Không thích ‘tự chủ’!?

Khoa học công nghệ muốn có cơ chế tự chủ để tăng tốc phát triển. Thế nhưng, nghịch lí thay, rất nhiều tổ chức khoa học công nghệ công lập lại không thích tự chủ bởi tâm lí lo ngại sẽ không còn được bao cấp.

Từ năm 2005, Chính phủ đã ban hành Nghị định 115, trong đó quy định việc thực hiện chuyển đổi các tổ chức khoa học và công nghệ công lập sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm. Điều này nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm giúp các tổ chức khoa học công nghệ công lập hoạt động hiệu quả hơn.

Sau khi Nghị định 115 được ban hành, Bộ Khoa học – Công nghệ đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng, ban hành 8 Thông tư và 1 Quyết định để hướng dẫn chi tiết việc triển khai. Tuy nhiên, theo số liệu của Bộ Khoa học – Công nghệ, tính đến 31/12/2014, trong tổng số 642 tổ chức khoa học và công nghệ công lập thuộc đối tượng thực hiện Nghị định 115, mới chỉ có 488 tổ chức đã phê duyệt đề án thực hiện cơ chế tự chủ, còn lại 154 tổ chức vẫn chưa thực hiện chuyển đổi.

Trong phiên trả lời chất vấn trước Quốc hội mới đây, Bộ trưởng Bộ Khoa học – Công nghệ Nguyễn Quân cũng thừa nhận, quá trình thực hiện chuyển đổi gặp nhiều khó khăn, vướng mắc do nhận thức của một số bộ, ngành, địa phương chưa đúng, chưa đầy đủ về cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm nên đã áp dụng không đúng đối tượng thực hiện cơ chế này. Ngoài ra, sự thiếu quyết liệt và nghiêm túc trong chỉ đạo ở một số bộ, ngành, địa phương cũng khiến tiến độ chuyển đổi chậm lại.

“Có nơi chưa phê duyệt được đề án chuyển đổi nào như Hà Nội, Bắc Giang, Đà Nẵng, Hà Nam, Khánh Hòa, Lai Châu... Một bộ phận cán bộ lãnh đạo các tổ chức khoa học và công nghệ công lập còn có tâm lí ỷ lại vào bao cấp Nhà nước, không muốn chuyển sang tự chủ. Họ nghĩ rằng nếu chuyển đổi thì Nhà nước sẽ không chăm lo nữa. Vì thế, Nghị định 115 đã thực hiện 10 năm nhưng vẫn còn 1/4 số đơn vị công lập chưa có ý định chuyển đổi” – Bộ trưởng Quân nhấn mạnh.

Theo Bộ Khoa học – Công nghệ, một số tổ chức khoa học và công nghệ công lập sau khi chuyển đổi đã hoạt động rất hiệu quả như Viện Dầu khí Việt Nam (Bộ Công thương), tổng doanh thu đạt 601 tỷ đồng, thu nhập bình quân 22,7 triệu/người/tháng; Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (Bộ Khoa học – Công nghệ), tổng doanh thu 350 tỷ đồng, thu nhập bình quân 18 triệu/người/tháng; Viện Kinh tế Kỹ thuật Thuốc lá (Bộ Công thương), tổng doanh thu 291 tỷ đồng, thu nhập bình quân 7,8 triệu/người/tháng…

Hàng năm, ngân sách Nhà nước dành 2% tổng chi cho khoa học công nghệ. Tuy nhiên, phần thực giao chỉ đạt dưới 1,5% vì còn để phần dự phòng. Năm 2014, ngành khoa học công nghệ được bố trí 1,52%, tương đương 17.200 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Nguyễn Quân, 40% trong tổng số này dành cho chi thường xuyên (tức trả lương cho bộ máy của ngành). Mức chi cho nghiên cứu chỉ gần 20% (khoảng 3.850 tỉ đồng).

“Số tiền này nếu chia cho 14.000 cán bộ nghiên cứu trong cả nước thì rất thấp. Khoa học công nghệ vẫn chưa thể cất cánh vì đầu tư chưa tới ngưỡng và vẫn còn lãng phí” – người đứng đầu ngành khoa học công nghệ khẳng định.

