Hiệu ứng đặc biệt từ một cuốn tự truyện

Công ty Văn hóa và sáng tạo Trí Việt First News vừa cho ấn hành cuốn tự truyện "Không gục ngã" của dịch giả - nhà văn Nguyễn Bích Lan. Cuốn sách được trân trọng đưa vào tủ sách "Hạt giống tâm hồn" này đã thực sự tạo nên một "cơn sốt" trong dư luận. Giống như tôi, chắc hẳn đã có nhiều giọt nước mắt lặng lẽ rơi trên những trang sách nhỏ ấy...

Nhà văn Nguyễn Bích Lan - bằng sự chân thực đến mức giản dị nhất - đã kể lại cuộc hành trình đầy kiên cường để chống chọi lại bệnh tật và vươn lên, khẳng định ý nghĩa của cuộc đời mình...

Từ khi cuốn tự truyện "Không gục ngã" được phát hành, hộp thư điện tử của Bích Lan luôn bị tràn vì mỗi ngày chị nhận được một lượng thư rất lớn của độc giả từ khắp cả nước gửi về. Họ chia sẻ cảm xúc và cảm ơn chị đã động viên họ qua câu chuyện vượt khó của mình. Trang facebook cá nhân của Bích Lan gần như ngày nào cũng có những bạn đăng lên những dòng cảm nhận sau khi đọc "Không gục ngã". Bích Lan cho biết, đó chính là niềm hạnh phúc lớn lao mà chị có được từ việc cho ra đời cuốn tự truyện.

Nguyễn Bích Lan vừa bước sang tuổi 37. Chị đón ngày sinh nhật khi đang có chuyến đi Sài Gòn để thực hiện buổi diễn thuyết trước gần 300 người tại Hội nghị toàn quốc của Hãng Dược phẩm IUP tại khách sạn Star City. Với những tình cảm đặc biệt dành cho Nguyễn Bích Lan, gần 300 người có mặt trong buổi diễn thuyết hôm ấy đã cùng hát bài "Happy Birthday" chúc mừng chị đón thêm một mùa xuân mới. Khi kể lại câu chuyện này, Bích Lan vẫn còn nguyên sự xúc động. Chị đã không kìm được hai giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên khuôn mặt nhỏ xương gầy. Tổng Giám đốc Hãng Dược phẩm IUP tại Việt Nam là một người nước ngoài đã mua hơn 400 cuốn sách để phát cho cán bộ nhân viên của mình, bởi ông muốn cuốn sách sẽ là nguồn động viên lớn để mỗi thành viên trong công ty của ông vươn lên khẳng định sức mạnh và trí tuệ của mình, góp phần vào thành công chung của đơn vị. Điều đặc biệt hơn, tên của cuốn sách - "Không gục ngã" - đã trở thành khẩu hiệu của Hãng Dược phẩm IUP năm 2013 khiến Bích Lan cũng cảm thấy vui vui. Tự đáy lòng mình, chị luôn muốn chia sẻ thông điệp ấy từ trải nghiệm của chính bản thân mình đến với mọi người.

Cũng trong chuyến đi này, Nguyễn Bích Lan có buổi nói chuyện với 130 công nhân viên nhà máy dược của Hãng IUP tại Khu Công nghiệp Việt - Sing II (Bình Dương) về chủ đề "Đánh thức tiềm năng của con người". Bài nói chuyện của chị bắt đầu thật giản dị: "Thưa các anh chị, tôi cũng xuất thân từ nông thôn như các anh chị. Tôi cũng cắt cỏ, cấy lúa từ khi còn nhỏ..." để xích lại thật gần với những người đối diện và kết thúc bằng câu: "Với tôi, thành công và hạnh phúc không nằm ở những bục vinh danh, những giải thưởng, hay số lượng các cuốn sách tôi viết và dịch. Thành công và hạnh phúc là cảm giác an tâm về chính bản thân mình khi mình sống mà không lãng phí thời gian, được làm những việc có ích mà mình đam mê và được rất nhiều người yêu thương, trân trọng và có cơ hội chia sẻ thành quả của mình với người khác...".

