Lộ trình chuyển đổi được chuẩn bị từng bước
Tối 27/5, thông tin về lộ trình sử dụng xăng E10 sẽ được áp dụng từ 1/6 tới, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết: “Việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học không phải là quyết định mang tính áp đặt hay nhằm hạn chế quyền lựa chọn của người dân, mà xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính”.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân lý giải thêm, trong giai đoạn trước đây, chúng ta đã áp dụng song song cả xăng khoáng và xăng sinh học để người dân có thời gian làm quen, thị trường có điều kiện thích nghi, doanh nghiệp từng bước hoàn thiện hạ tầng phân phối, kỹ thuật và nguồn cung. Tuy nhiên, thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy, nếu duy trì đồng thời quá nhiều chủng loại nhiên liệu trong thời gian dài sẽ phát sinh nhiều bất cập như tăng chi phí logistics, tồn chứa, phân phối; gây khó khăn cho doanh nghiệp bán lẻ; đồng thời làm giảm hiệu quả của chính sách chuyển đổi năng lượng xanh.
Đặc biệt, xăng sinh học E10 đã được nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá phù hợp với phần lớn phương tiện đang lưu hành hiện nay. Việc sử dụng xăng E10 không chỉ giúp giảm phát thải ra môi trường mà còn góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, thúc đẩy tiêu thụ nguyên liệu sinh học trong nước, tạo đầu ra cho sản xuất nông nghiệp và nâng cao khả năng tự chủ năng lượng quốc gia.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định: “Chúng tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng, lộ trình chuyển đổi được xây dựng theo hướng từng bước, có đánh giá tác động kỹ lưỡng, không thực hiện đột ngột. Trong quá trình triển khai, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, doanh nghiệp để bảo đảm nguồn cung ổn định, chất lượng nhiên liệu, quyền lợi người tiêu dùng và đặc biệt, Bộ cũng sẽ tiếp tục cung cấp thêm các thông tin minh bạch để người dân yên tâm sử dụng”.
Chia sẻ về công tác chuẩn bị nguồn cung xăng E10, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nêu rõ, ngay sau khi Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, Bộ đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm việc chuyển đổi diễn ra ổn định, không gây xáo trộn thị trường. Đến nay, về cơ bản, công tác chuẩn bị đã được triển khai tương đối đầy đủ ở cả ba khâu gồm nguồn cung ethanol E100, năng lực phối trộn và hệ thống phân phối bán lẻ.
Xăng E10 mang lại nhiều lợi ích
Chia sẻ về lợi ích khi sử dụng xăng E10, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nêu rõ, việc phát triển và sử dụng xăng sinh học là xu hướng chung của nhiều quốc gia trên thế giới nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, bảo vệ môi trường và thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh. Đối với Việt Nam, việc sử dụng xăng E5, E10 mang lại nhiều lợi ích quan trọng.
Trước hết là lợi ích về môi trường. Xăng sinh học có hàm lượng etanol được phối trộn từ nguyên liệu sinh học, giúp giảm phát thải khí CO₂, CO và một số chất gây ô nhiễm trong quá trình đốt cháy, góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam vào năm 2050.
Tiếp đó, là lợi ích về an ninh năng lượng và lợi ích về kinh tế - xã hội. Đặc biệt, việc chuyển đổi sang xăng sinh học không phải là bước đi đột ngột mà đã được Việt Nam triển khai theo lộ trình trong nhiều năm qua. Từ năm 2018, xăng E5RON92 đã được phân phối trên toàn quốc và đến nay cơ bản vận hành ổn định. Việc triển khai E10 là bước tiếp theo trong lộ trình chuyển đổi năng lượng phù hợp với xu hướng quốc tế và yêu cầu phát triển bền vững của Việt Nam.
Đối với một số thông tin lo ngại về tính tương thích của động cơ xe khi sử dụng xăng E10, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, Bộ Công Thương đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn, các trường đại học, chuyên gia về động cơ, nhiên liệu, các hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy và doanh nghiệp liên quan để đánh giá mức độ tương thích của phương tiện đối với xăng E10.
“Qua rà soát, đánh giá và tham khảo kinh nghiệm quốc tế cho thấy, phần lớn ô tô, xe máy đang lưu hành hiện nay tại Việt Nam đều có thể sử dụng xăng E10 theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Thực tế, E10 hiện đang được sử dụng phổ biến tại nhiều quốc gia như Mỹ, Brazil, Thái Lan hay Philippines”, Thứ trưởng Tân nêu rõ.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đã có quá trình thử nghiệm và triển khai thực tế xăng E10 tại hệ thống phân phối của một số doanh nghiệp lớn trước khi triển khai trên diện rộng. Đến nay, chưa ghi nhận phản ánh có cơ sở khoa học hoặc kết luận kỹ thuật chính thức nào cho thấy xăng E5, E10 gây ảnh hưởng phổ biến đến động cơ phương tiện.
Tuy nhiên, đối với một số phương tiện quá cũ, ít sử dụng hoặc hệ thống nhiên liệu chưa được bảo dưỡng phù hợp, Bộ Công Thương khuyến cáo người dân cần kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ hệ thống nhiên liệu, sử dụng nhiên liệu đúng khuyến cáo của nhà sản xuất để bảo đảm hiệu quả vận hành.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định: “Trong lộ trình Thông tư 50 có quy định cũng đã thể hiện rất rõ: Thứ nhất là chuyển sang dùng xăng E10, và tiếp tục duy trì phân phối xăng E5RON92. Mục tiêu chính là để phục vụ cho những dòng phương tiện cũ và chưa tương thích với dòng xăng E10. Chúng tôi cũng đã ước tính lộ trình của xăng E5 tiếp tục trong 5 năm nữa, nghĩa là từ nay đến năm 2030. Như vậy sẽ đảm bảo tương thích với tất cả các dòng xe đang lưu hành hiện nay. Quan điểm của Bộ là phát triển nhiên liệu sinh học phải đi cùng yêu cầu bảo đảm an toàn kỹ thuật, chất lượng nhiên liệu và quyền lợi người tiêu dùng”.
Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp.
Trong đó, bảo đảm nguồn cung xăng E5, E10 ổn định cho thị trường; theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả và năng lực phối trộn của doanh nghiệp để không xảy ra gián đoạn nguồn cung trong quá trình chuyển đổi.
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chất lượng nhiên liệu sinh học từ khâu phối trộn, tồn chứa, vận chuyển đến phân phối bán lẻ nhằm bảo đảm toàn bộ xăng E5, E10 lưu thông trên thị trường đáp ứng đúng quy chuẩn kỹ thuật.
Tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong đầu tư hạ tầng phối trộn, tồn chứa và phân phối nhiên liệu sinh học.
Đẩy mạnh công tác truyền thông, cung cấp thông tin khoa học, minh bạch và chính xác để người dân hiểu đúng về xăng sinh học, tránh tâm lý hoang mang hoặc thông tin chưa được kiểm chứng gây ảnh hưởng đến thị trường.
Bộ Công Thương cũng đang nghiên cứu cơ chế tiếp nhận phản ánh, hỗ trợ kỹ thuật cho người dân và doanh nghiệp trong giai đoạn đầu triển khai thông qua các đầu mối quản lý, doanh nghiệp đầu mối xăng dầu và các kênh thông tin phù hợp.
Quan điểm của Bộ Công Thương là việc triển khai lộ trình nhiên liệu sinh học phải bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu chuyển đổi năng lượng xanh, bảo vệ môi trường, ổn định thị trường xăng dầu và quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp.
