Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết được tổ chức thường niên vào 15/6 hàng năm, nhằm nâng cao nhận thức về bệnh sốt xuất huyết, căn bệnh nhiệt đới bị lãng quên nhưng là một trong những bệnh truyền nhiễm gây ra gánh nặng lớn cho hệ thống y tế, kinh tế- xã hội và đời sống của nhân dân, đồng thời lây lan nhanh nhất trên toàn cầu.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sốt xuất huyết là một bệnh nhiễm virus do virus sốt xuất huyết (DENV) gây ra, lây truyền cho con người qua vết đốt của muỗi Aedes aegypti (dân gian gọi là muỗi vằn) nhiễm bệnh.
Hiện nay có khoảng 5,6 tỷ người chiếm tới hơn một nửa dân số thế giới đang có nguy cơ mắc sốt xuất huyết, với ước tính từ 100 đến 400 triệu ca nhiễm mỗi năm.
Sốt xuất huyết chủ yếu phổ biến ở các vùng khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới trên toàn thế giới, đặc biệt ở các khu vực đô thị và bán đô thị, nhưng hiện đang lây lan rộng đến các khu vực ôn đới.
Bệnh nhân mắc bệnh nhẹ, một số có thể tiến triển thành sốt xuất huyết nặng và thậm chí có nguy cơ dẫn đến tử vong.
Phòng ngừa và kiểm soát sốt xuất huyết chủ yếu dựa vào kiểm soát vector. Mặc dù không có phương pháp điều trị đặc hiệu cho sốt xuất huyết hoặc sốt xuất huyết nặng, việc phát hiện sớm và tiếp cận các dịch vụ chăm sóc y tế phù hợp giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng nặng và tử vong.
Tại Việt Nam, từ đầu năm đến nay đã ghi nhận hơn 50.000 ca mắc sốt xuất huyết, trong đó có 5 ca tử vong. Theo các chuyên gia, hiện đang bước vào cao điểm của mùa dịch, với thời tiết nắng nóng đan xen, độ ẩm cao, tình trạng ao tù nước đọng ở các hộ gia đình và khu dân cư là điều kiện thuận lợi để muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết sinh sôi, phát triển.
Theo ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), sốt xuất huyết Dengue đang phá vỡ mọi quy luật cũ, chu kỳ bùng phát dịch có xu hướng ngắn lại và bệnh đang ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, ở mọi vùng miền.
Sốt xuất huyết bùng phát nhiều ở khu vực phía Nam và các tỉnh, thành phố có tốc độ đô thị hóa cao, mật độ dân cư lớn, giao lưu đi lại thường xuyên.
Đáng lo ngại hơn, sốt xuất huyết tuýp huyết thanh DENV-2 hiện đang chiếm ưu thế, làm tăng nguy cơ xuất hiện nhiều ca nặng.
Công tác phòng chống sốt xuất huyết Dengue sẽ ngày càng khó khăn nếu thiếu sự quyết tâm và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để bảo vệ và chăm sóc sức khỏe người dân.
Theo TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam, hiện nay đã có các công cụ phòng ngừa sốt xuất huyết mới như các hệ thống cảnh báo sớm ngày càng cải thiện nhờ công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI), giúp dự báo xu hướng lây truyền chính xác hơn. Cùng với đó, vaccine sốt xuất huyết trở thành công cụ dự phòng chủ động, giúp giảm nguy cơ mắc và giảm nguy cơ diễn tiến nặng, qua đó giảm gánh nặng điều trị và tử vong.
Để chủ động phòng chống sốt xuất huyết, Bộ Y tế khuyến cáo, người dân cần loại bỏ muỗi khỏi nơi ở của mình bằng cách vệ sinh môi trường sạch sẽ, loại bỏ nước trong các vật chứa đựng nước không cần thiết như ổ nước đọng, úp tất cả các vật dụng chứa nước, đặc biệt chậu cây, lọ hoa có nước; tránh để đồ đạc lộn xộn hoặc để nhiều đồ vào chỗ tối tạo khe hở cho muỗi sinh sản.
Phun diệt muỗi bằng các hóa chất cần tiến hành cẩn trọng, khoa học. Mắc màn khi đi ngủ để tránh muỗi đốt. Khi có dấu hiệu nghi ngờ nhiễm bệnh, cần đến khám và điều trị tại các cơ sở y tế gần nhất.
