Lừa đảo bằng công nghệ Deepfake lại bùng phát

Những ngày cận Tết Nguyên đán 2024, một số đơn vị chuyên trách về an toàn thông tin đã liên tục nhận được các báo cáo và yêu cầu trợ giúp của nạn nhân về các vụ việc lừa đảo sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tạo giọng nói và hình ảnh giả mạo.

Bằng công nghệ Deepfake (công nghệ ứng dụng AI), các đối tượng lừa đảo đã tạo ra các đoạn video với hình ảnh, khuôn mặt nhân vật giống hệt như hình ảnh của người dùng muốn giả mạo để thực hiện hành vi lừa đảo tài chính khiến không ít nạn nhân sập bẫy.

Lừa đảo bằng công nghệ Deepfake lại bùng phát -0
Người dân cần gọi điện thoại xác minh trước khi chuyển tiền để không trở thành nạn nhân của công nghệ Deepfake. Ảnh minh họa

Chị Nguyễn Thị Hương Mơ, một nhân viên văn phòng ở quận Hoàng Mai (Hà Nội) chia sẻ: Trong một lần trò chuyện với bạn qua facebook messenger, người bạn đã chào và kết thúc câu chuyện nhưng đột nhiên quay lại nhắn tin, hỏi vay tiền và đề nghị chuyển tiền vào một tài khoản ngân hàng. Để yên tâm hơn trước khi chuyển tiền, chị Mơ đã đề nghị gọi video qua messenger để xác thực.

Người bạn đồng ý ngay nhưng cuộc gọi chỉ kéo dài vài giây rồi tắt. Vì đã thấy đúng mặt bạn mình trong cuộc gọi video nên chị Hương đã chuyển đủ số tiền 10 triệu theo đề nghị của bạn. Tuy nhiên, chỉ sau khi chuyển tiền thành công, xác minh lại bằng điện thoại thì chị mới biết mình đã mắc bẫy của hacker.

Anh Hoàng Anh Nghĩa ở quận Cầu Giấy (Hà Nội) cũng rơi vào tình trạng tương tự như chị Mơ. Tuy nhiên, thay vì gọi điện xác minh qua các ứng dụng mạng xã hội (facebook hoặc zalo), anh Nghĩa đã gọi điện thoại trực tiếp cho người bạn của mình thì mới biết là tài khoản facebook của người bạn này đã bị hack và bị kẻ xấu lợi dụng để thực hiện các hành vi lừa đảo bằng công nghệ Deepfake. 

Các chuyên gia an ninh mạng Bkav cho biết, Bkav liên tục nhận được các báo cáo yêu cầu trợ giúp của nạn nhân về các vụ việc lừa đảo liên quan đến công nghệ Deepfake như trường hợp của chị Mơ. Chúng sử dụng AI để tạo sẵn một đoạn video giả mạo gương mặt và giọng nói của chủ tài khoản facebook, hay còn gọi là công nghệ Deepfake. Khi được yêu cầu gọi điện video call để chứng thực, chúng đồng ý nhận cuộc gọi nhưng sau đó nhanh chóng ngắt kết nối để tránh bị phát hiện.

Ông Nguyễn Tiến Đạt, Tổng Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu mã độc của Bkav cho biết, khả năng thu thập và phân tích dữ liệu người dùng thông qua AI cho phép tạo ra những chiến lược lừa đảo tinh vi. Điều này cũng có nghĩa là mức độ phức tạp của các kịch bản lừa đảo khi kết hợp giữa Deepfake và GPT sẽ ngày càng cao, khiến việc nhận diện lừa đảo sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

Bkav khuyến cáo người dùng cần đặc biệt nâng cao cảnh giác, không cung cấp thông tin cá nhân như căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, mã OTP và không chuyển tiền cho người lạ qua điện thoại, mạng xã hội, các trang web có dấu hiệu lừa đảo. Khi có yêu cầu vay/chuyển tiền vào tài khoản qua mạng xã hội, nên thực hiện các phương thức xác thực khác như gọi điện thoại truyền thống hay sử dụng các kênh liên lạc khác để xác nhận lại.