Ngắn gọn mà đầy đủ, không dùng nhiều tính từ nhưng luôn ấm áp, đầy tình cảm là phong cách của Nguyễn Bích Lan khi nói cũng như khi viết. Thế nên, nhà báo Thục Hạnh, Tổng biên tập Báo Phụ nữ Việt Nam khi nhận được cuốn "Không gục ngã" do Bích Lan gửi tặng, đã thư lại cho chị một bức thư dài, trong đó có đoạn: "Nhận được cuốn tự truyện của em, đọc một mạch, rơi bao nhiêu là nước mắt. Đáng để vui nhất là văn của cô em mình không có một chữ nào thừa, không có một dòng vô nghĩa. Khen em vượt lên khó khăn đã có nhiều người làm, chị chỉ chúc mừng em với tư cách một nhà văn, một nhà báo hiếm hoi còn coi văn chương, chữ nghĩa như một cái đạo để khai mở cuộc đời...". Bích Lan tâm sự: "Quý mến nhà báo Thục Hạnh đã lâu, cũng là cách để cảm ơn người Tổng biên tập nơi tôi hay đăng tải các sáng tác cũng như bài báo nên tôi đã gửi sách tặng chị. Cũng không ngờ là chị đọc hết và còn viết thư lại, chia sẻ với tác giả, thật là cảm động… Đặc biệt hơn, có một độc giả từng trải qua quá khứ lầm lỗi, từng vấp ngã trên đường đời, đến khi đọc được cuốn sách đã viết thư cho tôi bày tỏ cảm xúc, lòng biết ơn sâu sắc và khát vọng hướng thiện, làm lại cuộc đời…".

Tác giả Nguyễn Bích Lan ký tặng độc giả Tp HCM.

Tác giả Nguyễn Bích Lan ký tặng độc giả Tp HCM.

Trước đây, Nguyễn Bích Lan không bao giờ nghĩ rằng sẽ có lúc mình viết tự truyện. Nhưng qua những bài báo viết về chị, đã có hàng trăm độc giả gửi thư về hỏi: "Chị đã tự học tiếng Anh như thế nào?"; "Làm thế nào để chị vượt qua bệnh tật, để sống một cuộc đời đầy ý nghĩa trong điều kiện sức khỏe chỉ còn 10%?". Sự quan tâm ấy đã khiến chị thay đổi cách nghĩ và muốn được chia sẻ những trải nghiệm của chính mình trong hành trình vươn sống. "Không gục ngã" đã được độc giả cả nước đón nhận nhiệt tình bằng sự sẻ chia, khâm phục cũng như đem lại hy vọng cho nhiều người. Đó là một bất ngờ tuyệt vời với chính tác giả. Dịch giả Bích Lan tâm sự rằng, chị viết cuốn sách này không phải vì bản thân mình mà vì bạn đọc, nhất là những bạn đọc trẻ. Và chị luôn khích lệ người đọc hãy giữ lại cuốn sách trên giá sách của mình, để những đứa con của họ có thể đọc và tự nguyện học những bài học vượt khó và sống hữu ích từ cuốn sách.

