Kiểm toán toàn bộ hay một phần đối với dự án PPP?

Ngày 28/5, Thảo luận dự án Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), nhiều đại biểu quan tâm đó là kiểm toán một phần hay toàn bộ dự án PPP.

Về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Lâm Thành, Lạng Sơn cho rằng dự án PPP mang tính chất đặc thù, vừa công vừa tư, nên không thể áp dụng kiểm toán công toàn bộ hay tư toàn bộ. Vì vậy, kiểm toán phải đảm bảo nguyên tắc phù hợp luật, hiến pháp. Từ đó, đại biểu đề nghị xem xét thời điểm xác định tiến hành kiểm toán và chỉ nên kiểm toán ở giai đoạn khi công trình đã hoàn thành và chuẩn bị đi vào vận hành. 

Toàn cảnh buổi làm việc.
Toàn cảnh buổi làm việc.

Đại biểu Đỗ Văn Sinh, Quảng Trị cho rằng, luật PPP theo hình thức đối tác công tư chứ không phải đầu tư công, đều có vốn nhà nước và tư nhân. Chỉ khi hết quá trình vận hành, bàn giao cho Nhà nước toàn bộ mới là tài sản công 100%. Do đó, kiểm toán toàn diện không hợp lý vì có dự án nhà đầu tư chỉ yêu cầu Nhà nước hỗ trợ giao đất đai, mặt bằng. Việc kiểm toán chỉ nên ở các tài sản công, còn phần vốn đầu tư tư nhân sẽ kiểm toán giá trị đầu ra, sản phẩm chất lượng đầu ra. 

"Thiết kế luật đã rõ, phần nào ngân sách nhà nước sẽ kiểm toán theo đầu tư công, còn cấu phần nào gồm cả vốn nhà nước và tư nhân, hoặc tư nhân sẽ thuê kiểm toán độc lập để minh bạch. Thiết kế như vậy vừa đúng hiến pháp, đảm bảo quyền lợi nhà đầu tư, Nhà nước và người dân" - đại biểu Đỗ Văn Sinh kiến nghị

Đại biểu Bùi Văn Phương, Ninh Bình nêu quan điểm, dự án PPP là đầu tư công vì dự án này do Nhà nước chủ trì, mời gọi nhà đầu tư tư nhân tham gia và dự án được lập ra dựa trên chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội và yêu cầu phát triển đất nước. Nó chỉ khác là do Nhà nước chưa đủ tiền để làm ngay nên cần có sự hợp tác với tư nhân. 

Đại biểu Đỗ Văn Sinh
Đại biểu Đỗ Văn Sinh

PPP là dự án đầu tư công vì dự án này phải được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư. Trong hợp tác công - tư thì phần tư Nhà nước phải trả tiền cho nhà đầu tư bằng giá trị công trình như hợp đồng BT hay bằng quyền thu phí để hoàn vốn trong hợp đồng BOT. Vì vậy, bản chất của hợp tác công - tư là đầu tư công và đã là đầu tư công thì phải tuân thủ việc thực hiện kiểm toán theo đúng quy định của Luật Kiểm toán Nhà nước.

Đại biểu Bùi Văn Phương nêu 3 vấn đề cần tính toán để kiểm toán liên quan đến dự án PPP. Thứ nhất là kiểm toán tính tuân thủ. Đó là xem dự án có tuân thủ đúng quy định pháp luật, đúng quy định hợp đồng và các quy chế  của dự án không. 

Thứ hai là kiểm toán giá trị công trình để tính được hiệu quả kinh tế của dự án. Việc kiểm toán này phải thực hiện ngay sau khi hoàn thành việc đầu tư xây dựng dự án, vì nó liên quan đến trách nhiệm của Nhà nước phải trả cho nhà đầu tư. 

Thứ ba là kiểm toán về tính hiệu lực, hiệu quả, kinh tế của dự án để bảo đảm công khai, minh bạch. Nếu chúng ta tuân thủ kiểm toán đúng thì sẽ phát huy tác dụng tốt. Việc ngại KTNN vào kiểm toán là những điều không bình thường. Bởi vì khi Nhà nước kêu gọi đầu tư dự án PPP thì luôn bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư và nhân dân, không bao giờ để nhà đầu tư chịu thiệt. 

Giải trình thêm về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng thẳng thắn, chúng ta thống nhất cần có KTNN nhưng kiểm toán những gì, nội dung nào và thời điểm nào? Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, chỉ kiểm toán những phần thuộc ngân sách nhà nước và 4 nội dung như đã nêu trong dự thảo Luật, tập trung vào 3 vấn đề là tính tuân thủ của lựa chọn nhà đầu tư, chất lượng dịch vụ và giá trị khi chuyển giao cho nhà nước. 

Còn lại, tư nhân có quyền thuê kiểm toán độc lập để bảo đảm bình đẳng giữa hai bên, một bên nhà nước kiểm toán phần nhà nước, tư nhân có thể kiểm toán độc lập phần còn lại. Các quy định này đã bảo đảm chống thất thoát tài sản nhà nước.

Phương Thủy

Các tin khác

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu điện tiếp tục gia tăng mạnh, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm nguồn cung ổn định. Hội thảo tại Đà Nẵng ngày 14/8 đã tập trung nhận diện những điểm nghẽn, đề xuất giải pháp phát triển điện khí LNG đồng bộ, biến “công suất trên bản quy hoạch” thành năng lực bảo đảm an ninh năng lượng thực tế.

Thúc đẩy ứng dụng AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin

Thúc đẩy ứng dụng AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin

Với quy mô tổ chức, chất lượng chương trình khoa học và sự tham gia của đông đảo các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp, AI4CRIS đã khẳng định vai trò là diễn đàn khoa học quốc gia về AI trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin. 

AI mở ra cơ hội mới, nhưng không thể thay thế bản lĩnh người làm báo

AI mở ra cơ hội mới, nhưng không thể thay thế bản lĩnh người làm báo

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cơ hội chưa từng có để báo chí đổi mới cách sản xuất, phân phối nội dung và tiếp cận công chúng, song trong kỷ nguyên AI, những giá trị cốt lõi của báo chí là sự thật, trách nhiệm, bản lĩnh chính trị và tính nhân văn vẫn là nền tảng không thể thay thế.

Tuyên bố chung Việt Nam-New Zealand

Tuyên bố chung Việt Nam-New Zealand

Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới New Zealand từ ngày 12 đến ngày 13/8/2026, hai bên đã ra tuyên bố chung.

Khuyến khích dùng chung cơ sở hạ tầng viễn thông

Khuyến khích dùng chung cơ sở hạ tầng viễn thông

Các đại biểu tập trung đóng góp nhiều ý kiến quan trọng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp quản lý và khuyến khích sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông.

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Tiếp tục kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, chiều ngày 10/8 vừa qua, Quốc hội làm việc tại hội trường thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận.