Không thích ‘tự chủ’!?

Khoa học công nghệ muốn có cơ chế tự chủ để tăng tốc phát triển. Thế nhưng, nghịch lí thay, rất nhiều tổ chức khoa học công nghệ công lập lại không thích tự chủ bởi tâm lí lo ngại sẽ không còn được bao cấp.

Từ năm 2005, Chính phủ đã ban hành Nghị định 115, trong đó quy định việc thực hiện chuyển đổi các tổ chức khoa học và công nghệ công lập sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm. Điều này nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm giúp các tổ chức khoa học công nghệ công lập hoạt động hiệu quả hơn.

Sau khi Nghị định 115 được ban hành, Bộ Khoa học – Công nghệ đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng, ban hành 8 Thông tư và 1 Quyết định để hướng dẫn chi tiết việc triển khai. Tuy nhiên, theo số liệu của Bộ Khoa học – Công nghệ, tính đến 31/12/2014, trong tổng số 642 tổ chức khoa học và công nghệ công lập thuộc đối tượng thực hiện Nghị định 115, mới chỉ có 488 tổ chức đã phê duyệt đề án thực hiện cơ chế tự chủ, còn lại 154 tổ chức vẫn chưa thực hiện chuyển đổi.

Trong phiên trả lời chất vấn trước Quốc hội mới đây, Bộ trưởng Bộ Khoa học – Công nghệ Nguyễn Quân cũng thừa nhận, quá trình thực hiện chuyển đổi gặp nhiều khó khăn, vướng mắc do nhận thức của một số bộ, ngành, địa phương chưa đúng, chưa đầy đủ về cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm nên đã áp dụng không đúng đối tượng thực hiện cơ chế này. Ngoài ra, sự thiếu quyết liệt và nghiêm túc trong chỉ đạo ở một số bộ, ngành, địa phương cũng khiến tiến độ chuyển đổi chậm lại.

“Có nơi chưa phê duyệt được đề án chuyển đổi nào như Hà Nội, Bắc Giang, Đà Nẵng, Hà Nam, Khánh Hòa, Lai Châu... Một bộ phận cán bộ lãnh đạo các tổ chức khoa học và công nghệ công lập còn có tâm lí ỷ lại vào bao cấp Nhà nước, không muốn chuyển sang tự chủ. Họ nghĩ rằng nếu chuyển đổi thì Nhà nước sẽ không chăm lo nữa. Vì thế, Nghị định 115 đã thực hiện 10 năm nhưng vẫn còn 1/4 số đơn vị công lập chưa có ý định chuyển đổi” – Bộ trưởng Quân nhấn mạnh.

Theo Bộ Khoa học – Công nghệ, một số tổ chức khoa học và công nghệ công lập sau khi chuyển đổi đã hoạt động rất hiệu quả như Viện Dầu khí Việt Nam (Bộ Công thương), tổng doanh thu đạt 601 tỷ đồng, thu nhập bình quân 22,7 triệu/người/tháng; Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (Bộ Khoa học – Công nghệ), tổng doanh thu 350 tỷ đồng, thu nhập bình quân 18 triệu/người/tháng; Viện Kinh tế Kỹ thuật Thuốc lá (Bộ Công thương), tổng doanh thu 291 tỷ đồng, thu nhập bình quân 7,8 triệu/người/tháng…

Hàng năm, ngân sách Nhà nước dành 2% tổng chi cho khoa học công nghệ. Tuy nhiên, phần thực giao chỉ đạt dưới 1,5% vì còn để phần dự phòng. Năm 2014, ngành khoa học công nghệ được bố trí 1,52%, tương đương 17.200 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Nguyễn Quân, 40% trong tổng số này dành cho chi thường xuyên (tức trả lương cho bộ máy của ngành). Mức chi cho nghiên cứu chỉ gần 20% (khoảng 3.850 tỉ đồng).

“Số tiền này nếu chia cho 14.000 cán bộ nghiên cứu trong cả nước thì rất thấp. Khoa học công nghệ vẫn chưa thể cất cánh vì đầu tư chưa tới ngưỡng và vẫn còn lãng phí” – người đứng đầu ngành khoa học công nghệ khẳng định.

Ngày 14/2/2015, Chính phủ đã ban hành Nghị định 16/2015/NĐ-CP quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập, có hiệu lực thi hành từ ngày 6/4/2015. "Chúng tôi tin rằng, với Nghị định 16, trong thời gian  tới, các tổ chức KHCN công lập còn lại sẽ chuyển đổi thành công” - Bộ trưởng Quân nói. 

Khánh Vy

Các tin khác

Cảnh báo lừa đảo mùa tựu trường: Phụ huynh cần cảnh giác

Cảnh báo lừa đảo mùa tựu trường: Phụ huynh cần cảnh giác

Lợi dụng thời điểm chuẩn bị bước vào năm học mới, bọn tội phạm gia tăng giả danh cơ quan chức năng gọi điện cho phụ huynh yêu cầu đưa con đi làm thẻ căn cước hoặc kích hoạt định danh điện tử VNeID… để lừa đảo chiếm đoạt tài sản; thu thập trái phép thông tin cá nhân của người dân.

