Hỗ trợ người nghèo: Không nên tạo cho họ thói quen ỷ lại

Lâu nay chúng ta hỗ trợ cho không người dân quá lâu từ hỗ trợ xóa đói, diệt dốt đến hỗ trợ giảm nghèo và hội nhập. Nó đã trở thành chế độ, tính ỷ lại như một tập quán và đã đến lúc tập quán này phải thay đổi


Thảo luận tại Hội trường ngày 27-10 về tình hình kinh tế - xã hội, nhiều đại biểu quan tâm đến vấn đề phát triển nông thôn, làm thế nào để hỗ trợ nông dân phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống.

Đại biểu Lò Thị Luyến  (Điện Biên) cho rằng các chính sách được ban hành và tổ chức thực hiện đã tạo điều kiện và thúc đẩy kinh tế - xã hội vùng đồng bào, dân tộc thiếu số, miền núi khởi sắc, đời sống người dân khá lên. Nhưng trên thực tế, đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi còn nhiều khó khăn. Nếu đang so sánh cùng bức tranh chung kinh tế - xã hội của đất nước thì thấy rằng việc phấn đấu để nhân dân miền núi tiến kịp với miền xuôi là còn xa.

Đại biểu Lò Thị Luyến
Đại biểu Lò Thị Luyến

Đại biểu Luyến dẫn chứng các khó khăn của miền núi so với miền xuôi như giáo dục, giao thông, đồng thời đánh giá việc tổ chức thực hiện chính sách, đặc biệt là chính sách hỗ trợ trực tiếp cho không người dân cũng tạo ra mặt trái, đi ngược lại sự kỳ vọng của các nhà quản lý và tính nhân văn của chính sách.

“Một bộ phận người dân có tư tưởng trông chờ chính sách, không tích cực lao động sản xuất, thiếu ý chí vươn lên mặc dù có sức lao động, có đất sản xuất, có đủ các điều kiện để canh tác, làm ra sản phẩm nhưng không làm vì đã có nhà nước cho không. Khía cạnh này cần được Quốc hội, Chính phủ xem xét và có những giải pháp tổ chức thực hiện chính sách phù hợp, làm sao để khuyến khích được người nghèo cũng vươn lên, người khá giả, người giàu được khích lệ” – đại biểu nhấn mạnh. 

Đồng thời đề nghị cần có lộ trình bỏ dần những chính sách hỗ trợ trực tiếp, cho không người dân, chuyển dần sang thực hiện các chính sách hỗ trợ có điều kiện. Chính sách hỗ trợ trực tiếp sẽ chỉ thực hiện đối với các đối tượng là người khuyết tật, những đối tượng mất khả năng lao động.

Còn các đối tượng khác phải thực hiện chính sách hỗ trợ có điều kiện để thúc đẩy kinh tế hộ gia đình để người dân mới hình thành ý thức và tự chịu trách nhiệm với cuộc sống của bản thân mình, xây dựng được ý thức vươn lên, khắc phục được tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào chính sách của nhà nước. Nhà nước chỉ đầ tư xây dựng kết cấu hạ tầng, giao thông để thúc đẩy giao thương hàng hoá.

Đại biểu Đoàn Văn Việt (Lâm Đồng) cũng cho rằng mục tiêu giảm nghèo bền vững vẫn còn là thách thức đối với quá trình phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng miền núi vẫn còn là lõi nghèo của cả nước. Cơ sở hạ tầng hạn chế, chỉ đáp ứng được yêu cầu tối thiểu của cuộc sống, chưa theo kịp yêu cầu phát triển của nền kinh tế. 

Khoảng cách chênh lệch giàu nghèo giữa các nhóm dân cư ngày càng tăng, chúng ta vẫn còn tập trung nhiều vào chiều thu nhập, quan tâm cuộc sống trước mắt, các chiều còn lại góp phần cho giảm nghèo bền vững, nơi này, nơi khác chưa được quan tâm một cách đầy đủ và đúng mức.

Đại biểu Đoàn Văn Việt đề nghị cần xây dựng chính sách giảm nghèo bền vững, thực sự gắn với nhu cầu trong đời sống của người dân ở các vùng miền khác nhau. Đầu tư cho sản xuất, chuyển đổi sinh kế là nhiệm vụ chủ yếu tạo động lực cho hộ nghèo chủ động vươn lên làm ăn, tránh tư tưởng ỷ lại, xóa bỏ suy nghĩ xem đầu tư của nhà nước là của cho nên thiếu trách nhiệm trong quản lý sử dụng. 

“Cần xây dựng một chương trình tổng thể, thống nhất đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi. Chính phủ cần xem đầu tư cho dân tộc thiểu số, miền núi là đầu tư cho phát triển, đưa những vùng này thoát nghèo, có cơ hội vươn lên làm giàu, đóng góp cho tăng trưởng kinh tế góp phần bảo vệ biên cương của Tổ quốc”  - Đại biểu Việt kiến nghị.

