Theo Thượng tá Huỳnh Ngọc Mai - Phó trưởng Phòng PC45, hầu hết các đơn thư của bị hại cho thấy những người vay tiền với lãi suất cao đều để mua xe ôtô tải. Ở các thôn: Vĩnh Trường, Bình Long, mấy năm nay dấy lên phong trào mua xe tải rầm rộ. Xã Cát Hanh hiện có gần 200 chiếc xe tải thì thôn Vĩnh Trường đã chiếm gần một nửa, còn tại thôn Bình Long chưa tới 100 hộ đã có 40 chiếc xe tải, hộ nhiều nhất có đến 6 xe tải, 1 xe đầu kéo. Những xã gần nhau dọc quốc lộ 1A này chiều dài khoảng 10km nhưng đã có khoảng 500 chiếc xe tải các loại.
Nhiều người dân lâu nay chỉ quen với cái cuốc, cái cày, trong tay chỉ có vài chục triệu cũng quyết đổi đời bằng việc mua xe tải từ 400 triệu đến cả tỷ đồng. Không có tiền thì họ vay mượn, cầm cố sổ đỏ và tệ hơn là không ít người đã vay với lãi suất cao để mua xe. Thế nhưng, từ đầu năm 2010 đến nay, nhiều nhà xe vỡ nợ vì vay tiền mua xe làm ăn không hiệu quả trong khi đó tiền vay lãi mẹ đẻ lãi con.
Giữa tháng 6 vừa qua, Công an Bình Định đã khởi tố cặp vợ chồng Nguyễn Khải Mẫn (40 tuổi) và Phạm Thành Hiển (42 tuổi) ở xã Cát Hanh, Phù Cát về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Tuy không có đủ tiền, nhưng Mẫn và chồng đã bàn nhau vay mượn của người quen để mua xe tải. Ngày 20/11/2007, vợ chồng Mẫn vay của một số người được 750 triệu đồng, riêng của chị Phạm Thị Tuyết Nhung (ở xã Mỹ Hiệp, Phù Mỹ) đến 465 triệu đồng để mua một chiếc xe tải, biển số đăng ký 77H-7211 mang tên Nguyễn Khải Mẫn. Chiếc xe 77H-7211 được vợ chồng Mẫn, Hiển đưa vào kinh doanh vận tải hàng hóa xuôi Nam, ngược Bắc liên tục nhưng không đủ để trả tiền lãi, vì vậy món nợ mua xe cứ lớn dần và vợ chồng Mẫn phải nghĩ cách đối phó để tồn tại.
Lúc đầu, Nguyễn Khải Mẫn và Phạm Thành Hiển đem Giấy đăng ký chiếc xe tải 77H-7211 đến Phòng Giao dịch tại thị trấn Bình Định thuộc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Phú Tài thế chấp để làm thủ tục vay 485 triệu đồng. Sau khi vay được số tiền trên, với mục đích lừa đảo, Mẫn làm giấy báo mất Giấy đăng ký xe ôtô tải, biển số 77H-7211 và đề nghị cơ quan chức năng cấp lại Giấy đăng ký khác nhằm đảm bảo điều kiện trong lúc lưu hành.
Nguyễn Khải Mẫn, Diệp Thị Tuyết Sang, Nguyễn Văn Nhánh.
Cuối tháng 3/2008, nhận được Giấy chứng nhận đăng ký cấp lại lần 1 xe ôtô 77H-7211, Mẫn đã tách phần nhựa ép, xóa chữ cấp lại lần 1, đến tháng 6/2008 đem đến Quỹ tín dụng Trung ương - Chi nhánh Bình Định thế chấp làm thủ tục vay lần nữa với số tiền là 300 triệu đồng. Và giấy tờ của chiếc xe này cứ được vợ chồng Mẫn tẩy xoá để thế chấp cho nhiều người nữa. Lỡ lao phải phóng theo lao, vợ chồng Mẫn tiếp tục vay và nợ của nhiều người hơn 1 tỷ đồng.
Trước đó, cơ quan Công an cũng đã thực hiện lệnh bắt cặp vợ chồng Diệp Thị Tuyết Sang (37 tuổi) và chồng là Nguyễn Văn Nhánh (40 tuổi) ở thôn Phú Kim, xã Cát Trinh, huyện Phù Cát về tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản". Tuy không vay tiền mua xe tải như cặp vợ chồng Nguyễn Khải Mẫn nhưng cặp vợ chồng này đã tìm đến bà Nguyễn Thị Liên ở thôn Bình Long, xã Mỹ Hiệp, huyện Phù Mỹ. Bà Liên nổi tiếng ở "làng xe tải Bình Long" về việc cho những người có nhu cầu vay tiền để mua xe.
Khi Sang - Nhánh hỏi vay mượn tiền, bà Liên đã 12 lần cho vay với số tiền lên đến 2,6 tỷ đồng. Sau đó Sang, Nhánh lại cho những người có nhu cầu mua xe tải vay lại với lãi suất cao hơn. Những người vay tiền mua xe làm ăn không hiệu quả nên không có tiền trả nợ cho Sang và Nhánh. Điều này cũng đồng nghĩa với việc cặp vợ chồng này không có tiền trả cho bà Liên vậy là vỡ nợ, đi tù… Vòng vay luẩn quẩn rồi vỡ nợ này không phải là hiếm hoi ở hai làng xe tải.
Làng xe tải vỡ nợ đang đối mặt với những bản án lạm dụng tín nhiệm và lừa đảo chiếm đoạt tài sản và những hệ lụy khó lường khác. Đây là bài học cho cách làm ăn chụp giật, kiểu ăn theo mà không đầu tư, tính toán, thấy người khác làm thì làm theo không lường trước được hậu quả ở các vùng thôn quê
