Làm phim về đề tài đồng tính: Đâu phải để mua vui?

HIện nay, đồng tính đang là một đề tài được các đạo diễn Việt ưa chuộng mà mạnh dạn mang ra thi thố với quốc tế. Tuy nhiên, không phải bộ phim nào về giới tính thứ 3 cũng được khán giả đánh giá cao về cả chất lượng nội dung và giá trị nghệ thuật. Thậm chí, nhiều phim được sản xuất chỉ với mục đích để... gây cười.

Ngày 2/2 vừa qua, bộ phim "Lối nào ra biển" (một trong 5 bộ phim của Việt Nam về đề tài đồng tính nữ) đã tham gia Liên hoan phim tài liệu ASEAN Lifescape tại Chiang Mai, Thái Lan. Trước đó, tại Liên hoan phim Quốc tế Toronto lần thứ 36 (tháng 9/2011), bộ phim "Hotboy nổi loạn và câu chuyện về thằng Cười, cô gái điếm và con vịt" của đạo diễn Vũ Ngọc Đãng được Cục Điện ảnh mang đi thi tài và được Ban Tổ chức Liên hoan phim đánh giá cao. Không chỉ có vậy, nhiều bộ phim về đề tài đồng tính Việt đồng loạt ra mắt khán giả chỉ trong một thời gian ngắn... Điều đó cho thấy, đồng tính đang là một đề tài được các đạo diễn Việt ưa chuộng mà mạnh dạn mang ra thi thố với quốc tế. Tuy nhiên, không phải bộ phim nào về giới tính thứ 3 cũng được khán giả đánh giá cao về cả chất lượng nội dung và giá trị nghệ thuật. Thậm chí, nhiều phim được sản xuất chỉ với mục đích để... gây cười.

1. Có thể nói, chưa bao giờ đề tài đồng tính lại nở rộ trên phim ảnh như hiện nay. Nhân vật đồng tính xuất hiện khá nhiều, từ phim truyền hình tới phim truyện nhựa, từ nhân vật chính đến nhân vật phụ. Đề tài đồng tính còn lan tới cả các nhà làm phim tài liệu mà mới nhất là phim "Lối nào ra biển". Phim kể về cuộc sống hiện tại của 5 người phụ nữ đại diện cho cộng đồng đồng tính nữ ở ba miền đất nước. Họ suy nghĩ và đối mặt với cuộc sống như thế nào sau khi công khai giới tính của mình?... Tuy nhiên, với đặc trưng của phim tài liệu là các nhân vật tự bày tỏ tâm tư, nguyện vọng của mình nên thường mang nhiều giá trị chân thực. Còn với phim điện ảnh và truyền hình, cái nhìn về người đồng tính thông qua tác giả kịch bản, đạo diễn nên gặp phải không ít quan niệm chủ quan, thậm chí lệch lạc, mơ hồ.

Cho đến thời điểm này, dù xã hội đã cởi mở nhưng đồng tính luyến ái vẫn còn là một điều gì đó bí ẩn, bất thường và gợi tò mò với xã hội. Chính vì vậy, các nhà làm phim đã đưa hình ảnh đồng tính vào bộ môn nghệ thuật thứ 7 như một công cụ để gây cười, câu khách cho tác phẩm của mình. Những bộ phim như "Trai nhảy", "Gái nhảy", "Hồn Trương Ba, da hàng thịt", "Những nụ hôn rực rỡ"... đều thấp thoáng những nhân vật đồng tính đảm nhiệm vai trò câu khách, hài hước. Nhưng chỉ trong vài ba năm gần đây, có thể nói ở ta đã bùng nổ các phim về đề tài đồng tính. Tình yêu của những người thuộc giới tính thứ 3 này không chỉ xuất hiện trong điện ảnh mà còn lan sang cả phim truyền hình. Tiêu biểu có thể kể tới như "Cổng mặt trời" của đạo diễn Nguyễn Dương, "Tha thứ cho anh" của đạo diễn Phạm Nhuệ Giang, "Gia đình sóng gió" của đạo diễn Xuân Cường hay "Phía sau hào quang" của đạo diễn Võ Việt Hùng... Phim điện ảnh cũng không kém cạnh với "Để Mai tính" (đạo diễn Charlie Nguyễn), "Hotboy nổi loạn và câu chuyện về thằng Cười, cô gái điếm và con vịt" (đạo diễn Vũ Ngọc Đãng) cùng một bộ phim gây nhiều tranh cãi là "Cảm hứng hoàn hảo" (đạo diễn Nguyễn Lê Dũng) hay "Vũ điệu đường cong" (đạo diễn Nguyễn Trọng Khoa)... Đây là những bộ phim mà nhân vật đồng tính là những nhân vật trung tâm và cuộc sống, tình yêu của họ được đạo diễn chăm chút một cách khá kỹ lưỡng.

