Những ngày gần đây, các cơ quan bảo vệ pháp luật liên tiếp làm rõ và đưa ra xét xử nhiều cán bộ, nhân viên của một số ngân hàng vì liên quan đến hành vi giúp sức cho đối tượng xấu chiếm đoạt tiền bất hợp pháp. Kết quả điều tra từ các vụ án cho thấy, nguyên nhân dẫn đến việc nhân viên ngân hàng tiếp tay cho những việc làm sai phạm vì họ được đối tượng xấu cho hưởng lợi bất chính. Mờ mắt vì tiền nên một số cán bộ, nhân viên ngân hàng đã tự "biến" mình thành tội phạm.
1. Ngày 15/8, TAND TP Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử Lê Bá Quỳ, trú tại xã Kiêu Kỵ, huyện Gia Lâm, Hà Nội bị truy tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan tổ chức. Giúp sức cho Quỳ là Phùng Văn Thúy, nguyên cán bộ Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Gia Lâm và năm cán bộ, nhân viên của bốn ngân hàng trên địa bàn Hà Nội, gồm: Phạm Văn Sơn (Ngân hàng NN & PTNT Việt Nam, chi nhánh Gia Lâm), Bùi Văn Hải, Nguyễn Phú Cường (Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex); Nguyễn Thị Hồng Tú (Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam, chi nhánh Đông Đô) và Nguyễn Văn Tiệp (Ngân hàng TMCP Đông Nam Á, chi nhánh Láng Hạ).
Có mối quan hệ từ trước, Quỳ bàn với Thúy lấy cắp hàng chục phôi "sổ đỏ" của Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện mang về để làm giả "sổ đỏ" rồi mang đến các ngân hàng thế chấp vay vốn nhằm chiếm đoạt. Trong thời gian làm "sổ đỏ" giả, Quỳ đã thành lập bốn công ty khác nhau. Mục đích của Quỳ là thông qua đó tạo ra các hoạt động sản xuất, kinh doanh và hợp đồng kinh tế ảo để hợp thức hoá hồ sơ vay vốn. Quỳ chỉ đạo giám đốc một công ty do Quỳ dựng lên ký hai hợp đồng vay hơn 13 tỷ đồng của Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam, chi nhánh Đông Đô dựa trên bốn "sổ đỏ" giả.
Một số nhân viên, cán bộ ngân hàng trong hai vụ án được xét xử tại Hà Nội ngày 14 và 15/8. Ảnh: Nguyễn Hưng.
Nguyễn Thị Hồng Tú với chức vụ Phó Trưởng phòng Giao dịch Giảng Võ là người thẩm định hồ sơ, xem xét tình hình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp đề nghị vay vốn nhưng đã "quên" các quy định. Trong một số "sổ đỏ" giả, Quỳ còn in các dữ liệu trùng khớp với "sổ đỏ" thật của vợ chồng Quỳ, rồi mang đến Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, chi nhánh Đông Anh để vay số tiền 6 tỷ 700 triệu đồng. Với thủ đoạn tương tự, Quỳ và đồng bọn lần lượt "qua mặt" các ngân hàng khác để vay tiền.
Quá trình xét xử, Quỳ khai rõ, lý do khiến anh ta có thể qua mặt được các ngân hàng vì đã "chung chi" khoản tiền lớn cho một số cán bộ, nhân viên nêu trên. HĐXX xác định, năm cán bộ, nhân viên của bốn ngân hàng trên khi được giao nhiệm vụ thẩm định hồ sơ, thực trạng tài sản và tình hình sản xuất, kinh doanh của các công ty do Quỳ đứng đằng sau đã không làm hết trách nhiệm, tạo kẽ hở cho đối tượng lợi dụng. HĐXX đã tuyên phạt năm bị cáo nguyên là cán bộ, nhân viên ngân hàng mức án từ 30 tháng tù (treo) đến 3 năm tù giam về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
2. Ở một vụ án khác liên quan đến hành vi thuê tiền bảo lãnh để chiếm đoạt cũng có sự "giúp sức" của Trần Thị Tố Oanh và Vũ Ngọc Quỳnh, nhân viên Ngân hàng TMCP Hàng Hải (Maritime Bank - MSB) được đưa ra xét xử tại Hà Nội ngày 14/8. Trong vụ án này còn có Nguyễn Thị Đặng, Nguyễn Thị Ngọc Tín, ở TP Hồ Chí Minh và Hoàng Nghĩa Hiển, ở Hà Nội bị truy tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Ảnh minh họa: Thiện Hoàng.
Nguyễn Thị Đặng thành lập Công ty TNHH Dương Hùng (gọi tắt là Công ty Dương Hùng). Đặng, Tín và Hiển thỏa thuận thuê 15 tỷ đồng đưa vào tài khoản của Công ty Dương Hùng nhằm chứng minh năng lực tài chính trong một hợp đồng mua bán thép. Thông qua môi giới, Tín đã thuyết phục được bà Nguyễn Thị Ngọc Bích, ở TP Hồ Chí Minh chấp nhận cho Công ty Dương Hùng thuê 12 tỷ đồng.