Ông Trần Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng cho biết: Việc bùng nổ các cuộc gọi lừa đảo trực tuyến Deepfake đang là một mối đe dọa đối với sự trung thực và tin cậy của video và hình ảnh. Công nghệ này có thể được sử dụng không chỉ để lừa đảo trực tuyến mà còn cho các mục đích khác như tấn công chính trị, tạo ra những tin tức giả mạo hoặc phá hoại danh tiếng của người khác...

Để nhận diện cuộc gọi lừa đảo Deepfake, theo Cục An toàn thông tin, bằng mắt thường vẫn có thể có một số dấu hiệu nhận biết như thời gian gọi thường rất ngắn, chỉ vài giây. Bên cạnh đó, khuôn mặt của người gọi thường thiếu tính cảm xúc và khá "trơ" khi nói, hoặc tư thế của họ trông lúng túng, không tự nhiên, hướng đầu và cơ thể của họ trong video không nhất quán với nhau.

Ngoài ra, có thể thấy màu da của nhân vật trong video bất thường, ánh sáng kỳ lạ và bóng đổ không đúng vị trí. Điều này có thể khiến video trông rất giả tạo và không tự nhiên; âm thanh sẽ không đồng nhất với hình ảnh, có nhiều tiếng ồn bị lạc vào clip hoặc clip không có âm thanh. Đặc biệt, cuộc gọi lừa đảo Deepfake thường xảy ra tình huống mà tài khoản chuyển tiền không phải của người đang thực hiện cuộc gọi. Thường kẻ gian sẽ ngắt giữa chừng, bảo là mất sóng, sóng yếu...

“Các yếu tố kỳ lạ như trên là báo hiệu đỏ của Deepfake. Người dân nên cảnh giác và tuyệt đối bình tĩnh để xác minh kỹ thông tin bằng cách gọi điện thoại trực tiếp (không gọi qua zalo, facebook hoặc các ứng dụng khác) trước khi quyết định chuyển tiền", ông Hưng cảnh báo, đồng thời cho rằng, trong lúc chờ đợi các giải pháp kỹ thuật để ngăn chặn triệt để hình thức lừa đảo này thì rất cần các cơ quan truyền thông tiếp tục tuyên truyền rộng rãi tới người dân các dấu hiệu nhận biết để phòng tránh lừa đảo trực tuyến bằng công nghệ Deepfake.

Hùng Quân

Các tin khác

Cảnh báo lừa đảo mùa tựu trường: Phụ huynh cần cảnh giác

Cảnh báo lừa đảo mùa tựu trường: Phụ huynh cần cảnh giác

Lợi dụng thời điểm chuẩn bị bước vào năm học mới, bọn tội phạm gia tăng giả danh cơ quan chức năng gọi điện cho phụ huynh yêu cầu đưa con đi làm thẻ căn cước hoặc kích hoạt định danh điện tử VNeID… để lừa đảo chiếm đoạt tài sản; thu thập trái phép thông tin cá nhân của người dân.

Tự sản xuất điện mặt trời tăng 24,8%, Viettel chú trọng phát triển bền vững

Tự sản xuất điện mặt trời tăng 24,8%, Viettel chú trọng phát triển bền vững

Tái khẳng định cam kết phát triển dài hạn và có trách nhiệm, Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) công bố Báo cáo Phát triển bền vững 2025. Báo cáo cho thấy Viettel đang chú trọng đo lường chặt chẽ các tác động môi trường trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời tăng sử dụng năng lượng tái tạo và triển khai các giải pháp nhằm đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng xanh của Việt Nam.

MobiFone và tỉnh Nghệ An tăng cường hợp tác chuyển đổi số

MobiFone và tỉnh Nghệ An tăng cường hợp tác chuyển đổi số

Ngày 11/8, tại Nghệ An, Tổng công ty Viễn thông MobiFone đã ký kết Thỏa thuận hợp tác về chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030 với UBND tỉnh Nghệ An và Công an tỉnh Nghệ An, hướng tới phát huy thế mạnh của các bên trong ứng dụng khoa học, công nghệ, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn.

Làm sao để luôn biết con an toàn khi không ở bên?

Làm sao để luôn biết con an toàn khi không ở bên?

