Ngày 27/10, Bộ Y tế đã tổ chức hội thảo về “Vai trò của thực phẩm chức năng (TPCN) và công tác quản lý”, nhằm giúp giới y khoa cũng như người dân hiểu đúng về TPCN, đồng thời, đề xuất các biện pháp quản lý hữu hiệu để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Lừa dối trong quảng cáo TPCN khá phổ biến!
Trong số các cơ sở sản xuất kinh doanh TPCN bị cơ quan chức năng “sờ gáy” mới đây, có tới hơn 50% doanh nghiệp vi phạm với việc quảng cáo quá mức sự thật hay dùng từ ngữ gây hiểu lầm TPCN là thuốc chữa bách bệnh. Theo TS. Trần Quang Trung - Cục trưởng Cục ATVSTP, thì việc quản lý TPCN hiện còn nhiều vấn đề: Giá thành cao, nhưng TPCN không bị bắt buộc phải thử nghiệm lâm sàng; chưa ban hành quy định ngưỡng TP thông thường và TP bổ sung; quảng cáo vượt quá công dụng; chưa có qui định bắt buộc công bố định lượng và các phép thử đối với thảo dược, nên chủ yếu là định tính, chưa định được hàm lượng.
Trong khi đó, việc lừa dối trong quảng cáo TPCN khiến nhiều người tin TPCN chữa được các bệnh nan y, nên không tiếc tiền sử dụng trong thời gian dài. Dĩ nhiên, bệnh ngày càng nặng và khi đến bệnh viện thì đã quá muộn. Rõ ràng, đây là một tội ác không thể dung thứ của những doanh nghiệp chỉ vì lợi nhuận. Bên cạnh đó, nhiều người dân dễ dàng tin những lời “rỉ tai” của bạn bè, của người bán TPCN, nên tự ý sử dụng, mà không nắm được thông tin về bệnh học, cũng như sự tương tác giữa TPCN và thuốc, khiến việc điều trị không đạt được hiệu quả, thậm chí, ảnh hưởng đến sức khỏe.
Tại hội thảo lại có ý kiến đề nghị Bộ Y tế đưa TPCN vào kê đơn thuốc. Ngay lập tức, đã nổi lên nhiều băn khoăn: Mục tiêu của người dân là chữa bệnh, nếu Bộ Y tế cho phép kê đơn TPCN, sẽ không tránh khỏi đơn thuốc bị đội lên rất cao. Do y đức của một bộ phận thầy thuốc chưa cao, nên hiện nhiều người bị doanh nghiệp dược “cầm tay” để kê đơn thuốc đắt tiền mà không cần thiết cho người bệnh, thì việc đưa TPCN vào đơn, chắc chắn cũng sẽ tạo hậu quả xấu. Vì thế, liệu ý kiến này có phải vì “lợi ích nhóm” nào đó chăng?
Không phải là thuốc chữa bệnh để bác sĩ kê đơn
Trao đổi với báo giới, GS.TS Phạm Gia Khải, Chủ tịch Hội Tim mạch quốc gia, cho rằng, đa số thầy thuốc chưa hiểu được công dụng của TPCN, nên nếu kê đơn thì rất nguy hiểm. Thầy thuốc còn phải hiểu người bệnh để kê đơn cho phù hợp với sức khỏe người bệnh, mới tránh được hậu quả xấu. Người dân không nên tin mù quáng vào quảng cáo của TPCN và việc tự ý sử dụng TPCN rất nguy hiểm. Thực tế, đã có nhiều trường hợp tai biến, thậm chí là chết vì sử dụng sai TPCN. Ở nước ngoài, các thầy thuốc chỉ khuyên, chứ không kê đơn TPCN cho người bệnh...
TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh “chốt” lại: Việc kê đơn thuốc vẫn sẽ thực hiện theo Quy chế Bộ Y tế đã hướng dẫn, tức là không đưa TPCN vào, vì không phải là thuốc. Vì thế, BHYT cũng không thanh toán TPCN. Vì chỉ là thực phẩm hỗ trợ nên quy định của TPCN là không được chỉ định điều trị, hoặc chống chỉ định với người này hay người kia.
PGS.TS Nguyễn Thanh Long, Thứ trưởng Bộ Y tế một lần nữa khẳng định: TPCN không phải là thuốc, vì thế, Bộ Y tế không quản lý giá và cũng không thể đưa vào kê đơn, vì “Đơn thuốc” chứ không phải “Đơn TPCN”. Vấn đề công bố công dụng của sản phẩm TPCN phải do người được quyền công bố và đã có kết quả kiểm nghiệm thực tế trên lâm sàng. Tới đây, Bộ Y tế sẽ xây dựng văn bản pháp luật phù hợp, tăng cường kiểm tra, xử lý, để các Thông tư hướng dẫn đi vào cuộc sống
