Hồi sinh kỳ diệu cho hai bệnh nhi bị tim bẩm sinh phức tạp

Chiều ngày 14-6, bé Trương Ngọc Linh C. (44 ngày tuổi) đã được ra viện, sau khi được các bác sĩ của Trung tâm Tim mạch (BV Nhi Trung ương) phẫu thuật sửa chữa toàn bộ tổn thương trong tim. Đây là một thành công đáng ghi nhận của các thầy thuốc bởi bệnh nhi bị mắc bệnh tim bẩm sinh phức tạp khi mới một tháng tuổi.

14/06/2017 16:33

BS. Nguyễn Lý Thịnh Trường-Phó Giám đốc Trung tâm Tim cho biết, bé C. nhập viện khi mới 20 ngày tuổi, trong tình trạng nguy kịch khi không có động mạch phổi, nguy cơ đột tử bất kỳ lúc nào. Các bác sĩ phải dùng thuốc duy trì ống động mạch, tăng lượng máu lên phổi, làm bão hòa oxy đủ tốt để duy trì sức khỏe, đồng thời cố gắng nuôi dưỡng để cháu tăng cân, đợi khi cháu 3 đến 6 tháng sẽ mổ.

Nhưng khi cháu hơn một tháng tuổi, tình trạng thiếu ô xy trở nên nặng nề, rất nguy hiểm. Không còn cách nào, các bác sĩ quyết định phẫu thuật sửa toàn bộ các tổn thương trong tim cho cháu trong một lần mổ, vì Việt Nam không có ống nối mạch máu đường kính nhỏ (3mm) để kéo dài thời gian chờ đợi phẫu thuật. Rất may là động mạch phổi ở phía bên nhánh của cháu còn hợp lưu lại với nhau và có thể nối động mạch phổi vào tâm thất phải bằng ống nối.

Suốt 7 tiếng liền bên bàn mổ, các bác sĩ đã trải qua những thời khắc vô cùng gay cấn khi mô và tổ chức của bé sơ sinh còn mỏng, rất dễ bị đứt hoặc bị xé trong quá trình khâu nối. Từng mũi khâu phải rất cẩn thận, rồi vá lỗ thông liên thất, mở tâm thất phải để đưa ống nối lên, nối máu từ tâm thất phải lên động mạch phổi. Thử thách tiếp tục đến khi hai ngày sau mổ, bé bị phù phổi, máu tràn vào đường thở, phổi gần như không trao đổi khí. Các các bác sĩ phải sử dụng phương pháp ECMO (sử dụng màng trao đổi oxy ngoài cơ thể) để hỗ trợ cho cả tim và phổi của bé.

Theo BS. Cao Việt Tùng - Trưởng khoa Phẫu thuật-Gây mê-Hồi sức Tim mạch, bệnh nhi có sức bền thành mạch kém, cân nặng thấp nên bị biến chứng sau mổ. Có lúc phổi và huyết động xấu, phải bóp tim ngoài lồng ngực, bóp bóng hỗ trợ suốt lúc đặt.

Liên tục “chiến đấu” với bệnh tật của cháu, đến ngày thứ bảy sau mổ, tim và phổi của bé đã được cải thiện nên được rút máy ECMO. Hai ngày sau, cháu tự thở tốt. Kết quả siêu âm tim cho thấy chức năng tim đã tương đối tốt. BS. Trường cho biết “việc sửa toàn bộ các tổn thương trong tim ở một cháu bé mới hơn 1 tháng tuổi thực sự là một áp lực với các bác sĩ. Nhưng so với các Trung tâm Tim mạch lớn trên thế giới như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Mỹ, phương pháp xử trí của chúng tôi tương đối giống và đã thành công. Về lâu dài, cháu bé sẽ phải phẫu thuật để thay động mạch phổi, dùng vật liệu nhân tạo phù hợp với sự phát triển của bé.”

Vợ chồng anh chị Trương Văn Th., Nguyễn Thị Kiều O. (Tuyên Quang) –bố mẹ bé C. không giấu được niềm xúc động: Tài năng, y đức và sự tậm tân của các bác sĩ đã hồi sinh cho con của chúng tôi.

Cùng với bé C., các bác sĩ của Trung tâm Tim mạch cũng vừa cứu sống cháu Nguyễn Trọng P. -con chị Nguyễn Thị Th. (Hà Nội), trong tình trạng sinh non, nặng có 1,7kg, lại mắc bệnh hiếm gặp với nhiều tổn thương tim bẩm sinh.

Phải rất khó khăn chị Th. mới có được cậu bé P. khi đã ở độ tuổi 40, lại trải qua hai lần sẩy thai. Thế nhưng, khi còn trong bào thai, cháu đã bị suy dinh dưỡng, rồi sinh ra khi mới 37 tuần tuổi, lại chịu 5 tổn thương tim. Khi chào đời, bé P. đã bị tím tái, bão hòa oxy chỉ khoảng 15-20% (bình thường là 95%), sốc tim, phải chuyển đến Trung tâm Tim mạch của BV Nhi Trung ương để thở máy. Nhưng dù được các bác sĩ hồi sức tích cực, bệnh của cháu vẫn rất nặng.

Cháu bé vừa được phẫu thuật cứu sống

Theo Bs. Nguyễn Lý Thịnh Trường, đây là trường hợp bệnh nhi nhỏ tuổi nhất, nhẹ cân nhất trong gần 400 bệnh nhi đã phẫu thuật tại đây, lại bị tới 5 tổn thương tim, khiến cả ê kíp vô cùng khó khăn để có thể đưa ra hướng điều trị tốt nhất. Xác định đây là một trường hợp phức tạp nhất mà Trung tâm đã phẫu thuật, các bác sĩ đã hội chẩn và thảo luận kỹ càng trước khi quyết định phẫu thuật chuyển lại hai động mạch chủ và động mạch phổi; giải phóng tắc nghẽn trên đường thoát của tâm thất bằng cách cắt bỏ toàn bộ tổ chức gây hẹp đường ra của tâm thất trái; vách liên nhĩ được mở rộng và động mạch phổi được siết lại tạm thời để hạn chế suy tim, tránh phù phổi và suy tim sau mổ.

“Vấn đề khó khăn nhất là phải chuyển lại vị trí động mạch vành. Chúng tôi phải dùng kính lúp phóng đại 4 lần mới tiến hành chuyển được. Đồng thời, phải tính toán làm sao khi quay ngược động mạch vành theo chiều 180 độ, không làm xoắn vặn gốc động mạch vành” –BS. Trường cho biết.

Ca mổ kéo dài gần 10 tiếng trong sự căng thẳng và nỗ lực hết mình của các thầy thuốc cuối cùng đã thành công. Hiện mới sau một tuần sau mổ, bé đã tự thở và bắt đầu ăn được.

Đón đứa con thoát khỏi cửa tử thần do các bác sĩ trao lại, chị Nguyễn Thị Th. nghẹn ngào trong niềm hạnh phúc: Không thể nói hết niềm biết ơn của gia đình tôi. Các thầy thuốc đã không chỉ tái sinh cho cháu, mà còn cho cả chính tôi, vì cháu là cả cuộc đời của tôi.

Hai bệnh nhi bị bệnh tim vô cùng phức tạp vừa được cứu sống, thêm một lần khẳng định tay nghề và y đức của các bác sĩ BV Nhi Trung ương. Đây là điều rất quan trọng khi tỷ lệ mắc tim bẩm sinh ở nước ta hiện chiếm khoảng 0,8-1% số trẻ sơ sinh, trong đó, có 1-2% bệnh nhi mắc bệnh lý chuyển gốc động mạch.