Một số điểm mới căn bản của Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi)

Luật sửa đổi lần này đã bổ sung một số cơ chế, chính sách mới để đổi mới mạnh mẽ cơ chế phân định thẩm quyền, phân cấp, ủy quyền nhằm kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, thủ tục hành chính, khơi thông nguồn lực cho phát triển, chủ động ứng phó với những biến đổi của tình hình trong nước và quốc tế.

Luật Tổ chức Chính phủ sửa đổi được Quốc hội thông qua sáng 18/2 với 463/465 đại biểu Quốc hội bấm nút tán thành (chiếm 96,86% tổng số đại biểu Quốc hội).

Đáng lưu ý, tại điểm h khoản 8 Điều 10 quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ, luật nêu rõ "Trên cơ sở được sự đồng ý của cấp có thẩm quyền, Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép thực hiện giải pháp khác với quy định của luật, nghị quyết, pháp lệnh hiện hành trong trường hợp cần huy động các nguồn lực để triển khai chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia, sau đó báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất".

Điểm mới trong quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ đó là Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về các ngành, lĩnh vực. Chính phủ phân công phạm vi quản lý nhà nước cho các bộ, cơ quan ngang bộ; phân cấp thẩm quyền cho Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ theo phạm vi quản lý, bảo đảm phân định rõ trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ với tư cách thành viên Chính phủ và người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ.

Chính phủ quyết định các chính sách phát triển ngành, vùng, địa phương, trừ những chính sách thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội và chính quyền địa phương, bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng, chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ và các mục tiêu, chỉ tiêu, chính sách, nhiệm vụ cơ bản phát triển kinh tế - xã hội đã được Quốc hội thông qua.

Đối với những vấn đề đã phân quyền cho chính quyền địa phương, thì chính quyền địa phương chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ được phân quyền.

Luật bổ sung vào điểm e khoản 4 Điều 13 quy định về thẩm quyền của Thủ tướng. Cụ thể, trường hợp thật cần thiết vì lợi ích quốc gia, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, bảo đảm tính mạng, tài sản của nhân dân, Thủ tướng quyết định áp dụng các biện pháp cấp bách khác với quy định của pháp luật hiện hành, báo cáo cơ quan có thẩm quyền của Đảng, Quốc hội trong thời gian gần nhất.

Thủ tướng cũng sẽ trình Quốc hội phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ; trong thời gian Quốc hội không họp, trình Chủ tịch nước quyết định tạm đình chỉ công tác của Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ.

Về trách nhiệm của Thủ tướng Chính phủ quy định tại Điều 14 của Luật, Thủ tướng chịu trách nhiệm trước Quốc hội về hoạt động của Chính phủ và hệ thống hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương; về các quyết định và kết quả thực hiện các quyết định của mình trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn được giao.

Thực hiện báo cáo công tác của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trước Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước; giải trình, trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội, trường hợp cần thiết thì ủy quyền cho Phó Thủ tướng Chính phủ thực hiện.

Thủ tướng có trách nhiệm thực hiện chế độ báo cáo trước nhân dân thông qua các phương tiện thông tin đại chúng về những vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền giải quyết của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

biểu quyết.jpeg -0
Các đại biểu nhấn nút thông qua Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi).

Theo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, luật đã thiết kế rõ nhiệm vụ, quyền hạn, thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ là thực hiện theo các quy định của Hiến pháp, pháp luật và chịu trách nhiệm về hoạt động của hệ thống hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương. Theo đó, làm nổi bật nhiệm vụ của Thủ tướng Chính phủ trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành hoạt động của Chính phủ.

hoàng thanh tùng.jpg -0
Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình dự án Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi)

Về đề nghị bổ sung cơ chế giám sát của Thủ tướng đối với Bộ trưởng, trường hợp Bộ trưởng không hoàn thành nhiệm vụ, Thủ tướng có quyền kiến nghị Quốc hội bỏ phiếu tín nhiệm hoặc có biện pháp chấn chỉnh hoạt động của bộ đó.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết ngoài cơ chế giám sát thông qua bỏ phiếu tín nhiệm của Quốc hội, luật đã quy định về trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ "Chịu trách nhiệm cá nhân trước Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ và Quốc hội về ngành, lĩnh vực được phân công quản lý".

 Luật Tổ chức Chính phủ sửa đổi gồm 5 chương, 32 điều, sẽ có hiệu lực từ 1/3/2025.

Thu Thuỷ

Các tin khác

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu điện tiếp tục gia tăng mạnh, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm nguồn cung ổn định. Hội thảo tại Đà Nẵng ngày 14/8 đã tập trung nhận diện những điểm nghẽn, đề xuất giải pháp phát triển điện khí LNG đồng bộ, biến “công suất trên bản quy hoạch” thành năng lực bảo đảm an ninh năng lượng thực tế.

Thúc đẩy ứng dụng AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin

Thúc đẩy ứng dụng AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin

Với quy mô tổ chức, chất lượng chương trình khoa học và sự tham gia của đông đảo các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp, AI4CRIS đã khẳng định vai trò là diễn đàn khoa học quốc gia về AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin. 

AI mở ra cơ hội mới, nhưng không thể thay thế bản lĩnh người làm báo

AI mở ra cơ hội mới, nhưng không thể thay thế bản lĩnh người làm báo

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cơ hội chưa từng có để báo chí đổi mới cách sản xuất, phân phối nội dung và tiếp cận công chúng, song trong kỷ nguyên AI, những giá trị cốt lõi của báo chí là sự thật, trách nhiệm, bản lĩnh chính trị và tính nhân văn vẫn là nền tảng không thể thay thế.

Tuyên bố chung Việt Nam-New Zealand

Tuyên bố chung Việt Nam-New Zealand

Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới New Zealand từ ngày 12 đến ngày 13/8/2026, hai bên đã ra tuyên bố chung.

Khuyến khích dùng chung cơ sở hạ tầng viễn thông

Khuyến khích dùng chung cơ sở hạ tầng viễn thông

Các đại biểu tập trung đóng góp nhiều ý kiến quan trọng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp quản lý và khuyến khích sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông.

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Tiếp tục kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, chiều ngày 10/8 vừa qua, Quốc hội làm việc tại hội trường thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận.