Điều đáng nói ở đây là kỹ thuật trên vừa được chính thức đưa vào ứng dụng thường qui tại một bệnh viện (BV) cấp quận như BV Gò Vấp TP HCM, trong diện BV hạng 3 của TP HCM. Mở ra cơ hội rất tốt cho bệnh nhân mắc chứng bệnh sỏi thận vì trước đây, để điều trị bệnh này đúng chuyên khoa, bệnh nhân thường phải vượt tuyến lên các BV tuyến trên như BV Bình Dân, Chợ Rẫy… với nhiều phiền toái do phải đợi chờ, sắp lịch mổ nội soi do lượng bệnh nhân ngày càng đông, cùng tỉ lệ số bệnh nhân mắc bệnh lý sỏi thận ngày càng gia tăng trong cộng đồng.
Sáng 7/10, với sự phối hợp hỗ trợ chuyên môn của các bác sĩ khoa Ngoại – thận niệu BV Bình Dân, BV ĐH Y dược TP HCM, ê kíp các bác sĩ khoa Ngoại niệu tổng quát và các bác sĩ trong khoa gây mê hồi sức, cấp cứu, chấn thương chỉnh hình…của BV Gò Vấp đã thực hiện phẫu thuật thành công kỹ thuật ứng dụng “Nội soi tán sỏi bằng laser –nong hẹp niệu quản”, điều trị sỏi thận niệu, không để lại sẹo cho bệnh nhân tên Nguyễn Hữu Hạnh (46 tuổi, ngụ tại Phường 7, Gò Vấp TP HCM).
Bệnh nhân Hạnh được phát hiện mắc bệnh sỏi thận khoảng 5 năm. Đi khám, điều trị nhiều nơi mà không hết. Năm 2011 khi tới khám tại khoa thận niệu BV Bình Dân, các bác sĩ đã có chỉ định mổ nội soi lấy sỏi thận vì đã phát triển đường kính hơn 15mm, nhưng do chi phí tới 17-25 triệu đồng, bệnh nhân không có khả năng đóng phí nên đành trở về nhà chịu trận tiếp với cơn đau của sỏi thận hành hạ.
Cách đây 2 tuần, anh Hạnh nhập viện Gò Vấp trong tình trạng đau ê ẩm vùng bên hông phải, tiểu ra máu. Theo chỉ định của khoa Ngoại tổng quát- BV Gò Vấp, bệnh nhân trước hết được điều trị thuốc chuyên khoa, trước khi được đưa vào chỉ định phẫu thuật nội soi lấy sỏi.
9h15 ngày 7/10, bệnh nhân được đưa vào phẫu thuật nội soi. 10 h sáng cuộc nội soi kết thúc. Tức sau 45 phút, toàn bộ viên sỏi kích thước 19X12 mm đã được đánh tan, theo hệ thống nước bơm hút sỏi thận ra khỏi cơ thể theo qui trình vận hành của máy.(Máy tán sỏi Laser Sphinx-Đức).
Ngay sau khi ca phẫu thuật kết thúc, BS Nguyễn Bạch Vân Thuỷ, một trong 2 bác sĩ đứng trong cuộc mổ cho biết: bệnh nhân tới BV khi trong tình trạng sỏi thận lớn, qua chụp Citi và Siêu âm phát hiện có tình trạng dính niệu quản, lâu ngày không được điều trị , đã có nhiễm trùng. Thận đã có tình trạng ứ nước độ 2. Kéo dài chừng 1-2 tuần nữa sẽ rơi vào ứ nước độ 3. Nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Ngoài ra bệnh nhân còn có tình trạng hẹp niệu quản. Đây là tình huống khó cho ca mổ mà ê kíp xác định trước .Tuy nhiên nhờ tính năng của máy nội soi mà BV Gò Vấp có được là máy khá hiện đại, chuyên dụng, hiện tại ở TPHCM mới có khoảng 5-6 máy loại này. Với tính năng dùng tia laser tác động cùng dòng xung điện của hơi nước, làm tách tan các viên sỏi, theo dòng nước bốc hơi đưa vào đường ống, làm nhuyễn sỏi và được hút ra ngoài cơ thể. Vì vậy , việc điều trị cho bệnh nhân chỉ còn lệ thuộc vấn đề thời gian đánh tan viên sỏi thận trong bao lâu thôi.
