Hỗ trợ người nghèo: Không nên tạo cho họ thói quen ỷ lại

Lâu nay chúng ta hỗ trợ cho không người dân quá lâu từ hỗ trợ xóa đói, diệt dốt đến hỗ trợ giảm nghèo và hội nhập. Nó đã trở thành chế độ, tính ỷ lại như một tập quán và đã đến lúc tập quán này phải thay đổi


Thảo luận tại Hội trường ngày 27-10 về tình hình kinh tế - xã hội, nhiều đại biểu quan tâm đến vấn đề phát triển nông thôn, làm thế nào để hỗ trợ nông dân phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống.

Đại biểu Lò Thị Luyến  (Điện Biên) cho rằng các chính sách được ban hành và tổ chức thực hiện đã tạo điều kiện và thúc đẩy kinh tế - xã hội vùng đồng bào, dân tộc thiếu số, miền núi khởi sắc, đời sống người dân khá lên. Nhưng trên thực tế, đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi còn nhiều khó khăn. Nếu đang so sánh cùng bức tranh chung kinh tế - xã hội của đất nước thì thấy rằng việc phấn đấu để nhân dân miền núi tiến kịp với miền xuôi là còn xa.

Đại biểu Lò Thị Luyến
Đại biểu Lò Thị Luyến

Đại biểu Luyến dẫn chứng các khó khăn của miền núi so với miền xuôi như giáo dục, giao thông, đồng thời đánh giá việc tổ chức thực hiện chính sách, đặc biệt là chính sách hỗ trợ trực tiếp cho không người dân cũng tạo ra mặt trái, đi ngược lại sự kỳ vọng của các nhà quản lý và tính nhân văn của chính sách.

“Một bộ phận người dân có tư tưởng trông chờ chính sách, không tích cực lao động sản xuất, thiếu ý chí vươn lên mặc dù có sức lao động, có đất sản xuất, có đủ các điều kiện để canh tác, làm ra sản phẩm nhưng không làm vì đã có nhà nước cho không. Khía cạnh này cần được Quốc hội, Chính phủ xem xét và có những giải pháp tổ chức thực hiện chính sách phù hợp, làm sao để khuyến khích được người nghèo cũng vươn lên, người khá giả, người giàu được khích lệ” – đại biểu nhấn mạnh. 

Đồng thời đề nghị cần có lộ trình bỏ dần những chính sách hỗ trợ trực tiếp, cho không người dân, chuyển dần sang thực hiện các chính sách hỗ trợ có điều kiện. Chính sách hỗ trợ trực tiếp sẽ chỉ thực hiện đối với các đối tượng là người khuyết tật, những đối tượng mất khả năng lao động.

Còn các đối tượng khác phải thực hiện chính sách hỗ trợ có điều kiện để thúc đẩy kinh tế hộ gia đình để người dân mới hình thành ý thức và tự chịu trách nhiệm với cuộc sống của bản thân mình, xây dựng được ý thức vươn lên, khắc phục được tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào chính sách của nhà nước. Nhà nước chỉ đầ tư xây dựng kết cấu hạ tầng, giao thông để thúc đẩy giao thương hàng hoá.

Đại biểu Đoàn Văn Việt (Lâm Đồng) cũng cho rằng mục tiêu giảm nghèo bền vững vẫn còn là thách thức đối với quá trình phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng miền núi vẫn còn là lõi nghèo của cả nước. Cơ sở hạ tầng hạn chế, chỉ đáp ứng được yêu cầu tối thiểu của cuộc sống, chưa theo kịp yêu cầu phát triển của nền kinh tế. 

Khoảng cách chênh lệch giàu nghèo giữa các nhóm dân cư ngày càng tăng, chúng ta vẫn còn tập trung nhiều vào chiều thu nhập, quan tâm cuộc sống trước mắt, các chiều còn lại góp phần cho giảm nghèo bền vững, nơi này, nơi khác chưa được quan tâm một cách đầy đủ và đúng mức.

