Một số điểm mới căn bản của Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi)

Luật sửa đổi lần này đã bổ sung một số cơ chế, chính sách mới để đổi mới mạnh mẽ cơ chế phân định thẩm quyền, phân cấp, ủy quyền nhằm kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, thủ tục hành chính, khơi thông nguồn lực cho phát triển, chủ động ứng phó với những biến đổi của tình hình trong nước và quốc tế.

Luật Tổ chức Chính phủ sửa đổi được Quốc hội thông qua sáng 18/2 với 463/465 đại biểu Quốc hội bấm nút tán thành (chiếm 96,86% tổng số đại biểu Quốc hội).

Đáng lưu ý, tại điểm h khoản 8 Điều 10 quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ, luật nêu rõ "Trên cơ sở được sự đồng ý của cấp có thẩm quyền, Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép thực hiện giải pháp khác với quy định của luật, nghị quyết, pháp lệnh hiện hành trong trường hợp cần huy động các nguồn lực để triển khai chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia, sau đó báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất".

Điểm mới trong quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ đó là Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về các ngành, lĩnh vực. Chính phủ phân công phạm vi quản lý nhà nước cho các bộ, cơ quan ngang bộ; phân cấp thẩm quyền cho Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ theo phạm vi quản lý, bảo đảm phân định rõ trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ với tư cách thành viên Chính phủ và người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ.

Chính phủ quyết định các chính sách phát triển ngành, vùng, địa phương, trừ những chính sách thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội và chính quyền địa phương, bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng, chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ và các mục tiêu, chỉ tiêu, chính sách, nhiệm vụ cơ bản phát triển kinh tế - xã hội đã được Quốc hội thông qua.

Đối với những vấn đề đã phân quyền cho chính quyền địa phương, thì chính quyền địa phương chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ được phân quyền.

Luật bổ sung vào điểm e khoản 4 Điều 13 quy định về thẩm quyền của Thủ tướng. Cụ thể, trường hợp thật cần thiết vì lợi ích quốc gia, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, bảo đảm tính mạng, tài sản của nhân dân, Thủ tướng quyết định áp dụng các biện pháp cấp bách khác với quy định của pháp luật hiện hành, báo cáo cơ quan có thẩm quyền của Đảng, Quốc hội trong thời gian gần nhất.

Thủ tướng cũng sẽ trình Quốc hội phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ; trong thời gian Quốc hội không họp, trình Chủ tịch nước quyết định tạm đình chỉ công tác của Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ.

Về trách nhiệm của Thủ tướng Chính phủ quy định tại Điều 14 của Luật, Thủ tướng chịu trách nhiệm trước Quốc hội về hoạt động của Chính phủ và hệ thống hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương; về các quyết định và kết quả thực hiện các quyết định của mình trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn được giao.

Thực hiện báo cáo công tác của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trước Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước; giải trình, trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội, trường hợp cần thiết thì ủy quyền cho Phó Thủ tướng Chính phủ thực hiện.

Thủ tướng có trách nhiệm thực hiện chế độ báo cáo trước nhân dân thông qua các phương tiện thông tin đại chúng về những vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền giải quyết của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

biểu quyết.jpeg -0
Các đại biểu nhấn nút thông qua Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi).

Theo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, luật đã thiết kế rõ nhiệm vụ, quyền hạn, thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ là thực hiện theo các quy định của Hiến pháp, pháp luật và chịu trách nhiệm về hoạt động của hệ thống hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương. Theo đó, làm nổi bật nhiệm vụ của Thủ tướng Chính phủ trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành hoạt động của Chính phủ.

hoàng thanh tùng.jpg -0
Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình dự án Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi)

Về đề nghị bổ sung cơ chế giám sát của Thủ tướng đối với Bộ trưởng, trường hợp Bộ trưởng không hoàn thành nhiệm vụ, Thủ tướng có quyền kiến nghị Quốc hội bỏ phiếu tín nhiệm hoặc có biện pháp chấn chỉnh hoạt động của bộ đó.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết ngoài cơ chế giám sát thông qua bỏ phiếu tín nhiệm của Quốc hội, luật đã quy định về trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ "Chịu trách nhiệm cá nhân trước Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ và Quốc hội về ngành, lĩnh vực được phân công quản lý".

 Luật Tổ chức Chính phủ sửa đổi gồm 5 chương, 32 điều, sẽ có hiệu lực từ 1/3/2025.