Đại biểu Triệu Tài Vinh
Đại biểu Triệu Tài Vinh

Cũng nói về vấn đề này, đại biểu Triệu Tài Vinh (Hà Giang) cho rằng cần đánh giá thực trạng nghèo hiện nay cho đúng hơn,  nghèo do thiếu vốn, thiếu khoa học kỹ thuật, thiếu lao động và thiếu sức sản xuất?. Nguyên nhân của thiếu đất và thiếu lao động có nhiều nhưng có một nguyên nhân là do tách hộ. Tách hộ ngoài lý do chính đáng là để thúc đẩy sản xuất thì còn có nguyên nhân là trục lợi chính sách. 

“Ông, bà thì có đất nhưng thiếu lao động, con thì có lao động nhưng lại thiếu đất rơi vào hoàn cảnh hai hộ nghèo để thụ hưởng chính sách” – đại biểu Triệu Tài Vinh phân tích, đồng thời nhấn mạnh “hỗ trợ hộ nghèo hiện nay, chúng ta thường nói cho cần câu hay cho con cá. Thực tế chúng ta đã cho nhiều cần câu rồi, vấn đề hiện nay là có cần câu thì câu ở đâu? Như vậy, chúng ta phải tạo ra những môi trường tốt hơn, đó là những ao để nông dân có thể câu được. Theo tôi, cái ao đó là môi trường xung quanh của người nghèo, của nông dân. Chính vì vậy, cần có chính sách cho làm giàu, hỗ trợ cho những hộ khá, lấy họ làm môi trường thúc đẩy hộ nghèo. Lâu nay chúng ta hỗ trợ cho không người dân quá lâu từ hỗ trợ xóa đói, diệt dốt đến hỗ trợ giảm nghèo và hội nhập. Nó đã trở thành chế độ, tính ỷ lại như một tập quán và đã đến lúc tập quán này phải thay đổi”.

Thu Thuỷ

Các tin khác

Việt Nam và Triều Tiên quyết tâm thúc đẩy phát triển quan hệ song phương

Việt Nam và Triều Tiên quyết tâm thúc đẩy phát triển quan hệ song phương

Ngày 15/5, trong khuôn khổ chuyến thăm Triều Tiên thông báo kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đã hội kiến đồng chí Jo Yong Won, Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Hội nghị Nhân dân Tối cao kiêm Chủ tịch Hội nghị Nhân dân Tối cao nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.

Phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em

Phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em, an toàn trong gia đình, nhà trường, xã hội và trên không gian mạng; công bằng trong cơ hội học tập, vui chơi, chăm sóc, bảo vệ và phát triển.

Việt Nam đề nghị Mỹ đánh giá khách quan nỗ lực bảo hộ sở hữu trí tuệ

Việt Nam đề nghị Mỹ đánh giá khách quan nỗ lực bảo hộ sở hữu trí tuệ

Tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao diễn ra chiều 14/5, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng đã thông tin về những vấn đề đang được dư luận đặc biệt chú ý liên quan đến tình hình quần đảo Trường Sa của Việt Nam, nỗ lực ứng phó trước rủi ro từ virus Hanta và Báo cáo đặc biệt 301 của Hoa Kỳ năm 2026 về vấn đề sở hữu trí tuệ của Việt Nam.

Mở rộng tối đa các trường hợp miễn giấy phép xây dựng

Mở rộng tối đa các trường hợp miễn giấy phép xây dựng

Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Theo dự thảo,  Bộ Xây dựng đề xuất mở rộng tối đa các trường hợp miễn giấy phép xây dựng.

Huy động sức mạnh của các cơ quan báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Huy động sức mạnh của các cơ quan báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Cuộc thi viết “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới” lần thứ 5 (2025-2026) do Báo Quân đội nhân dân phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tiếp tục kết nối, huy động sức mạnh của các cơ quan báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. 31 tác phẩm xuất sắc của cuộc thi sẽ được công bố trong lễ trao giải vào tối 19/5 tại Hà Nội.

Hà Nội và Viêng Chăn phải đi đầu, là hình mẫu trong hợp tác địa phương

Hà Nội và Viêng Chăn phải đi đầu, là hình mẫu trong hợp tác địa phương

Chiều 12/5, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Đoàn đại biểu cấp cao Thủ đô Viêng Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, do đồng chí Athsaphangthong Siphandone, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô Viêng Chăn dẫn đầu, đang có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam.

Ban Bí thư xem xét, thi hành kỷ luật đảng viên vi phạm

Ban Bí thư xem xét, thi hành kỷ luật đảng viên vi phạm

Ngày 12/5/2026, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Bí thư đã xem xét, quyết định thi hành kỷ luật khai trừ ra khỏi Đảng đối với ba đảng viên vi phạm nghiêm trọng trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.