Theo BS Thuỷ, sỏi thận được tạo ra do nhiều nguyên nhân và thường do sự phối hợp của nhiều nguyên nhân như: uống ít nước, ăn uống nhiều canxi, rối loạn chuyển hóa, và hơn 80% sỏi thận của người bệnh sỏi tại VN được cấu tạo bởi canxi hoặc magiê, phối hợp với oxalat, phosphat . Ngoài ra, Việt nam được đánh gíá là vùng của “sỏi thận”, với tỉ lệ mắc sỏi thận, và có nguy cơ mắc sỏi thận trong dân số là từ : 3-5% dân số. Đây là một bệnh lý phức tạp, thường gây ra nhiều biến chứng. Gây đau lưng kéo dài, tiểu ra máu, lâu ngày dẫn tới thiếu máu, nhiễm trùng tiết niệu, thường điều trị khó hết, gây giảm chất lượng cuộc sống.Vì vậy khi phát hiện ra sỏi thận tiết niệu, bệnh nhân nên đến ngay với bác sĩ chuyên khoa thận tiết niệu để được tư vấn và có biện pháp điều trị phù hợp.
Về cơ chế điều trị bệnh, mục tiêu điều trị đầu tiên của phương pháp này là giải quyết tắc nghẽn đường tiểu do sỏi thận gây ra, tránh nguy cơ nhiễm trùng, thiếu máu…là nguyên nhân gây bệnh suy thận; sau đó đặt đường ống thông từ 3-4 tuần, các cặn sỏi theo đường nước tiểu ra tự nhiên, không còn khả năng gây tạo sỏi tiếp, sau đó vết sẹo do đặt ống thông tự lành theo cơ chế tự nhiên của cơ thể nên gọi là phương pháp điều trị sỏi thận niệu mà không tạo vết sẹo. Bệnh nhân chỉ còn chú ý trong sinh hoạt, ăn uống sau này tránh ăn các chất thức ăn tạo sỏi, uống nhiều nước, đã có sỏi thận thì uống 2,5 lít tới 3 lít nước/ngày tốt nhất, phòng tránh bệnh tái trở lại.
Liên quan tới trường hợp bệnh nhân Hạnh là người đầu tiên được áp dụng kỹ thuật này tại BV cấp quận, bác sĩ Phạm Hữu Quốc, Giám đốc BV Gò Vấp cũng vui mừng cho biết, máy nội soi tán sỏi laser Sphinx trên có giá 6 tỷ đã được hỗ trợ một phần từ nguồn ngân sách của UBND quận Gò Vấp, và một phần kinh phí do BV Gò Vấp đầu tư được từ cách đây 2 năm, tuy nhiên lúc mua về do chưa có nhân sự, bác sĩ thực hiện được kỹ thuật này.
Trước nhu cầu người bệnh càng nhiều, nhất là bệnh nhân nghèo mắc bệnh, sau 2 năm chuẩn bị, về phòng ốc, máy móc đi kèm, thiết bị bổ sung, được ngành y tế TPHCM xuống thẩm định về CSVC, về việc ứng dụng kỹ thuật Y khoa trong danh mục kỹ thuật “vượt tuyến” ; và nó mới được chính thức triển khai, với sự hỗ trợ chuyên môn từ các Chuyên khoa thận niệu của BV Bình Dân, BV Thủ Đức, BV ĐH Y Dược. BV Gò Vấp đã cử 2 ê kíp gồm các bác sĩ gây mê hồi sức, điều dưỡng, kỹ thuật viên …đi học nghề tại Nhân dân Gia định, Bình Dân, ĐH Y dược trong 6 tháng qua, và đây là ca đầu tiên thực hiện thành công.
Sau ca được nội soi lấy sỏi thận ngày 7/10, BV Gò Vấp sẽ cố gắng thực hiện 1 ca/tuần sau này. Ngoài ra, một tín hiệu đáng mừng cho người bệnh là chi phí một ca “Nội soi tán sỏi bằng laser –nong hẹp niệu quản” trên ( ngoài danh mục Bảo hiểm y tế chi trả) hiện đang được BV ưu tiên cho bệnh nhân trong khu vực, địa phương trước, có chi phí trọn gói chỉ bằng 1/3 phí đang áp dụng tại một số BV trong thành phố ( 7-8 triệu đồng/ca ) thay vì 17 tới 25 triệu đồng/ca. Theo BS Hữu Quốc, áp dụng được chính sách này cho bệnh nhân vì nhờ được nguồn đầu tư mua máy từ ngân sách địa phương, không phải thực hiện khấu hao máy móc, bệnh nhân chỉ chi trả tiền công cho BV, tiền vật tư tiêu hao ….cho ca phẫu thuật. Đặc điểm của kỹ thuật này là giảm thiểu biến chứng cho bệnh nhân, an toàn theo nguyên lý tán sỏi, sau đó hút sỏi thận đã được làm nhuyễn ra ngoài. Sau khoảng 30 phút, kết thúc ca mổ, bệnh nhân được về ngay trong ngày. Thay vì phương pháp mổ lấy sỏi thận (mổ hở) gây nhiều đau đớn, mất máu, bệnh nhân thường phải nằm hậu phẫu cả tuần
