Ngăn chặn nạn mua bán người ở miền núi phía Bắc

Bài 1: Những cuộc chia ly không hẹn trước

Sinh sống, ăn ở với nhau đã nhiều năm, bỗng chốc khi đêm xuống, không thấy vợ về. Ngày qua ngày, đêm qua đêm, người vợ vẫn bặt vô âm tín, để lại một gánh nuôi con. Nhớ vợ, lo lắng cho đám con thơ, Sùng A Già vội vàng bán trâu, gà để lấy tiền đi tìm vợ… Tiếp xúc với người thân các nạn nhân bị lừa bán, mới thấy được hết tội ác của tội phạm mua bán người gây ra là nhường nào.

120 ngày… ngóng vợ trên đỉnh đồi Gia Khâu

Làm việc với Phòng CSĐT tội phạm về TTXH, Công an tỉnh Lai Châu, chúng tôi được Thiếu tá Trần Mạnh Hùng - Phó trưởng Phòng chia sẻ, đối với các đối tượng lừa bán chị em phụ nữ sang bên kia biên giới, anh em  trong phòng vẫn thường hay nói tới đây là những "cuộc chia ly vợ chồng không được báo trước". Đối với những trường hợp này, nỗi đau về tinh thần càng được nhân lên gấp bội. Người đi biền biệt, người ở lại mòn mỏi ngóng trông. Trong tập hồ sơ vụ án có liên quan đến loại tội phạm này, có lẽ để lại nhiều ấn tượng hơn cả là vụ chị Chư Thị M., 29 tuổi, ở bản Gia Khâu, xã Nậm Loỏng (thị xã Lai Châu). Bởi, người chồng, người thân của chị đã phải mòn mỏi ngóng trông, hơn 120 ngày đêm tìm kiếm, nhưng vẫn bặt vô âm tín.

Chiều 28/11, trong tiết trời cắt da, cắt thịt, trên chiếc xe cà tàng của đồng chí Trung tá Phạm Đức Thành, Công an phụ trách xã - Công an thị xã Lai Châu, từ trung tâm xã Nậm Loỏng, chúng tôi ngược gần 10 cây số đường đồi để lên bản Gia Khâu nơi mà gia đình chị Chư Thị M. đang sinh sống. Ngôi nhà lán với diện tích chưa đầy 20m² được dựng chênh vênh nơi sườn đồi Gia Khâu. Nơi đây cách đây không lâu, anh Sùng A Già cùng đám con thơ nheo nhóc vẫn hàng ngày ngóng trông người vợ, người mẹ Chư Thị M. trở về. Thấy chúng tôi đến thăm, vợ chồng chị Chư Thị M. không giấu được niềm vui. Vừa nhóm đống củi giữa nhà để khách sưởi ấm, giọng lơ lớ người Mông, chị M. kể lại, nhờ có cán bộ Công an, nhờ có người tốt mà chị đã về với gia đình, về để ngủ với chồng con.

Theo như anh Sùng A Già nhớ lại thì hôm ấy là một chiều cuối tháng 7/2011, sau khi hai vợ chồng có chút cãi cọ nhau, chị M. đã bỏ sang nhà hàng xóm trong bản. Tưởng rằng như mọi lần, sau khi có chút giận dỗi, người vợ chỉ đi chơi đâu đó rồi lại trở về nhà, nhưng không!. "Hết đêm mà chẳng thấy vợ nó đâu, mình nhớ lắm, mình sợ lắm. Chúng nó (ba người con - PV) thì cứ khóc mãi. Hôm sau, mình đành bán trâu để lấy tiền đi tìm nó", anh Già bảo.

Trong câu chuyện được sự "phiên dịch" của đồng chí Phó trưởng Công an xã Nậm Loỏng Sùng A Chia, tôi được hay, sau khi chị Chư Thị M. bị mất tích, anh Sùng A Già đã hỏi thăm mọi người trong bản, rồi bán trâu đi sang tỉnh Lào Cai để tìm vợ. Rồi có những lần, khi mộng thấy "vợ sẽ về", dẫu đang đêm, bóng tối phủ khắp, anh  còn bồng cậu con trai út là Sùng A Mình lên đỉnh đồi Gia Khâu để ngóng vợ. Song tất cả chỉ là hy vọng ở phía trước.

