Thị trường sẽ kinh doanh song song hai loại là xăng E10 và E5RON 92
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, kế hoạch chuyển đổi từ xăng khoáng (hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch) sang việc sử dụng nhiên liệu sinh học, xăng sinh học E5, E10 (pha 5% và 10% etanol vào xăng khoáng) là chủ trương của Chính phủ tại Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg ngày 22/11/2012 (Quyết định 53).
Theo Quyết định 53/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học, Việt Nam đã chính thức phân phối xăng E5 trên toàn quốc từ ngày 1/1/2018. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khách quan và chủ quan, kế hoạch phân phối xăng E10 trước đó chưa thể thực hiện được.
Việc tăng cường sử dụng xăng sinh học mang lại ý nghĩa chiến lược toàn diện: Giảm phát thải nhà kính, bảo vệ môi trường và hướng tới cam kết Net Zero vào năm 2050; giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trước các xung đột địa chính trị toàn cầu. Đồng thời, xu hướng này giúp phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học, tạo đầu ra ổn định cho nông sản (sắn, ngô, mía) và tận dụng phụ phẩm nông - lâm nghiệp tại các vùng nguyên liệu.
Nhằm tiếp tục hiện thực hóa mục tiêu này, từ cuối năm 2024, Bộ Công Thương đã chủ động triển khai xây dựng lộ trình nhiên liệu sinh học mới. Các bước đi cụ thể bao gồm: Gửi công văn đề nghị các bộ, ngành, địa phương đánh giá thực trạng thực hiện Quyết định 53, đồng thời tiến hành khảo sát thực tế tại các địa phương có mức tiêu thụ xăng dầu lớn (Hà Nội, TP.HCM, Cần Thơ, Đà Nẵng...) và các doanh nghiệp đầu mối có thị phần lớn như Petrolimex, PVOil, Saigon Petro...
Để xây dựng lộ trình áp dụng xăng sinh học E10, Bộ Công Thương đã tiến hành một quy trình tham vấn và khảo sát toàn diện. Cơ quan quản lý đã phân tích các báo cáo khoa học, làm việc với các chuyên gia động cơ của Đại học Bách khoa Hà Nội, đồng thời nghiên cứu sâu kinh nghiệm thực tế từ các quốc gia đi trước như Mỹ, Brazil, châu Âu, Thái Lan...
Bộ cũng đã gửi văn bản yêu cầu đánh giá mức độ đáp ứng kỹ thuật đối với xăng E10 đến Cục Đăng kiểm Việt Nam, Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), Trung tâm đăng kiểm Việt Nam, các hãng sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy lớn như Toyota, Honda, Huyndai… Kết quả nhận được sự đồng thuận cao từ 60 cơ quan, đơn vị liên quan.
Trong đó, các báo cáo chuyên sâu, tiêu biểu là nghiên cứu của PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, giảng viên cao cấp Đại học Bách Khoa Hà Nội khẳng định: Xăng E10 có ảnh hưởng không đáng kể về giảm công suất, hao nhiên liệu hay hao mòn chi tiết máy so với xăng khoáng.
Bộ Công Thương đã xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam (lộ trình); Tổ chức lấy ý kiến rộng rãi, các Bộ, ngành, địa phương, Hiệp hội, Hội, Doanh nghiệp ngành nghề có liên quan, đăng cổng thông tin Chính phủ và cổng thông tin Bộ Công Thương, đăng công báo lấy ý kiến rộng rãi mọi tầng lớp theo quy định đối với Dự thảo Lộ trình; Xây dựng Bộ hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quyết định ban hành lộ trình.
Ngày 12/6/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 146/2025/NĐ-CP đã phân quyền, phân cấp cho Bộ Công Thương trong việc ban hành quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống. Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương đã chuyển từ xây dựng Quyết định của Thủ tướng Chính phủ sang xây dựng Thông tư ban hành quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam (Thông tư), thực hiện trình tự xây dựng văn bản quy phạm pháp luật theo quy đúng quy định.
Đến ngày 7/11/2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT quy định, kể từ ngày 1/6/2026, xăng không chì phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc; tiếp tục phối trộn, pha chế xăng E5RON 92 để sử dụng cho động cơ xăng đến hết 31/12/2030.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, văn bản của VAMA, VAM và Cục đăng kiểm cũng như các hãng sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy đều khẳng định hầu hết ô tô, xe máy đang lưu hành trên lãnh thổ Việt Nam đều sử dụng được xăng E10 (ngoại trừ một dòng xe tải hạng nhẹ sản xuất từ 1996 đến 2023 và một số xe máy).
Tuy nhiên, để đảm bảo mọi loại xe đều có nhiên liệu sử dụng, tránh mọi nguy cơ (dù là rất nhỏ) có loại xe quá cũ không tương thích với xăng E10, Bộ Công Thương đã quyết định vẫn duy trì xăng E5RON92 như quy định tại quy định Thông tư 50.
Chuẩn bị đầy đủ về nguồn cung, hạ tầng
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, ngay khi Thông tư 50 được ban hành, Bộ Công Thương đã phối hợp cùng các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề có liên quan… triển khai ngay các nội dung của Thông Tư như: Chuẩn bị nguồn cung xăng khoáng, E100; chuẩn bị cơ sở hạ tầng lưu chứa, phối trộn E10; nâng cấp, chuẩn bị hạ tầng phân phối xăng E10 đến người tiêu dùng….