Nhiều đạo diễn Việt Nam vẫn xây dựng nhân vật đồng tính theo kiểu... ẻo lả như trong phim "Để mai tính".
Nhiều đạo diễn Việt Nam vẫn xây dựng nhân vật đồng tính theo kiểu... ẻo lả như trong phim "Để mai tính".

Trong số khá nhiều những bộ phim Việt Nam về đề tài đồng tính, hiện mới chỉ có "Để Mai tính" và "Hotboy nổi loạn và câu chuyện về thằng Cười, cô gái điếm và con vịt" nhận được sự chia sẻ từ phía khán giả và giới chuyên môn. Dù nhân vật Phạm Hương Hội do Thái Hòa thủ vai trong "Để Mai tính" vẫn còn đi vào lối mòn của các đạo diễn khi xây dựng nhân vật đồng tính như ăn mặc lòe loẹt, điệu bộ ẻo lả, nhưng đã phần nào khai thác được nội tâm sâu kín của người đồng tính.

"Hotboy nổi loạn và câu chuyện về thằng Cười, cô gái điếm và con vịt" là bộ phim hiếm hoi được đánh giá là có cái nhìn đa chiều, sâu sắc về người đồng tính và nhận được sự ngợi khen của dư luận. Khán giả cũng có phần đồng cảm với tuyên ngôn của nhân vật chính: "Không ai có quyền lựa chọn giới tính mình sinh ra nhưng có quyền chọn lựa cách sống với giới tính mà mình đang có". Không tập trung vào việc nhân vật đồng tính phải ẻo lả, ăn mặc lòe loẹt, các nhân vật đồng tính của Vũ Ngọc Đãng bộc lộ mình thông qua nội tâm, bi kịch cuộc đời. Phim cũng đã phản ánh được phần nào tình yêu và góc khuất trong đời sống những người đồng tính nam. Hiện Vũ Ngọc Đãng được đánh giá là đạo diễn có cái nhìn thông hiểu giới "gay" nhất khi không bôi xấu cũng không mang họ ra làm trò cười. Qua đó, khán giả cũng có con mắt cảm thông, chia sẻ hơn với những người có thể chất đặc biệt này.

2. Còn lại, hầu hết những bộ phim về đồng tính của Việt Nam đều rơi vào tình trạng hời hợt và phản cảm. Tiêu biểu là phim "Cảm hứng hoàn hảo" của đạo diễn Nguyễn Lê Dũng. Đây là bộ phim thất bại thảm hại từ chuyên môn lẫn doanh thu. Thậm chí, dư luận còn cho rằng đây là bộ phim phi lý và phản cảm nhất ở ta từ trước đến nay về đề tài đồng tính. Kịch bản thiếu logic, kỹ thuật làm phim kém, tình tiết vô lý, bộ phim được xếp vào hạng "thảm họa của điện ảnh".