Thu Thuỷ

Các tin khác

Thông tin về việc quân nhân hy sinh khi thực hiện nhiệm vụ

Thông tin về việc quân nhân hy sinh khi thực hiện nhiệm vụ

Vào lúc 8h25 ngày 12/11/2026, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ huấn luyện sẵn sàng chiến đấu tại Trường bắn quốc gia TB1 (thuộc xã Biên Sơn, TP Bắc Ninh); kíp xe thiết giáp BMP-1 của Trung đoàn 102, Sư đoàn 308, Quân đoàn 12 đã gặp sự cố, dẫn đến bị chìm, 6 chiến sĩ đã hy sinh.

Việt Nam đồng hành cùng Cộng đồng Pháp ngữ vì hòa bình và phát triển

Việt Nam đồng hành cùng Cộng đồng Pháp ngữ vì hòa bình và phát triển

Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Campuchia dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 là dịp để Việt Nam tiếp tục khẳng định trách nhiệm, góp phần tích cực cùng các nước thành viên xây dựng một Cộng đồng Pháp ngữ năng động, gắn kết và có tiếng nói hơn trên trường quốc tế.

Bộ trưởng Lương Tam Quang lý giải thêm về kinh phí thực hiện, việc phân bổ vốn

Bộ trưởng Lương Tam Quang lý giải thêm về kinh phí thực hiện, việc phân bổ vốn

Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, Cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị tiếp tục ưu tiên phân bổ vốn cho địa bàn trọng điểm, phức tạp, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, địa phương khó khăn và chưa tự cân đối được ngân sách. Việc phân bổ phải căn cứ tiêu chí, định mức, tránh cào bằng và không giao dịch vượt quá định mức vốn đối ứng.

Việt Nam chủ động, trách nhiệm, cùng xây dựng Cộng đồng ASEAN tự cường, phát triển vì người dân

Việt Nam chủ động, trách nhiệm, cùng xây dựng Cộng đồng ASEAN tự cường, phát triển vì người dân

Trước thềm Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan tại Manila, Philippines (14-17/11/2026), Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang đã trả lời phỏng vấn báo chí về ý nghĩa, mục tiêu của các hội nghị cũng như những đóng góp, ưu tiên trọng tâm của đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu.

Chuyển đổi số phải tạo lợi ích thiết thực để người dân chủ động tham gia

Chuyển đổi số phải tạo lợi ích thiết thực để người dân chủ động tham gia

Với 34 địa phương triển khai chính sách miễn, giảm phí, lệ phí; 634 thủ tục hành chính được cắt giảm thành phần hồ sơ trên môi trường điện tử và 164/209 điểm lõm sóng được khắc phục, Ngày Công dân số Việt Nam năm 2026 ghi nhận nhiều kết quả thiết thực, tạo nền tảng thúc đẩy xây dựng xã hội số, công dân số.

Quốc hội yêu cầu báo cáo nguồn cải cách tiền lương chưa sử dụng

Quốc hội yêu cầu báo cáo nguồn cải cách tiền lương chưa sử dụng

Thông qua quyết toán ngân sách Nhà nước (NSNN) năm 2025, Quốc hội cũng đề nghị Chính phủ báo cáo chi tiết số chi chuyển nguồn năm 2026 sang năm 2027, nguồn cải cách chính sách tiền lương chưa sử dụng của từng bộ, cơ quan Trung ương, địa phương tại thời điểm ngày 31/12/2026.

Việt Nam chủ động, trách nhiệm vì tương lai chung của ASEAN

Việt Nam chủ động, trách nhiệm vì tương lai chung của ASEAN

Theo Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN, sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 tiếp tục khẳng định ASEAN có tầm quan trọng chiến lược và là một ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội đàm với Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội đàm với Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga

Chiều ngày 12/11/2026, tại Nhà Quốc hội, sau Lễ đón chính thức, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã hội đàm với Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga Valentina Matviyenko và Đoàn đại biểu cấp cao Hội đồng Liên bang đang có chuyến thăm chính thức tới Việt Nam.

Ý nghĩa chuyến tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Ý nghĩa chuyến tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ XX tại Campuchia, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao đã trả lời phỏng vấn báo chí về ý nghĩa chuyến công tác, đóng góp của Việt Nam và thông điệp của Việt Nam tại Hội nghị.