Xã hội hiện đại mang đến cho trẻ nhiều cơ hội học tập, vui chơi và khám phá, nhưng cũng đặt ra không ít mối quan tâm đối với cha mẹ. Khi con bắt đầu tự đến trường, tham gia các lớp học ngoại khóa hay vui chơi cùng bạn bè, điều phụ huynh mong muốn nhất là biết con đang ở đâu, có an toàn hay không và có thể kết nối với con bất cứ lúc nào.

Mua bán tài khoản mạng xã hội, nguy cơ tiếp tay cho tội phạm

Mua bán tài khoản mạng xã hội, nguy cơ tiếp tay cho tội phạm

Để bảo vệ an toàn thông tin cá nhân, cơ quan Công an khuyến cáo người dân không mua bán, cho thuê, cho mượn hoặc chuyển nhượng tài khoản mạng xã hội (MXH), tài khoản thư điện tử và các tài khoản trực tuyến đã được xác thực bằng thông tin cá nhân của mình.

Bệnh viện 199 kết nối tri thức, nâng cao chất lượng điều trị

Bệnh viện 199 kết nối tri thức, nâng cao chất lượng điều trị

Bệnh viện 199 (Bộ Công an) tổ chức Hội thảo khoa học thường niên năm 2026 với chủ đề "Nội khoa 4.0 – Kết nối tri thức, nâng tầm điều trị", quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước, cập nhật những tiến bộ mới của y học hiện đại, thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số vào khám, chữa bệnh.

Ngoại giao khoa học và công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới

Ngoại giao khoa học và công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới

Đó là một trong những nội dung trong bài phát biểu của Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Bùi Hoàng Phương ngày 5/8, tại Phiên trao đổi về ngoại giao khoa học và công nghệ trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33. Ngoại giao khoa học và công nghệ cần góp phần đưa tri thức, công nghệ, nhân lực chất lượng cao và các nguồn lực đổi mới sáng tạo toàn cầu về Việt Nam, qua đó thúc đẩy làm chủ công nghệ chiến lược và tạo động lực tăng trưởng mới.

MobiWifi 5G – Giải pháp Internet không dây thế hệ mới cho mọi gia đình và doanh nghiệp

MobiWifi 5G – Giải pháp Internet không dây thế hệ mới cho mọi gia đình và doanh nghiệp

Nhu cầu sử dụng Internet tốc độ cao ngày càng trở thành yếu tố thiết yếu trong cuộc sống và hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, không phải lúc nào việc lắp đặt Internet cáp quang cũng thuận tiện, đặc biệt tại các khu vực chưa có hạ tầng hoặc với những người thường xuyên thay đổi nơi ở, địa điểm làm việc. Đáp ứng nhu cầu đó, MobiFone giới thiệu MobiWifi 5G – giải pháp Internet không dây thế hệ mới, mang đến trải nghiệm kết nối tốc độ cao mà không cần kéo cáp.

Thưởng vượt kế hoạch - động lực còn thiếu cho doanh nghiệp dẫn dắt

Thưởng vượt kế hoạch - động lực còn thiếu cho doanh nghiệp dẫn dắt

Trong danh mục nhiệm vụ mà Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị giao cho các bộ, ngành, có một nội dung nghe qua thì thuần kỹ thuật nhưng lại chạm vào phần khó nhất của bài toán doanh nghiệp nhà nước: xây dựng cơ chế thưởng theo tỷ lệ đối với phần lợi nhuận vượt kế hoạch.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Việc Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức lấy ý kiến đối với dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường là bước quan trọng nhằm xây dựng hành lang pháp lý hiện đại, minh bạch, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

VinFast Kinet ghi điểm nhờ tăng tốc, đổi pin trong 1 phút

VinFast Kinet ghi điểm nhờ tăng tốc, đổi pin trong 1 phút

Sở hữu khả năng bứt tốc mạnh mẽ, cơ chế đổi pin nhanh chóng cùng chi phí sử dụng siêu tiết kiệm, Kinet - xe máy điện tân binh của VinFast - được đánh giá là lựa chọn sáng giá hơn hẳn so với những mẫu xe tay ga chạy xăng trên thị trường.