Như nhiều người đã biết, đã hai bốn năm qua, cô gái Nguyễn Bích Lan chống chọi với căn bệnh loạn dưỡng cơ mà đến nay y học thế giới vẫn chưa tìm ra phương thuốc điều trị. Trong tay chỉ có tấm bằng tốt nghiệp cấp 2, lại sống ở một làng quê thuần nông thuộc huyện Hưng Hà (Thái Bình), sau những năm tháng dài miệt mài tự học tiếng Anh, tự liên hệ tìm nguồn dịch, đến nay, Bích Lan đã là dịch giả của 24 cuốn sách, trong đó có tiểu thuyết "Triệu phú khu ổ chuột" từng đem đến cho chị Giải thưởng về dịch thuật của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2010. Cuối năm 2010, khi nhận lời và bắt tay vào viết cuốn tự truyện theo đơn đặt hàng của ông Nguyễn Văn Phước - Giám đốc Công ty Văn hóa và sáng tạo Trí Việt First News - nơi có "Tủ sách tâm hồn" chuyên đi "gieo mầm thiện tin yêu" trong lòng độc giả - cũng là lúc chị bắt tay vào dịch cuốn sách nổi tiếng "Sống không giới hạn" của Nick Vujicic. Nguồn cảm hứng từ Nick Vujicic - một người khuyết tật không tay không chân  đã vượt lên trên số phận, đem lại sức mạnh niềm tin, tình yêu và ý chí cho hàng triệu người trên khắp thế giới đã đến Việt Nam qua bản dịch của một dịch giả cũng có hoàn cảnh đặc biệt không kém. Cũng trong khoảng thời gian ấy, chị còn đem đến cho bạn đọc cuốn "Tuyển tập truyện ngắn" của Tagor, cho ra mắt tập truyện "Sống trong chờ đợi" - cuốn sách được coi như điểm khởi đầu để độc giả chủ động gọi chị bằng cụm từ: "Nhà văn - dịch giả Nguyễn Bích Lan" chứ không phải chỉ là "Dịch giả Nguyễn Bích Lan" như trước đó nữa. Hiện nay, Nguyễn Bích Lan đang "bận rộn" với hai cuốn sách, trong đó có cuốn tạm dịch là "Cọ hoang" của William Faulkner - nhà văn Mỹ từng đoạt giải Nobel. Tác giả của "Không gục ngã" chia sẻ: "Dịch tác phẩm của William Faulkner là một thách thức lớn đối với tôi cũng như với bất kỳ một dịch giả nào khác. Song chính thách thức ấy một lần nữa khiến tôi cảm thấy mình cần phải vượt qua để đem đến cho bạn đọc thêm một tác phẩm văn học đặc biệt của nhân loại".

Nguyễn Bích Lan có thói quen dịch cẩn thận đến từng câu, từng chữ, không có chuyện "phiên phiến" hay "cốt không sai là được". Nếu tự thấy cách dịch của mình "thiếu hụt" nhiều so với nguyên tác, chị luôn có cảm giác có lỗi với tác giả. Và chị cứ trăn trở như vậy cho đến khi tìm được từ ngữ mà chị hài lòng nhất. Vì thế,  mỗi cuốn sách Nguyễn Bích Lan thường đầu tư khá nhiều thời gian (có trang chị phải đánh vật cả buổi là chuyện bình thường).

Khi tôi đang ngồi viết những dòng này về nhà văn - dịch giả Nguyễn Bích Lan thì cũng là lúc tôi đọc được những dòng tâm sự đầy xúc động của chị trên trang cá nhân: "Báo Tuổi Trẻ vừa gọi điện tới nói rằng một bạn đọc muốn tặng tác giả Bích Lan một khoản tiền (chẳng hỏi to, nhỏ thế nào) nhưng Bích Lan đề nghị tòa soạn hãy gửi lại bạn đọc khoản tiền đó bởi Bích Lan vẫn lao động ngày 10 tiếng và tự kiếm tiền để lo cho các nhu cầu của bản thân và đó là một niềm hạnh phúc đối với Bích Lan. Bích Lan ghi nhận tấm lòng sẻ chia của bạn đọc đó và mong rằng người đó hãy giúp những đứa trẻ mồ côi, những người ốm bệnh không có tiền mua thuốc, và rất nhiều người khác đang gặp khó khăn. Ngay trong hôm nay, báo Tuổi trẻ đăng bài về chương trình "Tháng 3 biên giới" với bức ảnh những em nhỏ vùng cao và trường tiểu học được ghép bằng những thanh nứa sơ sài của các em. Những chỗ đó đang cần những tấm lòng của bạn đọc. Xin yêu thương và sẻ chia hãy đổ về đó!"…

Nguyệt Hà

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.