Cam kết giữa đại diện Công ty Dương Hùng và bà Bích thể hiện: Thời gian thuê tiền là 31 ngày, bên thuê không được rút tiền ra khỏi ngân hàng và mọi giao dịch liên quan đến số tiền đó đều phải có chữ ký của Đặng và bà Bích. Sau đó, Đặng và bà Bích đến Ngân hàng TMCP Hàng Hải, chi nhánh TP Hồ Chí Minh mở một tài khoản mang tên pháp nhân là Công ty Dương Hùng. Cùng thời gian này, Hiển tìm gặp Giám đốc MSB Cầu Giấy đặt vấn đề phát hành chứng thư bảo lãnh trị giá 12 tỷ đồng bằng biện pháp ký quỹ 100% giá trị bảo lãnh.
Hoàn tất các thủ tục cần thiết, Đặng, Tín và Hiển đến MSB Cầu Giấy rút 3 tỷ đồng trong số tiền thuê của bà Bích để chia nhau. Ít ngày sau, các đối tượng tiếp tục ra MSB Thanh Xuân rút nốt 9 tỷ đồng còn lại trong tài khoản Công ty Dương Hùng thì bị phát hiện.
Để chiếm đoạt được số tiền trên, Đặng cùng đồng bọn đã nhờ cán bộ ngân hàng "giúp sức". Trong đó, Oanh là người tiếp nhận hồ sơ đăng ký mở tài khoản đồng sở hữu của Công ty Dương Hùng nên biết rõ nguyên tắc mọi giao dịch liên quan phải có đủ cả chữ ký của Đặng và bà Bích. Sau khi mở tài khoản, bà Bích đã đề nghị Oanh niêm phong nhưng khi nhận được yêu cầu xác nhận đại diện Công ty Dương Hùng và mở niêm phong tài khoản mà không có sự đồng ý của bà Bích, Oanh vẫn chấp thuận.
Còn Quỳnh, mặc dù chưa thẩm định kỹ hồ sơ và chưa xác minh rõ nguồn gốc số tiền, thực trạng tài khoản Công ty Dương Hùng nhưng vẫn lập hồ sơ trình lãnh đạo của mình phê duyệt phát hành chứng thư bảo lãnh. Với hành vi phạm tội trong việc "giúp sức" cho các đối tượng rút tiền thuê bảo lãnh trái phép để chiếm đoạt, Oanh và Quỳnh cùng bị phạt 24 tháng tù (treo) về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
3. Cuối tháng 7/2012, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt tạm giam bốn đối tượng, trong đó có Nguyễn Phong Linh, cán bộ tín dụng Phòng Giao dịch Tân Sơn Nhất, chi nhánh Gia Định (Ngân hàng NN & PTNT Việt Nam) về tội làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Ngày 5/7, ông Nguyễn Hồng Đức liên hệ với Đỗ Đức Tuấn, ở TP Hồ Chí Minh để nhờ làm giúp cho Công ty Đông Cường giấy bảo lãnh của ngân hàng số tiền 1,865 tỷ đồng mà không phải nộp tiền ký quỹ vào ngân hàng theo quy định. Tuấn nhận lời với giá 100 triệu đồng. Sau đó, Tuấn giao lại cho bạn là Nguyễn Thanh Sơn, Sơn thông qua Nguyễn Thúc Định để nhờ Nguyễn Phong Linh làm giúp.
Sau khi giấy "bảo lãnh thực hiện hợp đồng" giả được thực hiện hoàn tất, Sơn hẹn gặp ông Đức tại một quán cà phê ở quận 10 để chỉnh sửa một số thông tin. Đúng lúc Sơn nhận tiền và giấy "bảo lãnh" giả từ ông Đức thì cơ quan Công an bắt quả tang. Mở rộng điều tra, cơ quan Công an tiếp tục phát hiện các đối tượng trên còn làm giả cả "Giấy xác nhận số dư" 50 tỷ đồng tại Phòng Giao dịch Tân Sơn Nhất cho một công ty cổ phần xây dựng ở quận 7, TP Hồ Chí Minh để công ty này chứng minh khả năng tài chính nhằm thực hiện dự án...
Nhìn từ ba vụ án điển hình trên có thể thấy, "lỗ hổng" hiện nay của ngân hàng để một số đối tượng xấu khoét vào xuất phát từ một số cán bộ, nhân viên vì mưu lợi cá nhân mà bất chấp các quy định của pháp luật, khi cố tình xác nhận không đúng nhằm hợp thức hóa thủ tục cho đối tượng xấu có đủ điều kiện thực hiện hành vi phạm tội. Thiết nghĩ, các ngân hàng cần siết chặt công tác quản lý để tránh xảy ra những sự vụ đáng tiếc, gây ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng
