Hình thành "lá chắn toàn diện" bảo vệ trẻ em trong thế giới số

Ngày 25/10, trong khuôn khổ Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội), Tọa đàm bên lề với chủ đề "Vai trò của nền tảng trực tuyến trong bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trước tội phạm mạng" do Liên minh Niềm Tin Số cùng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an chủ trì đã diễn ra với sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, nền tảng công nghệ và cộng đồng sáng tạo.

25/10/2025 17:19

Khai mạc trọng thể Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Thiếu tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an cho biết, tại Việt Nam, các hành vi lừa đảo, thao túng và xâm hại trẻ em qua mạng có xu hướng gia tăng, với nhiều thủ đoạn tinh vi: dụ dỗ quay video nhạy cảm để tống tiền, giả danh tuyển dụng để buôn bán người hoặc lao động cưỡng bức. Các nền tảng mạng xã hội, diễn đàn kín và nhóm ẩn danh đang trở thành nơi chia sẻ, giao dịch nội dung xâm hại trẻ em.

Tội phạm mạng thường khai thác các nền tảng trực tuyến trong cả 3 giai đoạn có tính hệ thống của hành vi phạm tội: Thứ nhất, tìm kiếm và khoanh vùng mục tiêu. Thứ hai, tiếp cận và thao túng mục tiêu. Thứ ba, tấn công và khai thác nạn nhân.

Năm 2024, Việt Nam ghi nhận 381 vụ xâm hại tình dục qua mạng, chủ yếu bắt nguồn từ việc khai thác thông tin cá nhân trên Facebook và Zalo. Trong khi đó, báo cáo quốc tế của NCMEC (Hoa Kỳ, 2024) cho biết số lượng nội dung xâm hại trẻ em được tạo bởi AI đã tăng 1,325% so với năm 2023, minh chứng rõ ràng cho việc công nghệ đang bị lợi dụng làm công cụ phạm tội. Riêng trong năm 2025, Việt Nam đã ghi nhận khoảng 50 vụ "bắt cóc online" có yếu tố xuyên biên giới.

Thiếu tướng Lê Xuân Minh khẳng định, những năm qua, Việt Nam đã hành động mạnh mẽ để bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trước các nguy cơ xâm hại trên môi trường mạng: Ban hành và từng bước hoàn thiện nhiều văn bản quan trọng như Luật Trẻ em (2016), Luật An ninh mạng (2018), Chiến lược quốc gia bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng giai đoạn 2021 - 2025, cùng với các nghị định, thông tư liên ngành nhằm tăng cường công tác phát hiện, xử lý tội phạm sử dụng công nghệ cao; Bộ Công an và các cơ quan bảo vệ pháp luật đã phối hợp triển khai nhiều chuyên án lớn, bóc gỡ đường dây phạm tội, giải cứu nạn nhân, đồng thời xử lý các vụ việc xâm hại trẻ em trên không gian mạng.

Về hạ tầng kỹ thuật, Việt Nam đã xây dựng và vận hành Tổng đài Quốc gia Bảo vệ trẻ em - 111; lập bộ phận chuyên trách về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng tại Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, tạo nền tảng tiếp nhận, phản ánh và xử lý thông tin liên quan đến trẻ em trên không gian mạng. Việt Nam cũng duy trì quan hệ hợp tác hiệu quả với các nền tảng xuyên biên giới cùng nhiều tổ chức quốc tế. "Chúng tôi theo đuổi cam kết: "Trong thế giới số, không ai bị bỏ lại phía sau và không ai phải đối mặt với nguy hiểm một mình".

Cũng theo Thiếu tướng Lê Xuân Minh, trong bảo vệ trẻ em trước tội phạm mạng, nền tảng trực tuyến giữ 3 vai trò trọng yếu: Phòng ngừa, ngăn chặn và cảnh báo sớm những hành vi bất thường, nội dung hoặc tương tác tiềm ẩn nguy cơ xâm hại trẻ em; phát hiện, xử lý hành vi lạm dung, xâm phạm trẻ em; hỗ trợ điều tra, ngăn chặn tội phạm: Nền tảng nắm giữ những dấu vết quan trọng, là hiện trường xảy ra hành vi lạm dụng và xâm phạm trẻ em, do đó, nền tảng cần đóng vai trò hỗ trợ điều tra để ngăn chặn và loại bỏ tội phạm từ gốc.

"Đã đến lúc chúng ta cần một cách tiếp cận toàn diện, thống nhất và mang tính tập thể, trong đó công nghệ, pháp luật và cộng đồng phải cùng đồng hành. Mỗi bên đóng vai trò riêng, chỉ khi phối hợp chặt chẽ, chúng ta mới có thể hình thành "lá chắn toàn diện" bảo vệ trẻ em trong thế giới số", Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nhấn mạnh.

Xây dựng nền tảng pháp lý, kỹ thuật phòng chống rửa tiền

Tại Toạ đàm cấp cao "Chia sẻ kinh nghiệm và thông lệ tốt nhất trong việc thu thập chứng cứ điện tử điều tra liên quan đến tiền mã hoá và rửa tiền", ông Phạm Mạnh Cường, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam cho biết, tài sản mã hoá mang 3 đặc tính khiến công tác điều tra, truy vết và thu thập chứng cứ trở nên đặc biệt khó khăn: giao dịch ẩn danh và phi tập trung; xuyên biên giới và tốc độ cao; khó thu hồi và dễ che giấu.

Ông Phạm Mạnh Cường phát biểu tại tọa đàm.

Thời gian qua, NHNN và các cơ quan chức năng của Việt Nam bước đầu nhận diện một số hành vi rửa tiền trên thị trường tài sản mã hoá như: Lợi dụng hệ thống xác thực lỏng lẻo của sàn giao dịch tài sản mã hoá, sử dụng giấy tờ giả/cho phép giao dịch ẩn danh; tạo các dự án giả dùng tài sản mã hoá để mua, chuyển ra ví thứ 3 (ví sạch) để giao dịch; huỷ, đánh sập dự án để che vết...

"Giai đoạn từ 2024 đến nay, chúng tôi phối hợp tổng rà soát hơn 400 giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hoá, có văn bản chuyển giao thông tin các giao dịch có dấu hiệu liên quan tài sản mã hoá cho cơ quan Công an xem xét, xác minh, xử lý theo thẩm quyền", ông thông tin.

Quang cảnh tọa đàm.

Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền khẳng định, hiện nay, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của NHNN là xây dựng nền tảng pháp lý, kỹ thuật và cơ chế phối hợp - cả trong nước và quốc tế - để chuẩn bị cho giai đoạn thực thi sâu hơn sau này, trong đó nội dung quan trọng là hướng dẫn việc nhận biết và báo cáo giao dịch đáng ngờ, cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng.

"Cuộc chiến chống tội phạm trong lĩnh vực tài sản mã hoá, rửa tiền trong kỷ nguyên số không thể thành công nếu mỗi quốc gia hành động đơn lẻ. NHNN Việt Nam tin tưởng, với Công ước Hà Nội và quyết tâm chung của cộng đồng quốc tế sẽ góp phần thúc đẩy mạnh mẽ công tác phòng, chống tội phạm mạng nói chung, công tác phòng, chống rửa tiền nói riêng" - Phó Cục trưởng Phạm Mạnh Cường cho hay.