Qua đó, có 51 khu vực mỏ khoáng sản được tổ chức đấu giá thành công, trữ lượng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường hơn 60 triệu m3. Tuy nhiên, có một điều nghịch lý, đó là sau khi trúng đấu giá mỏ khoáng sản thì một số doanh nghiệp lại có văn bản gửi đến UBND tỉnh Thừa Thiên Huế xin trả lại mỏ.
Như trường hợp Công ty CP Kim Long Motors Huế (địa chỉ ở thị trấn Lăng Cô, huyện Phú Lộc) đấu trúng mỏ đất tại núi Cảnh Dương, xã Lộc Thủy, huyện Phú Lộc với diện tích 28,22ha thuộc Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô. Đến cuối tháng 5/2023, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế ban hành quyết định phê duyệt trữ lượng khoáng sản đất làm vật liệu san lấp và đá làm vật liệu xây dựng thông thường trong báo cáo kết quả thăm dò trữ lượng khoáng sản tại khu vực núi Cảnh Dương. Tuy nhiên sau đó Công ty CP Kim Long Motors Huế có công văn gửi UBND tỉnh Thừa Thiên Huế xin được trả kết quả trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại núi Cảnh Dương.
Theo doanh nghiệp này, nguyên nhân xin trả kết quả trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản là do trong quá trình thăm dò mỏ đất làm vật liệu san lấp tại núi Cảnh Dương đã phát hiện mỏ có trữ lượng đá rất lớn. Trong khi nhu cầu của đơn vị chỉ sử dụng đất làm vật liệu san lấp để thực hiện dự án, không có mục đích kinh doanh và không có nhu cầu về khai thác đá làm vật liệu xây dựng thông thường nên xin trả kết quả trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại khu vực núi Cảnh Dương.
“Sau khi nhận được đề nghị của Công ty, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đã ra quyết định hủy kết quả phiên đấu giá quyền khai thác khoáng sản mỏ đất làm vật liệu san lấp tại khu vực núi Cảnh Dương. Đồng thời số tiền đặt trước của Công ty khi tham gia đấu giá hơn 268 triệu đồng được nộp vào ngân sách Nhà nước theo quy định”, đại diện Công ty CP Kim Long Motors Huế cho hay.
Tương tự mới đây, Công ty CP Gạch Tuynen Phong Thu cũng có văn bản gửi UBND tỉnh Thừa Thiên Huế về việc xin trả kết quả trúng đấu giá quyền khai thác mỏ đất tại đồi Kiền Kiền (xã Phong Thu, huyện Phong Điền). Nguyên nhân là do sau khi trúng đấu giá mỏ khoáng sản này, doanh nghiệp tiến hành khoan thăm dò thì phát hiện khu mỏ chứa loại khoáng sản không phù hợp với nhu cầu sản xuất của đơn vị nên đã xin trả lại mỏ.
Ngoài ra, sau khi đấu giá thành công, có một số doanh nghiệp xin trả lại mỏ khoáng sản do vướng mắc trong công tác thỏa thuận đền bù với người dân dẫn đến gặp khó trong giải phóng mặt bằng khu mỏ. Như trường hợp Công ty CP Đầu tư Thuận Hóa trúng đấu giá mỏ đất làm vật liệu san lấp tại khu vực thôn Phường Hóp (xã Phong An, huyện Phong Điền). Sau khi lập hồ sơ thăm dò trữ lượng khoáng sản khu mỏ, Công ty CP Đầu tư Thuận Hóa tiến hành thỏa thuận đền bù đất rừng với các hộ dân tại địa phương. Tuy nhiên do người dân đưa ra mức giá đền bù quá cao khi 1ha rừng yêu cầu đền bù hơn 1 tỷ đồng nên các bên không đạt được thỏa thuận. Do không thỏa thuận được với chủ sở hữu đất để thực hiện giải phóng mặt bằng nên sau khi doanh nghiệp này có văn bản, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đã ban hành quyết định hủy kết quả trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản mỏ đất trên.
Theo đại diện các doanh nghiệp, tại điểm đ, khoản 3, Điều 62 Luật Đất đai năm 2013 trước đây có quy định, các dự án khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND cấp tỉnh không thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất mà do nhà đầu tư nhận chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất hoặc nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất để thực hiện dự án khai thác khoáng sản. Vì thế, trong trường hợp chưa thực hiện giải phóng mặt bằng nhưng vẫn tổ chức đấu giá sẽ phát sinh nhiều vấn đề phức tạp, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của chủ đất và doanh nghiệp trúng đấu giá mỏ khoáng sản.
Liên quan đến vấn đề này, ông Lê Bá Phúc, Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, hiện Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ ngày 1/8/2024 đã tháo gỡ các vướng mắc trên. Cụ thể, tại khoản 25, Điều 79 Luật Đất đai 2024 quy định rõ: Nhà nước sẽ thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
Trong đó có hoạt động khai thác khoáng sản đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp phép, kể cả hạng mục công trình phục vụ cho việc khai thác, chế biến khoáng sản gắn với khu vực khai thác và hành lang bảo vệ an toàn cho việc khai thác mà phải thu hồi đất.
“Những quy định mới của Luật Đất đai 2024 sẽ tháo gỡ kịp thời những vướng mắc kể trên, giúp hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong hoạt động đấu giá, khai thác mỏ khoáng sản. Qua đó góp phần thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội địa phương trong thời gian tới”, ông Lê Bá Phúc khẳng định.
Nghiên cứu việc đấu giá khoáng sản, trừ nhóm tài nguyên an ninh năng lượng 