Tự sản xuất điện mặt trời tăng 24,8%, Viettel chú trọng phát triển bền vững

Tự sản xuất điện mặt trời tăng 24,8%, Viettel chú trọng phát triển bền vững

Tái khẳng định cam kết phát triển dài hạn và có trách nhiệm, Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) công bố Báo cáo Phát triển bền vững 2025. Báo cáo cho thấy Viettel đang chú trọng đo lường chặt chẽ các tác động môi trường trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời tăng sử dụng năng lượng tái tạo và triển khai các giải pháp nhằm đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng xanh của Việt Nam.

MobiFone và tỉnh Nghệ An tăng cường hợp tác chuyển đổi số

MobiFone và tỉnh Nghệ An tăng cường hợp tác chuyển đổi số

Ngày 11/8, tại Nghệ An, Tổng công ty Viễn thông MobiFone đã ký kết Thỏa thuận hợp tác về chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030 với UBND tỉnh Nghệ An và Công an tỉnh Nghệ An, hướng tới phát huy thế mạnh của các bên trong ứng dụng khoa học, công nghệ, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn.

Làm sao để luôn biết con an toàn khi không ở bên?

Làm sao để luôn biết con an toàn khi không ở bên?

Xã hội hiện đại mang đến cho trẻ nhiều cơ hội học tập, vui chơi và khám phá, nhưng cũng đặt ra không ít mối quan tâm đối với cha mẹ. Khi con bắt đầu tự đến trường, tham gia các lớp học ngoại khóa hay vui chơi cùng bạn bè, điều phụ huynh mong muốn nhất là biết con đang ở đâu, có an toàn hay không và có thể kết nối với con bất cứ lúc nào.

Mua bán tài khoản mạng xã hội, nguy cơ tiếp tay cho tội phạm

Mua bán tài khoản mạng xã hội, nguy cơ tiếp tay cho tội phạm

Để bảo vệ an toàn thông tin cá nhân, cơ quan Công an khuyến cáo người dân không mua bán, cho thuê, cho mượn hoặc chuyển nhượng tài khoản mạng xã hội (MXH), tài khoản thư điện tử và các tài khoản trực tuyến đã được xác thực bằng thông tin cá nhân của mình.

Bệnh viện 199 kết nối tri thức, nâng cao chất lượng điều trị

Bệnh viện 199 kết nối tri thức, nâng cao chất lượng điều trị

Bệnh viện 199 (Bộ Công an) tổ chức Hội thảo khoa học thường niên năm 2026 với chủ đề "Nội khoa 4.0 – Kết nối tri thức, nâng tầm điều trị", quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước, cập nhật những tiến bộ mới của y học hiện đại, thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số vào khám, chữa bệnh.

Ngoại giao khoa học và công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới

Ngoại giao khoa học và công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới

Đó là một trong những nội dung trong bài phát biểu của Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Bùi Hoàng Phương ngày 5/8, tại Phiên trao đổi về ngoại giao khoa học và công nghệ trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33. Ngoại giao khoa học và công nghệ cần góp phần đưa tri thức, công nghệ, nhân lực chất lượng cao và các nguồn lực đổi mới sáng tạo toàn cầu về Việt Nam, qua đó thúc đẩy làm chủ công nghệ chiến lược và tạo động lực tăng trưởng mới.

MobiWifi 5G – Giải pháp Internet không dây thế hệ mới cho mọi gia đình và doanh nghiệp

MobiWifi 5G – Giải pháp Internet không dây thế hệ mới cho mọi gia đình và doanh nghiệp

Nhu cầu sử dụng Internet tốc độ cao ngày càng trở thành yếu tố thiết yếu trong cuộc sống và hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, không phải lúc nào việc lắp đặt Internet cáp quang cũng thuận tiện, đặc biệt tại các khu vực chưa có hạ tầng hoặc với những người thường xuyên thay đổi nơi ở, địa điểm làm việc. Đáp ứng nhu cầu đó, MobiFone giới thiệu MobiWifi 5G – giải pháp Internet không dây thế hệ mới, mang đến trải nghiệm kết nối tốc độ cao mà không cần kéo cáp.

Thưởng vượt kế hoạch - động lực còn thiếu cho doanh nghiệp dẫn dắt

Thưởng vượt kế hoạch - động lực còn thiếu cho doanh nghiệp dẫn dắt

Trong danh mục nhiệm vụ mà Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị giao cho các bộ, ngành, có một nội dung nghe qua thì thuần kỹ thuật nhưng lại chạm vào phần khó nhất của bài toán doanh nghiệp nhà nước: xây dựng cơ chế thưởng theo tỷ lệ đối với phần lợi nhuận vượt kế hoạch.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Việc Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức lấy ý kiến đối với dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường là bước quan trọng nhằm xây dựng hành lang pháp lý hiện đại, minh bạch, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

VinFast Kinet ghi điểm nhờ tăng tốc, đổi pin trong 1 phút

VinFast Kinet ghi điểm nhờ tăng tốc, đổi pin trong 1 phút

Sở hữu khả năng bứt tốc mạnh mẽ, cơ chế đổi pin nhanh chóng cùng chi phí sử dụng siêu tiết kiệm, Kinet - xe máy điện tân binh của VinFast - được đánh giá là lựa chọn sáng giá hơn hẳn so với những mẫu xe tay ga chạy xăng trên thị trường.