Đại biểu Đoàn Văn Việt đề nghị cần xây dựng chính sách giảm nghèo bền vững, thực sự gắn với nhu cầu trong đời sống của người dân ở các vùng miền khác nhau. Đầu tư cho sản xuất, chuyển đổi sinh kế là nhiệm vụ chủ yếu tạo động lực cho hộ nghèo chủ động vươn lên làm ăn, tránh tư tưởng ỷ lại, xóa bỏ suy nghĩ xem đầu tư của nhà nước là của cho nên thiếu trách nhiệm trong quản lý sử dụng. 

“Cần xây dựng một chương trình tổng thể, thống nhất đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi. Chính phủ cần xem đầu tư cho dân tộc thiểu số, miền núi là đầu tư cho phát triển, đưa những vùng này thoát nghèo, có cơ hội vươn lên làm giàu, đóng góp cho tăng trưởng kinh tế góp phần bảo vệ biên cương của Tổ quốc”  - Đại biểu Việt kiến nghị.

Đại biểu Triệu Tài Vinh
Đại biểu Triệu Tài Vinh

Cũng nói về vấn đề này, đại biểu Triệu Tài Vinh (Hà Giang) cho rằng cần đánh giá thực trạng nghèo hiện nay cho đúng hơn,  nghèo do thiếu vốn, thiếu khoa học kỹ thuật, thiếu lao động và thiếu sức sản xuất?. Nguyên nhân của thiếu đất và thiếu lao động có nhiều nhưng có một nguyên nhân là do tách hộ. Tách hộ ngoài lý do chính đáng là để thúc đẩy sản xuất thì còn có nguyên nhân là trục lợi chính sách. 

“Ông, bà thì có đất nhưng thiếu lao động, con thì có lao động nhưng lại thiếu đất rơi vào hoàn cảnh hai hộ nghèo để thụ hưởng chính sách” – đại biểu Triệu Tài Vinh phân tích, đồng thời nhấn mạnh “hỗ trợ hộ nghèo hiện nay, chúng ta thường nói cho cần câu hay cho con cá. Thực tế chúng ta đã cho nhiều cần câu rồi, vấn đề hiện nay là có cần câu thì câu ở đâu? Như vậy, chúng ta phải tạo ra những môi trường tốt hơn, đó là những ao để nông dân có thể câu được. Theo tôi, cái ao đó là môi trường xung quanh của người nghèo, của nông dân. Chính vì vậy, cần có chính sách cho làm giàu, hỗ trợ cho những hộ khá, lấy họ làm môi trường thúc đẩy hộ nghèo. Lâu nay chúng ta hỗ trợ cho không người dân quá lâu từ hỗ trợ xóa đói, diệt dốt đến hỗ trợ giảm nghèo và hội nhập. Nó đã trở thành chế độ, tính ỷ lại như một tập quán và đã đến lúc tập quán này phải thay đổi”.

Thu Thuỷ

Các tin khác

Việt Nam đồng hành cùng Cộng đồng Pháp ngữ vì hòa bình và phát triển

Việt Nam đồng hành cùng Cộng đồng Pháp ngữ vì hòa bình và phát triển

Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Campuchia dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 là dịp để Việt Nam tiếp tục khẳng định trách nhiệm, góp phần tích cực cùng các nước thành viên xây dựng một Cộng đồng Pháp ngữ năng động, gắn kết và có tiếng nói hơn trên trường quốc tế.

Bộ trưởng Lương Tam Quang lý giải thêm về kinh phí thực hiện, việc phân bổ vốn

Bộ trưởng Lương Tam Quang lý giải thêm về kinh phí thực hiện, việc phân bổ vốn

Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, Cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị tiếp tục ưu tiên phân bổ vốn cho địa bàn trọng điểm, phức tạp, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, địa phương khó khăn và chưa tự cân đối được ngân sách. Việc phân bổ phải căn cứ tiêu chí, định mức, tránh cào bằng và không giao dịch vượt quá định mức vốn đối ứng.

