nghiệp vụ cơ bản": Trong các vụ án do nguyên nhân xã hội, đa phần đối tượng gây án là thanh thiếu niên, cả nạn nhân cũng chiếm phần lớn thuộc độ tuổi này. Họ thường là những học sinh bỏ học, không nghề nghiệp, đua đòi. Đặc biệt, hiện đang có xu hướng một số thanh, thiếu niên thích tụ tập thành băng nhóm để thể hiện mình. Các đối tượng này thường đem theo hung khí như dao, kiếm, vũ khí thô sơ... trong người, trong cốp xe... Chính vì vậy, khi xảy ra mâu thuẫn dù rất nhỏ như va chạm giao thông, thậm chí chỉ là nhìn nhau không thiện cảm cũng sẵn sàng đâm chém nhau. Có những trường hợp, sau khi va chạm đã giải quyết xong nhưng vẫn rủ đồng bọn đến thanh toán đối phương, gây nên những vụ án không đáng có. Đặc biệt, các đối tượng này thường không hiểu biết pháp luật, không nhận thức được mức độ nguy hiểm của hành vi, cho đến khi hậu quả xảy ra mới ân hận.

Cũng vì mâu thuẫn bột phát nên công tác điều tra cũng gặp nhiều khó khăn, CQĐT phải bắt đầu từ quan hệ của chính nạn nhân mới có thể khoanh vùng, tìm ra thủ phạm. Chính vì vậy, để ngăn chặn tình trạng trên cần làm tốt công tác nghiệp vụ cơ bản, quản lý chắc địa bàn, nếu phát hiện các thanh thiếu niên chưa ngoan cần trực tiếp hoặc gặp gia đình nhắc nhở, tham mưu cho chính quyền địa phương chỉ đạo các đoàn thể, ban, ngành phối hợp quản lí địa bàn, hòa giải mâu thuẫn.

Ví dụ như TP Hải Phòng nắm đối tượng bằng cách yêu cầu rà soát toàn bộ số thanh thiếu niên có biểu hiện hư hỏng, có biểu hiện hoạt động không minh bạch để đưa vào diện quản lý, giáo dục, xử lí vi phạm. Bên cạnh đó, cần tăng cường TTKS, ngăn chặn các vi phạm khi mới bắt đầu, ngăn chặn được những hậu quả xấu. Trên thực tế, lực lượng chức năng đã ngăn chặn được rất nhiều vụ đối tượng đang trên đường đem vũ khí đi thanh toán, trả thù nhau. Ngoài ra, bản thân các gia đình cũng cần quan tâm quản lý, giáo dục con em mình, kiểm tra giờ giấc, sinh hoạt của con em để uốn nắn kịp thời.