36 giờ ở Bagan
Myanmar đang đổi thay từng ngày, từ cơ sở hạ tầng đến phương tiện giao thông. Khác với những gì đã tìm hiểu trước khi đến Myanmar, chiếc xe khách 45 chỗ từ Yangon đi Bagan khá hiện đại. Mỗi ghế hành khách đều có 1 một màn hình và được phát tai nghe, có thể giải trí bằng xem phim, nghe nhạc... cả chơi game trên hành trình dài. Xuất phát lúc 0 giờ. 5 giờ sáng xe đã đến Bagan.
Trời sáng sớm, lạnh. Chiếc taxi lao vào màn sương sớm, đưa chúng tôi từ bến xe Bagan về trung tâm New Bagan, như đưa chúng tôi từ thế giới hiện đại đến ngàn năm trước khi Bagan là kinh đô. Thấp thoáng bên đường là những ngôi chùa, ngôi đền nằm cách xa mặt đường. Nắng bắt đầu len lỏi một góc của các ngôi đền. Những hình khối làm bằng gạch được tô điểm... vàng rực. Bầu trời Bagan buổi sáng xanh ngắt. Những chiếc khinh khí bầu với tông màu đỏ bay khắp bầu trời tô điểm thêm màu sắc cho cố đô này. Nhìn cảnh tượng này ai cũng thích thú.
Bagan gồm New Bagan với khu dân cư đông đúc, nhộn nhịp và Old Bagan với nhiều đền đài. Đi dạo bộ những con đường ở New Bagan khá thích. Những con đường cắt nhau vuông vức như bàn cờ. Những hàng cây cổ thụ mọc thẳng tắp... Những sợi nắng xuyên qua kẽ lá, làm con đường đất vàng vọt. Không khí trong lành, vô cùng mát mẻ...
Buổi sáng, hàng quán bán đồ điểm tâm cho người bản địa khá sôi nổi. Đàn ông, thanh niên Myanmar ăn sáng, đọc báo, uống trà sữa và nói chuyện về tin tức... Họ mời nhau ăn những miếng trầu đã têm. Những hàng bán trầu được têm sẵn có ở khắp nơi. Lá trầu được trải trên mặt bàn, sau đó được phết vôi, bỏ cau lên, rắc ít thuốc... Trầu têm được bán theo số chục trong các túi ni lông.
Chọn ngồi ở góc quán bên đường, có khá nhiều món ăn để thực khách lựa chọn. Các hàng quán đều bán món bún hay mì bằng bột gạo. Món ăn khá ngon và hợp khẩu vị của du khách đến từ Việt Nam.
Ngồi trên xe ngựa đi thăm đền chùa là đặc sản của vùng đất cố đô này. Tiếng vó ngựa lộc cộc. Bóng nắng thấp thoáng qua những tán cây... Nhìn những đền chùa, khiến con người ta tưởng tượng về một thời huy hoàng của đất này. Trong lòng không khỏi khâm phục công sức của người xưa.
Buổi chiều, khi mặt trời sắp lặn, du khách lại rồng rắn leo lên đỉnh tháp Shwe-san-daw, ở vị trí cao nhất để ngắm hoàng hôn. Chọn cho mình một góc trên đỉnh tháp, tôi lặng lẽ ngắm mặt trời. Lòng tôi đầy tiếc nuối khi mặt trời tắt dần sau cụm đền chùa xa tít... Bóng đen của ngôi đền chùa với những hình khối nguy nga trong buổi chiều tà, làm con người ta không khỏi xúc động.
 |
Ngày thứ 2 ở Bagan, chúng tôi thuê xe đạp, đi khám phá bao quát Bagan... từ New Bagan, đi Nyaung-u, đạp xe đến Old Bagan và trở về. Trục đường chính được trải nhựa rộng rãi. Hai bên đường chủ yếu là đền tháp, xen kẽ là những cánh đồng trồng hoa màu. Dưới những tán cây ven đường, có những lán trại để cho người đi đường nghỉ chân. Những lu nước mát rợi, luôn đầy ắp... làm giải tỏa cơn khát dưới cái nắng ở đây. Dù mùa này thời tiết khá mát mẻ, nhưng cái nắng gắt cũng làm người ta dễ mệt.
Ghé thăm ngôi làng Min-nan-thu, chúng tôi tham quan không gian sinh hoạt hàng ngày của người dân bản địa. Đi đâu trong ngôi làng, mọi người đều nở nụ cười với du khách, họ chào min-cờ-lâu-va (xin chào - tiếng Myanmar).
