Mở rộng không gian phát triển TP Hồ Chí Minh

Bao gồm khu vực trung tâm với bán kính 15km và 4 cực phát triển. Phát triển TP Hồ Chí Minh theo hướng đa tâm với trung tâm tổng hợp tại khu vực nội thành cũ và các trung tâm cấp thành phố tại bốn hướng phát triển. Phát triển thành phố với hai hướng chính là hướng Đông và hướng Nam ra biển cùng hai hướng phụ là hướng Tây - Bắc và hướng Tây, Tây - Nam.

Về quy mô dân số và đất đai, đồ án quy hoạch đã dự báo dân số thành phố đến năm 2025 khoảng 10 triệu người, khách vãng lai và tạm trú khoảng 2,5 triệu người. Dân số khu vực nội thành sẽ đạt khoảng 7 - 7,4 triệu người, dân số ngoại thành khoảng 2,6 - 3,0 triệu người và dân số nông thôn chỉ còn 500 nghìn người.

Ở khía cạnh liên kết vùng, ông Nhã cho biết, trong điều chỉnh quy hoạch xây dựng vùng TP Hồ Chí Minh đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2017 đã nhấn mạnh vai trò giữa TP Hồ Chí Minh với các địa phương thuộc các tiểu vùng xung quanh. Đây cũng là mối liên kết giữa đô thị hạt nhân và các cực tăng trưởng, các trung tâm phát triển chuyên ngành.

Là mối quan hệ “cộng sinh” giữa “vùng công nghệ cao” với “vùng sản xuất công nghiệp” và “vùng nguyên liệu”; giữa “vùng phân phối, tiêu thụ sản phẩm” với “vùng sản xuất sản phẩm”. Do đó, việc điều chỉnh Quy hoạch chung của TP Hồ Chí Minh sắp tới sẽ đặt sự phát triển của thành phố trong mối liên hệ chặt chẽ với các tỉnh trong vùng TP Hồ Chí Minh.

Tính liên kết phải được chỉ ra ở các góc độ như liên kết về kinh tế; liên kết về phát triển các chức năng của đô thị như khu ở, khu công nghiệp, khu nông nghiệp, các trung tâm, công trình hạ tầng kỹ thuật đầu mối; liên kết về giảm thiểu ô nhiễm môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Với những điều kiện như vậy, định hướng điều chỉnh quy hoạch chung TP Hồ Chí Minh đến năm 2040 cũng nhấn mạnh yêu cầu nghiên cứu một trong những hướng phát triển chủ đạo của thành phố về hướng Bắc - Tây Bắc, với đặc điểm địa chất tốt, địa hình cao, kết nối với tỉnh Tây Ninh, cửa khẩu Mộc Bài. Đây cũng là nơi thành phố còn nhiều quỹ đất dành để phát triển đô thị.

Cũng theo ông Nhã, nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch chung thành phố lần này cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu định hướng phát triển huyện Hóc Môn và huyện Củ Chi gắn với lộ trình chuyển đổi huyện thành quận hoặc thành phố. Trong đó, Khu đô thị Tây Bắc dự kiến có sự điều chỉnh mô hình phát triển, hình thành khu đô thị hiện đại với các thuộc tính đặc trưng của đô thị thông minh.