Ngày qua ngày, đêm qua đêm, bóng vợ vẫn bặt vô âm tín. Anh Già đành tự an ủi mình: "Rồi vợ nó sẽ về thôi ấy mà" và một nách vừa lên nương vừa nuôi ba đứa con thơ. Cuộc sống của gia đình anh vốn đã khó khăn nay càng khó khăn hơn cả về kinh tế lẫn tinh thần. Ông Sùng A Chia nói: "Ngày đầu tháng 11/2011, khi thấy chị Chư Thị M. trở về, anh Già mừng vui lắm. Còn đi mua cả gà về để mời hàng xóm ăn mừng nữa cơ". Ngồi trong căn nhà lán nằm chênh vênh nơi vách đồi, thế nhưng nhìn cảnh cả gia đình nhà anh Sùng A Già quây quần bên đống lửa hồng, trong chúng tôi ai cũng thấy ấm lòng. Bởi sau hơn 120 ngày tìm kiếm, ngóng trông, gia đình anh đã được đoàn tụ. 

"Còn cán bộ, mình còn hy vọng chứ"

Có những cuộc chia ly được đoàn tụ, nhưng cũng có những cuộc chia ly đến nay vẫn chưa được gắn kết. Tìm đến điểm bản Pa Mu, xã Hua Bum, huyện Mường Tè (Lai Châu), trong một sáng cuối tháng 11, được sự giúp đỡ của cán bộ chiến sĩ Công an huyện Mường Tè, Đồn Biên phòng Hua Bum, chúng tôi đã có dịp tiếp xúc với gia đình anh Thào A Ly, 20 tuổi, ở bản Pa Mu (xã Hua Bum). Nhìn Ly già hơn trước tuổi rất nhiều. Có lẽ vì những chuyến đi "tìm" vợ suốt hai tháng qua đã khiến khuôn mặt của anh giờ đây trở nên nhợt nhạt hơn bao giờ hết.

Ngồi dưới mái nhà lộp bộp tiếng mưa rừng, anh Ly nhớ lại, hôm ấy, là ngày 3/10, vợ anh là Hạng Thị M., 19 tuổi, người Mông sau khi đi cùng chị Giàng T.D, 30 tuổi bảo đi xin gà giống ở nhà mẹ đẻ ở khu vực huyện Vân Nam (Trung Quốc). Thế nhưng, nhiều ngày sau vẫn không thấy vợ về, anh Ly liền lên các bản lân cận để tìm nhưng không thấy.

Đến ngày 7/10 thì nhận được điện thoại của Hạng Thị M. bảo rằng: "Anh lên khu vực gần bản Nậm Xi, xã Nậm Khọ, Vân Nam (Trung Quốc) để đón tớ". Lúc này anh liền tức tốc lên đường. Khi đang trên đường đi, anh bỗng nhận được điện thoại của vợ với nội dung: "Lên xe rồi như không biết là loại xe gì nữa mình ạ". Cũng kể từ thời điểm này về sau, anh Ly không còn liên lạc được với vợ mình qua điện thoại nữa. "Vợ nó chưa về, mình cứ thế mà nuôi hai đứa con. Đợi thôi, còn cán bộ là còn hy vọng chứ mà", anh Ly nói thêm.

Ngồi bên cạnh Thào A Ly lúc này là anh Thào A Lâu. Anh Lâu mỏi mệt khi nhớ lại chuyện của người vợ Giàng Thị D. đang "bặt vô âm tín" của mình. Thì ra Giàng Thị D. là dì của Hạng Thị M.. Hôm ấy, D. có cùng M. đi tìm mua con giống ở gần khu vực biên giới. Song sau cuộc điện thoại gọi về cho anh Thào A Ly, đến nay đã hai tháng không hề có tin tức gì cả. Không thấy vợ về, anh đã gửi 4 cháu nhỏ cho ông bà nội trông cùng người cháu rể họ là anh Ly đi tìm khắp nơi, nhưng không có kết quả gì. Nghi ngờ vợ mình bị lừa bán sang bên kia biên giới, ngay sau đó anh cùng Thào A Ly ra trình báo tại tổ công tác của Đồn Biên phòng và Công an xã Hua Bum.