Chị Kaday vui vẻ giúp chúng tôi nấu bữa ăn trưa và cho chúng tôi nghỉ trưa ở nhà chị. Vợ chồng chị ở nhà vách bằng tấm đan tre. Nhà của người dân Myanmar khá đơn giản, có gian bếp riêng, phòng ngủ dùng bằng những tấm vải vây lại... Vợ chồng chị có 2 người con, con trai lớn 14 tuổi đã xuất gia.
Trời khá nắng, dù thời tiết nào, nhưng phụ nữ Myanmar hiếm khi che kín mặt như phụ nữ Việt. Chị Kaday bảo người dân hay bôi dưỡng da và chống nắng từ bột cây thanakha. Chị cà cây thanakha lên một tấm thớt bằng đá ướt, chất bột trắng đục hơi ngả màu vàng loang ra theo nước. Chị tha lên khắp mặt của tôi, cảm giác mát rượi.
“Toa-bi” (tạm biệt), Tre-su-tim-ba-đê (cảm ơn)... chúng tôi chào và cảm ơn những người dân làng, tiếp tục hành trình của mình.
Hồ Inle - chốn thần tiên
Từ Bagan đến Inle mất 6 giờ đi xe, thời tiết ở Inle lạnh hơn nhiều so với Bagan.
Ngày đầu đến Inle, chúng tôi quyết định đạp xe đi thăm các ngôi làng trên bờ, gần Nyangshwe. Nhiệt độ trong ngày ổn định, trời mát. Đạp xe thư thả đầu óc. Con đường được trải nhựa rộng rãi. Hai bên là cánh đồng, là mương nước... Cuộc sống của người dân ở đây còn đơn sơ. Những ngôi nhà tranh được che kín bằng phên tre... Dưới mương nước bên đường, người ta câu cá, thả lưới... hay bắt cá bằng những dụng cụ tương tự cái nơm của Việt Nam. Đạp xe lên cao hơn phía núi, xung quanh là những cánh đồng mía bát ngát...
 |
| Làng nổi ở hồ Inle. |
Thấy chúng tôi đến xem nông dân chặt mía và chào người bằng tiếng Myanmar, một cụ bà chọn mấy cây mía ngon nhất, lóc vỏ rồi chia cho cả nhóm chúng tôi. Mía trổ cờ, không còn ngọt lắm, nhưng tình cảm của người dân làm du khách phương xa mát lòng vô cùng. Bagan và Inle là 2 địa điểm mà khách du lịch đến Myanmar đều lựa chọn ở lại đây nhiều ngày. Ẩm thực của Myanmar dễ ăn, nên các quán thức ăn này có mặt khắp nơi và khá đông khách... so với các quán ăn đồ Tây.
Sáng hôm sau, chúng tôi thuê thuyền khám phá hồ Inle. Nằm ở độ cao 800 mét trên mực nước biển, Inle là hồ nước ngọt lớn thứ nhì Myanmar. Việc khai thác du lịch mang lại thu nhập lớn để phát triển đời sống của người dân trên hồ. Ghế gỗ lót đệm được đặt dọc thuyền, người ngồi có thể thoải mái nhìn ngắm, chụp ảnh quay phim xung quanh... Chiếc thuyền êm êm bắt đầu tiến vào lòng hồ. Sáng sớm, nhiệt độ trên mặt hồ khá lạnh.
Màn sương sớm, như bức rèm mờ che bớt tầm mắt, bức tranh hồ Inle cứ từ từ mở ra, những ngọn núi bao bọc hồ Inle, những ngôi làng và vườn nổi trên hồ. Cũng nhờ màn sương ấy, đưa ảnh nhìn từ những rặng cỏ mọc cao bên bờ, ngư dân đánh cá, đến đàn chim bói cá cất cánh bay lên cao khi chiếc thuyền máy lao đến... Cái lạnh làm con người ta có những ảo giác, ngỡ mình đang ở chốn tiên bồng.
Mỗi thời khắc trôi qua ở trên hồ, người lữ khách như cảm nhận những cảm xúc lâng lâng khó tả.