Ngày 14/2/2015, Chính phủ đã ban hành Nghị định 16/2015/NĐ-CP quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập, có hiệu lực thi hành từ ngày 6/4/2015. "Chúng tôi tin rằng, với Nghị định 16, trong thời gian  tới, các tổ chức KHCN công lập còn lại sẽ chuyển đổi thành công” - Bộ trưởng Quân nói. 

Khánh Vy

Các tin khác

Bắt giữ đối tượng livestream xúc phạm danh dự, uy tín của lãnh đạo và cơ quan chức năng

Bắt giữ đối tượng livestream xúc phạm danh dự, uy tín của lãnh đạo và cơ quan chức năng

Chỉ trong vòng chưa đầy 3 tuần, Mai Hoàng đã liên tục đăng tải, chia sẻ nhiều bài viết và livestream với các nội dung như: cho rằng cán bộ “ăn cướp đất”, “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “bao che sai phạm”, xúc phạm danh dự, uy tín của lãnh đạo thành phố, cán bộ Tòa án, Thi hành án dân sự, Công an và các cơ quan chức năng liên quan….

Sử dụng tiền điện tử AzCoin để chiếm đoạt tài sản

Sử dụng tiền điện tử AzCoin để chiếm đoạt tài sản

Ngày 12/5, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ cho biết đang tiến hành điều tra vụ án Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp, xảy ra từ năm 2025 đến nay tại nhiều địa phương trên cả nước.

Cơ sở kinh doanh bị lừa tiền vì cảnh báo ứng dụng giả mạo cơ quan thuế

Cơ sở kinh doanh bị lừa tiền vì cảnh báo ứng dụng giả mạo cơ quan thuế

Quá trình liên kết ứng dụng theo yêu cầu của những người tự xưng là cán bộ thuế, chị T. phải quét khuôn mặt nhiều lần. Sau đó, đối tượng hướng dẫn chị T. làm hồ sơ xin giảm thuế với điều kiện trong tài khoản phải có được số dư 200 triệu đồng để “xác nhận vốn kinh doanh”...

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Lợi dụng tâm lý chủ quan của nạn nhân trước khoản phạt nhỏ, đối tượng lừa đảo phát tán tin nhắn giả mạo “phạt nguội 50.000 VND”, dẫn dụ người dân truy cập website giả Cổng dịch vụ công để đánh cắp thông tin ngân hàng. Chỉ sau vài thao tác nhập dữ liệu thẻ và mã OTP, nạn nhân có thể mất tiền trong tài khoản bởi thủ đoạn lừa đảo tinh vi, khó nhận biết.

Người dân và doanh nghiệp sẽ có thêm nhiều cơ hội tiếp cận tài nguyên số

Người dân và doanh nghiệp sẽ có thêm nhiều cơ hội tiếp cận tài nguyên số

Ông Cù Kim Long - Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ Thông tin (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho biết, trong bản Kế hoạch chuyển đổi số năm 2026 (tại Quyết định số 2100/QĐ-BKHCN), Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ triển khai hạ tầng số thống nhất theo hướng tập trung, nhưng có lộ trình và sản phẩm cụ thể, tránh dàn trải. Từ đây, người dân và doanh nghiệp sẽ có thêm nhiều cơ hội tiếp cận nguồn tài nguyên số.

Việt Nam xác lập 10 nhóm công nghệ chiến lược

Việt Nam xác lập 10 nhóm công nghệ chiến lược

Ngày 6/5, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược.

Ứng dụng khoa học kỹ thuật, huy động nguồn lực trong phòng ngừa, đấu tranh vi phạm hành chính

Ứng dụng khoa học kỹ thuật, huy động nguồn lực trong phòng ngừa, đấu tranh vi phạm hành chính

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026 .

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Ra mắt Kiosk thông minh phục vụ hành chính công tại Quảng Ninh

Ra mắt Kiosk thông minh phục vụ hành chính công tại Quảng Ninh

Việc thí điểm mô hình Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tại Quảng Ninh được kỳ vọng tạo bước chuyển rõ nét trong cải cách hành chính, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch hơn.