Việt Nam chủ động, trách nhiệm, cùng xây dựng Cộng đồng ASEAN tự cường, phát triển vì người dân

Việt Nam chủ động, trách nhiệm, cùng xây dựng Cộng đồng ASEAN tự cường, phát triển vì người dân

Trước thềm Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan tại Manila, Philippines (14-17/11/2026), Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang đã trả lời phỏng vấn báo chí về ý nghĩa, mục tiêu của các hội nghị cũng như những đóng góp, ưu tiên trọng tâm của đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu.

Chuyển đổi số phải tạo lợi ích thiết thực để người dân chủ động tham gia

Chuyển đổi số phải tạo lợi ích thiết thực để người dân chủ động tham gia

Với 34 địa phương triển khai chính sách miễn, giảm phí, lệ phí; 634 thủ tục hành chính được cắt giảm thành phần hồ sơ trên môi trường điện tử và 164/209 điểm lõm sóng được khắc phục, Ngày Công dân số Việt Nam năm 2026 ghi nhận nhiều kết quả thiết thực, tạo nền tảng thúc đẩy xây dựng xã hội số, công dân số.

Quốc hội yêu cầu báo cáo nguồn cải cách tiền lương chưa sử dụng

Quốc hội yêu cầu báo cáo nguồn cải cách tiền lương chưa sử dụng

Thông qua quyết toán ngân sách Nhà nước (NSNN) năm 2025, Quốc hội cũng đề nghị Chính phủ báo cáo chi tiết số chi chuyển nguồn năm 2026 sang năm 2027, nguồn cải cách chính sách tiền lương chưa sử dụng của từng bộ, cơ quan Trung ương, địa phương tại thời điểm ngày 31/12/2026.

Việt Nam chủ động, trách nhiệm vì tương lai chung của ASEAN

Việt Nam chủ động, trách nhiệm vì tương lai chung của ASEAN

Theo Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN, sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 tiếp tục khẳng định ASEAN có tầm quan trọng chiến lược và là một ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội đàm với Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội đàm với Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga

Chiều ngày 12/11/2026, tại Nhà Quốc hội, sau Lễ đón chính thức, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã hội đàm với Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga Valentina Matviyenko và Đoàn đại biểu cấp cao Hội đồng Liên bang đang có chuyến thăm chính thức tới Việt Nam.

Ý nghĩa chuyến tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Ý nghĩa chuyến tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ XX tại Campuchia, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao đã trả lời phỏng vấn báo chí về ý nghĩa chuyến công tác, đóng góp của Việt Nam và thông điệp của Việt Nam tại Hội nghị.

Giải ngân vốn đầu tư công vượt 74% kế hoạch

Giải ngân vốn đầu tư công vượt 74% kế hoạch

Tính đến hết ngày 5/11, vốn giải ngân vốn đầu tư công là 717.161,3 tỷ đồng, đạt 74,37% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Có 5 bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 20%, trong đó có 1 đơn vị chưa giải ngân.

VKAISS 2026 kết nối toàn diện tiềm năng hợp tác bán dẫn giữa Việt Nam-Hàn Quốc

VKAISS 2026 kết nối toàn diện tiềm năng hợp tác bán dẫn giữa Việt Nam-Hàn Quốc

Ngày 12/11, tại Hà Nội, Hội nghị AI – Bán dẫn Việt Nam – Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026) quy tụ hơn 400 đại biểu, hơn 50 doanh nghiệp cùng các viện nghiên cứu, trường đại học hai nước. Hội nghị ghi nhận 8 biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) và gần 100 phiên kết nối kinh doanh, thúc đẩy hợp tác về AI, bán dẫn và đào tạo nhân lực.