Bộ Công Thương cho rằng, với mức tiêu thụ xăng của cả nước khoảng 1 triệu m³/tháng, thì lượng E100 cần khoảng 100.000 m3/tháng, từ nguồn sản xuất trong nước hiện có khoảng 25.000 m3/tháng và nhập khẩu khoảng 75.000 m3/tháng về cơ bản, các doanh nghiệp đã chủ động đủ để đáp ứng nhu cầu phối trộn.
Theo ghi nhận từ báo cáo của các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, tính đến ngày 23/4/2026, cả nước có 13/26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã và đang đầu tư hệ thống trạm phối trộn xăng sinh học, trong đó, có 3 doanh nghiệp, với công suất phối trộn là Petrolimex 455.000 m3/tháng (đang mở rộng lên 550.000 m3/tháng); PVOil 320.000 m3/tháng;
Công ty TNHH MTV dầu khí TP. Hồ Chí Minh (Saigon Petro) 120.000 m3/tháng. Tổng công suất của 3 doanh nghiệp này là khoảng 890.000 m³/tháng, với mức tiêu thụ xăng trung bình khoảng 1 triệu m3/tháng thì năng lực phối trộn của 3 đơn vị đã được cấp phép chiếm 89% lượng xăng cung cấp trong nước (nếu 100% là E10) và chiếm khoảng 96% lượng xăng cung cấp trong nước (nếu 85% là xăng E10 và 15% là xăng E5); Có 10 doanh nghiệp đang chờ được cấp giấy phép để pha chế, phối trộn xăng E10 với công suất khoảng 297.600 m3/tháng.
Như vậy, nếu thêm 10 doanh nghiệp nói trên được cấp phép pha chế, phối trộn thì công suất pha chế, phối trộn của cả 13 doanh nghiệp đạt khoảng 1.178.600 m3/tháng, vượt nhu cầu pha chế, phối trộn (1 triệu m3/tháng) cho cung ứng xăng E5, E10 trong cả nước.
Ngoài ra, nhà máy lọc dầu Bình Sơn cũng có thể thực hiện phối trộn xăng sinh học E5, E10 với công suất khoảng 20.000 - 40.000 m3/tháng trong tháng 5/2026 và 70.000 - 90.000 m3/tháng từ tháng 6/2026 khi có yêu cầu.
Về hạ tầng phân phối đến người tiêu dùng, đại diện Bộ Công Thương thông tin, việc chuyển đổi từ xăng khoáng RON95 sang E10 chủ yếu là nâng cấp, điều chỉnh vận hành, không đòi hỏi đầu tư hạ tầng mới quy mô lớn.
Thực tế, toàn bộ hệ thống bán lẻ đã có kinh nghiệm kinh doanh xăng E5RON92, nên về cơ bản, có thể tiếp nhận và phân phối E10 mà không gặp trở ngại lớn về kỹ thuật. Tuy nhiên, các bồn chứa, cột bơm, đường ống và phương tiện vận chuyển đang dùng cho xăng khoáng RON95 hiện nay phải thực hiện làm sạch xăng khoáng đang có, cải tạo nâng cấp để phù hợp với xăng E10RON95, do đó, phát sinh chi phí và có thể gián đoạn tạm thời hoạt động kinh doanh.
Hệ thống phân phối tới người dùng xăng của các doanh nghiệp lớn về cơ bản không gặp nhiều khó khăn trong xử lý các vấn đề nêu trên như hai doanh nghiệp đầu mối lớn nhất là Petrolimex và PVOil hiện đang chiếm khoảng 70 - 75% thị phần bán lẻ xăng dầu.
PVOil đã thử nghiệm phân phối E10 tại Hà Nội và Hải Phòng từ đầu tháng 8/2025 và chính thức phân phối xăng E10 trên toàn hệ thống gần 1000 cửa hàng xăng dầu trên cả nước từ ngày 15/5/2026.
Petrolimex thử nghiệm bán E10 tại một số cửa hàng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh, Vũng Tàu và chính thức phân phối trên toàn hệ thống từ ngày 20/5/2026. Có thể nói, các doanh nghiệp lớn đã vào cuộc và các đơn vị còn lại cũng đang chuẩn bị các phương án để tham gia lộ trình.
Thực tế phân phối xăng E5 trên toàn quốc từ tháng 1/2018 và thử nghiệm cũng như phân phối xăng E10 từ tháng 8/2025 ở một số địa phương và từ giữa tháng 5/2026 trên phạm vi toàn quốc của PVOil và Petrolimex như nêu trên, Bộ Công Thương và các doanh nghiệp đã phân phối xăng E10 chưa nhận được khiếu nại chính thức nào về chất lượng xăng sinh học E5, E10 hay các tác động tiêu cực đến hiệu suất hoạt động và tuổi thọ của động cơ từ phía người sử dụng xăng.
Sử dụng nhiên liệu sinh học, xăng sinh học là chủ trương đúng đắn của Chính phủ, đã triển khai từ năm 2012 bằng Quyết định 53 của Thủ tướng Chính phủ, trong bối cảnh về định hướng phát triển nền kinh tế xanh, cacbon thấp, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch để phát triển bền vững và góp phần ổn định, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, việc tăng cường sử dụng nhiên liệu sinh học, xăng sinh học là rất cần thiết.