"Cảm hứng hoàn hảo" bộc lộ cái nhìn lệch lạc của các nhà làm phim khi cho rằng đồng tính là bệnh và có thể bị lây lan từ người này sang người khác. Phim kể về nhân vật Hải mồ côi cha mẹ từ nhỏ, phải sống trong sự đùm bọc của 3 chị gái. Không biết tự khi nào anh mất dần bản năng đàn ông và thấy mình ngày càng giống phụ nữ. Chính vì lý do khẳng định Hải là "gay" vì bị lây nhiễm nên 3 chị gái của Hải không ngại "hy sinh" để em trai trở về đúng giới tính thực của mình. Cách các chị hy sinh để giúp em quả là "có một không hai". Cô chị cả sẵn sàng cởi đồ trước mặt em, khỏa thân để em trai vẽ. Hay việc mỗi cô chọn một cách hớ hênh: mở toang phòng tắm để em nhìn thấy, cố tình trễ nải vòng 1, vòng 3, vô tư thay đồ lót khi cửa mở, rủ nhau tắm chung để kích thích bản năng đàn ông của em... không chỉ khiến khán giả thấy vô lý, phản cảm mà dường như luân lý, đạo đức đang bị xem nhẹ. Kết thúc phim lại càng phi lý khi chỉ sau chuyến du lịch ngắn ngày, Hải bỗng chốc trở lại đàn ông, biết khao khát phụ nữ và ghê tởm khi gần gũi những người đồng tính...

Phim "Vũ điệu đường cong" lại rơi vào lối mòn khi xây dựng nhân vật đồng tính Bảo đồng bóng, đanh đá, khá lập dị, chỉ chơi với... hai chú chó. Chuyện tình yêu của Bảo cũng bị mang ra làm trò cười. Vì bận rộn và ngại ngùng nên Bảo phải nhờ đến dịch vụ hẹn hò trực tuyến để tìm bạn đời. Và lần lượt những cuộc hẹn gặp không thành của Bảo, những người tình của Bảo cũng được khai thác theo kiểu gây cười lố bịch. Họ luôn ăn mặc lòe loẹt, trang điểm cầu kỳ và điệu bộ õng ẹo, ngúng nguẩy.

Nhiều người cho rằng, các nhà làm phim Việt còn non tay khi mặc định rằng hễ cứ đồng tính nam là ra đường bán dâm. Cách giải quyết bi kịch của nhân vật cũng theo một lối mòn là khi phát hiện ra giới tính của mình thì họ đều bỏ quê lên thành phố. Chính vì vậy, nhân vật đồng tính trở nên quái dị, "ghê ghê" trong mắt khán giả.

Thiếu sâu sắc và tinh tế là căn bệnh chung của các đạo diễn khi làm phim về đề tài đồng tính. Cách thể hiện trần trụi, thô thiển nên phim về đề tài đồng tính chưa thực sự chiếm được sự đồng cảm của khán giả. Đừng nói tới những người thuộc thế giới thứ 3 tìm được sự cảm thông, chia sẻ gì ở đó. Đã từ lâu, nhiều cơ quan nghiên cứu uy tín của thế giới đã khẳng định đồng tính luyến ái hoàn toàn không phải là một căn bệnh mà nó chỉ là một khuynh hướng tình dục. Nó không thể lây lan và cũng không thể chữa được. Tuy nhiên, các nhà làm phim vẫn lầm lạc khi khai thác mảng đề tài này. Trên thực tế, trước các nhà làm phim Việt Nam , đề tài đồng tính đã được nhiều đạo diễn nước ngoài quan tâm, khai thác. Nhiều bộ phim về đề tài này đã được khán giả yêu thích và vinh danh tại nhiều giải thưởng danh giá thế giới như "Brokeback Mountain" của đạo diễn Lý An, "Bá Vương Biệt cơ" của Trần Khải Ca, "Chuyện tình Bangkok"... Nếu vẫn lấy đề tài đồng tính như một chiêu để câu khách thay vì muốn xây dựng một bộ phim nhân văn thì điện ảnh Việt Nam khó có được một tác phẩm điện ảnh đích thực

K.T.

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.