Điểm độc đáo ở hồ Inle là cách chèo thuyền một chân truyền thống. Sóng bước bồng bềnh, ngư dân đứng một chân trên mũi thuyền, còn chân kia kẹp mái chèo khua thuyền một cách điêu luyện... Mỗi ngôi làng trên hồ Inle đều có một nét đẹp riêng. Thôn quê dân dã. Những ngôi nhà sàn nối với nhau bằng những bờ đất. Những cây cầu gỗ khá cao nối liền những con kênh. Dạo bước trên những ngôi làng thanh bình ở quanh hồ Inle, lòng cảm thấy bình yên vô cùng. Không còn cảm giác xa lạ...
 |
| Một cửa hàng bán lá trầu ở Myanmar. |
Thấy chúng tôi dạo bước trên những con đường đất nhỏ nối những ngôi nhà với nhau, bà lão mời chúng tôi vào nhà uống trà. Tóc bà bạc trắng, lúc nào cũng nở nụ cười trên môi. Tôi đoán bà khoảng 75 tuổi. Bà lão pha mời chúng tôi một ấm trà mới. Hương vị của trà Myanmar gần giống với trà Việt. Trong tiết trời lành lạnh, trà nóng giúp chúng tôi ấm hơn... Ngôn ngữ cơ thể là mối giao tiếp giữa chúng tôi.
Trong ngôi làng bên hồ Inle này còn có trạm xá, trường học.... Tiếng thiếu niên đồng thanh vang vang giữa ngôi làng thanh bình. Hai lớp học, chỉ hơn chục học sinh... Cô giáo viết lên bảng bài do học sinh đồng thanh giải. Chúng tôi khá thích thú khi dự thính lớp học sinh Myanmar giải toán bằng tiếng Anh. Cô giáo trẻ khoảng 24 tuổi đang dạy môn Địa lý cho học sinh ở lớp học bên cạnh.
Khi biết chúng tôi đến từ Việt Nam, cô vui vẻ chia sẻ, cô vừa dạy cho các em về đất nước Việt Nam. Cô chưa đến Việt Nam bao giờ, nhưng trong bài giảng của cô, đó là một đất nước xinh đẹp... Tôi cười, nói với cô: “Việt Nam của chúng tôi rất xinh đẹp. Xinh đẹp như cô giáo vậy”. Cô cười thẹn thùng.
Trên hồ còn có những khu làm nghề thủ công như làm bạc, làm xì gà, dệt lụa... đặc biệt là dệt vải từ sợi của cuống cây sen. Cuống sen được người thợ tỉ mỉ se sợi, qua nhiều công đoạn và tốn nhiều nguyên liệu... nên giá bán của vải sen cũng rất cao, hơn 200 USD/m2. Hồ Inle còn có những khu làng nổi. Những căn nhà sàn cao chênh vênh trên những cọc tre... Điều đặc biệt khi đi dạo quanh hồ nước ngọt này, người dân sinh hoạt ngay trên hồ, nhưng không tìm thấy rác thải, bao ni lông hay chai lọ nổi lềnh bềnh trên mặt nước.
Một trong những đặc sản của hồ Inle là đi dạo trong những vườn nổi, thưởng thức trái cà chua được trồng tự nhiên, không sử dụng phân hay thuốc bảo vệ thực vật. Những bè đất lớn, được gia cố bằng tre, bèo và rong rêu trong hồ... nổi trên nước, là mảnh đất trồng cà chua. Như chiếc bè nổi, người nông dân dễ dàng di chuyển những luống cây bằng cách chèo bằng sào...
Thuyền của chúng tôi ghé vào một khu vườn cà chua đang thu hoạch. Anh chủ vườn đang hái cà chua vui vẻ mời chúng tôi ăn thử những trái cà chua mới hái. Giống cà chua ở hồ Inle không lớn, hơn cà chua bi một chút, ăn rất ngọt và thơm. Cà chua của hồ Inle không chỉ cung cấp cho nhu cầu của người dân trong vùng mà còn được chuyển đi cung cấp cho khắp đất nước Myanmar.
Khi chào tạm biệt, anh nông dân chủ vườn còn ngỏ ý tặng chúng tôi một ít cà chua mang về.
Khi mặt trời sắp tắt, thuyền đưa du khách hối hả rời lòng hồ... Đây cũng là thời khắc ngắm cảnh hồ đẹp nhất. Từng đàn chim bói cá bay theo thuyền để săn tìm thức ăn. Xa xa nơi chân trời, ngư dân trên hồ vẫn say sưa đứng thu lưới cá...
