Theo thông tin mới nhất từ Interpol, tội phạm sử dụng công nghệ cao đang trở thành mối nguy hại lớn trên thế giới với tổng thiệt hại ước tính lên đến 400 tỷ USD/năm.
Tại Việt Nam, số liệu tổng hợp từ Bộ Thông tin và Truyền thông cho thấy, toàn quốc có hơn 30 triệu người sử dụng Internet, 180.000 tên miền .vn được đăng ký, 115 triệu thuê bao di động và 15 triệu thuê bao điện thoại cố định… Công nghệ thông tin ngày càng phát triển, đem lại nhiều lợi ích to lớn nhưng những việc phát sinh trong đó có tội phạm công nghệ cao cũng diễn biến phức tạp, nảy sinh nhiều vấn đề mới đáng lưu tâm.
Bên cạnh các hành vi phạm tội truyền thống của tội phạm sử dụng công nghệ cao như xâm phạm an ninh quốc gia, tuyên truyền chống phá Nhà nước, xuyên tạc chế độ, tuyên truyền văn hóa phẩm đồi trụy, đánh bạc, lừa đảo… thì gần đây, các loại tội phạm khác cũng đang có xu hướng lợi dụng công nghệ cao để tiến hành các hành vi phạm tội như tống tiền, mua bán ma túy, buôn người…
Xu hướng thanh thiếu niên thông qua mạng Internet để câu kết thành băng nhóm, học hỏi, trao đổi qua các diễn đàn về phương thức và thủ đoạn phạm tội ngày càng trở nên phổ biến. Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (C50 - Bộ Công an) vừa làm rõ một tổ chức tội phạm lập nên website về thế giới ngầm với hàng chục nghìn bài viết có nội dung vi phạm pháp luật.
Tổng số thành viên tham gia diễn đàn này lên đến hàng nghìn đối tượng ở nhiều địa phương trên toàn quốc. Mục đích chính của tổ chức này là trộm cắp, mua bán, sử dụng trái phép thông tin thẻ tín dụng để mua hàng từ nước ngoài chuyển về Việt
Cách đây không lâu, C50 đã phát hiện một số đối tượng người Việt Nam dùng thiết bị, phần mềm chuyên dụng để trộm cắp, sử dụng trái phép thông tin thẻ tín dụng của người nước ngoài, đặt mua đồ điện tử đắt tiền như máy tính xách tay, Ipad, Iphone, máy ảnh… trên các trang điện tử bán hàng trực tuyến tại nước ngoài, sau đó cấu kết với các đối tượng ở nước sở tại và các nhân viên của một số công ty chuyển phát nhanh tại Việt Nam để chuyển số hàng này về Việt Nam tiêu thụ. C50 đã phối hợp Chi cục Hải quan Sân bay Quốc tế Nội Bài thu giữ 95 Ipad, 39 máy tính xách tay, 6 điện thoại di động và nhiều hàng hóa khác trị giá lên tới hàng chục tỷ đồng.
Quá trình điều tra cơ bản, C50 đã phát hiện trong thời gian gần đây ở nước ta đã xuất hiện một số loại virus điện tử siêu đa hình, khi lây nhiễm sẽ tự động biến đổi, tránh sự phát hiện của các phần mềm diệt virus. Đã phát hiện một số phần mềm gián điệp quét, tìm và khai thác lỗ hổng bảo mật, điều khiển từ xa, có chức năng lấy thông tin lưu trong máy tính, phá hủy dữ liệu, ghi âm thanh, lấy thông tin mật khẩu, thông tin cá nhân, chụp ảnh màn hình, tự động bật webcam… rồi gửi dữ liệu thu được cho đối tượng qua thư điện tử. Các phần mềm này đều hoạt động ngầm trên máy, rất khó phát hiện.
Tội phạm sử dụng công nghệ cao có phạm vi hoạt động rộng, có thể gây án ở nhiều nơi trong một quốc gia hoặc xuyên quốc gia, dễ câu kết với nhau. Trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội, thủ phạm thường dùng máy chủ trung gian ở nước ngoài, chủ yếu là ở các nước có máy chủ miễn phí, không phải khai báo thông tin cá nhân nên rất khó bị phát hiện, xử lý.
Phương thức, thủ đoạn hoạt động phạm tội và che giấu tội phạm của các đối tượng ngày càng có nhiều thủ đoạn mới mà các cơ quan chức năng chưa cập nhật kịp. Trong khi đó, hệ thống các văn bản pháp luật về quản lý, xử lý đối với các hành vi sử dụng công nghệ cao vi phạm pháp luật còn chưa hoàn thiện, chưa theo kịp tình hình khiến việc xử lý gặp nhiều vướng mắc.
Lực lượng chuyên trách chống tội phạm công nghệ cao mới được thành lập, cơ cấu tổ chức chưa hoàn thiện tới cấp cơ sở, biên chế còn thiếu, trình độ cán bộ còn nhiều hạn chế… Do vậy, công tác đấu tranh, điều tra, xử lý và phòng, chống gặp không ít khó khăn. Dự báo trong thời gian tới, tội phạm sử dụng công nghệ cao ở nước ta sẽ ngày càng phức tạp.
Cùng với việc hoàn thiện pháp luật là sự tăng cường về con người cũng như phương tiện hiện đại để kịp thời phát hiện những hành vi của tội phạm. Chỉ có như vậy, việc đấu tranh, phòng ngừa tội phạm sử dụng công nghệ cao mới thật sự hiệu quả, góp phần bảo vệ sự bình yên chung của xã hội