Kết hợp phát triển hài hòa về không gian kiến trúc đô thị hiện đại giữa quy hoạch chức năng khu đô thị mới và chức năng chỉnh trang khu dân cư hiện hữu. Đồng thời phát triển đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, hình thành một đô thị đa chức năng có môi trường sống chất lượng cao, ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Trong quá trình lập điều chỉnh quy hoạch chung thành phố hiện nay, các đề án đang được xây dựng như phát triển hạ tầng dịch vụ, hạ tầng công nghiệp, kinh tế dọc sông Sài Gòn, các hội thảo, diễn đàn đóng góp ý tưởng... được tổ chức đã đóng góp nhiều luận cứ, ý tưởng, giải pháp quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Đặc biệt, từ cửa ngõ Hóc Môn ở các hướng theo các tuyến khác nhau về sân bay Tân Sơn Nhất đều ở cự ly khoảng 15km. Với những lợi thế trên, trong Quyết định của Thủ tướng Chính phủ đã định hướng phát triển không gian TP Hồ Chí Minh đối với khu vực huyện Hóc Môn và huyện Củ Chi là theo hướng phụ phía Tây Bắc. Lấy hành lang phát triển là tuyến quốc lộ 22 với điều kiện tự nhiên thuận lợi, phát triển các khu đô thị mới, hiện đại đồng bộ về hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật đô thị.

Trong đó, Khu đô thị Tây Bắc nằm trên phần lớn địa bàn huyện Củ Chi và một phần huyện Hóc Môn được định hướng là một cực tăng trưởng trọng điểm phía Bắc của TP Hồ Chí Minh. Với những tiềm năng, lợi thế như trên, chương trình xúc tiến, mời gọi đầu tư vào 2 huyện này được TP Hồ Chí Minh tổ chức vào ngày 12/4 vừa qua đã có hàng trăm nhà đầu tư trong và ngoài nước tham dự. Tổng số tiền đăng ký đầu tư vào Hóc Môn, Củ Chi đã lên tới con số gần 17 tỷ USD.

Mở rộng không gian phát triển cho TP Hồ Chí Minh là điều tất yếu, song khi góp ý về vấn đề này, nhiều chuyên gia, nhà quản lý cũng nêu ra những nội dung cụ thể giúp thành phố khai thác hết tiềm năng, lợi thế để phát triển nhanh, bền vững. Theo ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội quy hoạch phát triển đô thị, TP Hồ Chí Minh nên định hướng là thành phố biển.

Tuy biển Cần Giờ khá xa trung tâm, nhưng kinh tế biển, kinh tế cảng biển thể hiện rõ nét ở TP Hồ Chí Minh. Là thành phố biển thì TP Hồ Chí Minh phải thấy mối liên hệ với Vũng Tàu, với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải. Cùng quan điểm này, KTS Nguyễn Văn Thanh, Giám đốc một công ty kiến trúc cho rằng, TP Hồ Chí Minh đã có đề án chuyển đổi 4 trong 5 huyện ngoại thành thành quận trong 10 năm tới, nhưng không bao gồm huyện Cần Giờ.

Trong khi đó tại đây đã quy hoạch Khu đô thị lấn biển 2.800 ha. Do đó thành phố cần định hướng chuyển đổi huyện Cần Giờ trở thành đô thị biển, đô thị sinh thái, đô thị môi trường gắn liền với việc bảo vệ nghiêm ngặt Khu dự trữ sinh quyển thế giới rừng ngập mặn trên cơ sở thực hiện các dự án cầu Cần Giờ đường trên cao Rừng Sác.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản nêu quan điểm, quy hoạch phát triển TP Hồ Chí Minh không chỉ gắn liền với sông Sài Gòn mà còn cần gắn liền với sông Đồng Nai. Đồng thời cũng cần phải nhấn mạnh yếu tố là thành phố ven biển với 17km bờ biển và cửa biển Cần Giờ.

Để TP Hồ Chí Minh có một đồ án quy hoạch gần gũi, dễ thực hiện và sát với thực tế đời sống của dân nhất, TS-KTS Lê Quang Ninh, nguyên chủ nhiệm chương trình nghiên cứu bảo tồn cảnh quan kiến trúc TP Hồ Chí Minh đề nghị cần nâng cao bản sắc văn hóa trong quy hoạch tổng mặt bằng TP Hồ Chí Minh. Bởi văn hóa sẽ cùng với kinh tế - xã hội thúc đẩy con tàu đô thị này hướng tới tương lai phát triển mới.