Hậu Vietnam Idol 2012: Đâu là quyền lực của khán giả?

Sự lên ngôi của chàng trai người dân tộc Chu Ru Ya Suy trong chương trình truyền hình thực tế Vietnam Idol 2012 đã gây ra cuộc tranh cãi lớn trong làng giải trí Việt. Giới làm nghề và khán giả chia làm hai phe. Một phe cho rằng Ya Suy không xứng đáng và một phe cho rằng Ya Suy hoàn toàn xứng đáng. Sự tranh cãi đó phải chăng một lần nữa khẳng định quyền lực khán giả chỉ là điều mơ hồ?

Không cần so sánh với á quân Hoàng Quyên, cô gái có bản lĩnh sân khấu và kỹ thuật thanh nhạc cực tốt, chỉ cần so sánh với Bảo Trâm của Top 3 cũng đã thấy Ya Suy yếu hơn về mọi mặt. Phong độ của Ya Suy tỏ ra khá thất thường. Lúc thì anh hát hỏng, phô. Lúc lại khiến Ban giám khảo và khán giả ngỡ ngàng khi lời hát chạm vào tim. Mỗi khi Ya Suy chuẩn bị cất giọng, khán giả lại hồi hộp không biết hôm nay Ya Suy sẽ hát như thế nào. Ya Suy đứng trên sân khấu có vẻ khá lóng ngóng, vụng về đến tội nghiệp. Ya Suy cũng tự ý thức được điều đó nên mới có chuyện anh nhường vé hụt vào vòng trong cho Bảo Trâm. Anh chân thành và mộc mạc trong cả giọng hát và cách ứng xử. Và đó là điều khiến Ya Suy chinh phục khán giả, đưa anh lên ngôi vị cao nhất mà đến anh cũng không ngờ. 

Ya Suy lên ngôi, kéo theo đó là cái lắc đầu ngán ngẩm, những phát ngôn gay gắt của đa số giới chuyên môn. Ca sĩ M.L ghi một dòng trạng thái trên trang cá nhân rằng "Ya Suy không có tài". Điều đáng nói là trước đó, trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình, với tư cách là người cố vấn thanh nhạc cho Top 2, M.L đã đánh giá cao giọng hát của anh. Mới đây nhất, ca sĩ Đinh Mạnh Ninh đã không ngần ngại bộc lộ ý kiến của mình trong một cuộc phỏng vấn: "Nếu bạn ấy đại diện cho cả một thế hệ âm nhạc Việt Nam để thi thố với các nước khác thì vô hình trung thế hệ Idol sẽ đẩy cả thế hệ âm nhạc này xuống cùng với Ya Suy". Ngay lập tức, hàng loạt ý kiến của khán giả phản pháo lại những nhận định trên. Rất nhiều ý kiến của khán giả cho rằng sự lựa chọn của họ đang bị nghi ngờ, hay chính họ đang bị giới chuyên môn xúc phạm. Tất nhiên mỗi người đều có một quan điểm cá nhân của riêng mình. Nhưng những ý kiến công khai trên không khác gì gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt công chúng. Bởi Ya Suy là sự lựa chọn của số đông khán giả.

Sự tranh cãi xung quanh quán quân Vietnam Idol 2012 một lần nữa gợi nhớ đến nhận định chua xót của nhạc sĩ Tuấn Khanh, người từng ngồi ghế nóng của Sao Mai Điểm hẹn 2010 và Vietnam Idol những mùa đầu: "Khán giả trước đây là những người rất quan trọng, nhưng khoảng 5 năm trở lại đây thì… không. Chính các nhà sản xuất, ban tổ chức, ban giám khảo đã cùng nhau thương mại hóa các chương trình và họ tự cho họ cái quyền quyết định mọi thứ. Không ai chịu hiểu rằng chính khán giả là những người nhắn tin bầu chọn… để đem đến những con số tiền tỷ cho Ban tổ chức và nhà sản xuất, đem đến những con số rating cao ngất cho chương trình. Đến khi xảy ra sự cố, hay không hài lòng vì điều gì đó thì họ lại quay qua đổ vấy cho khán giả, đổ lỗi cho đám đông... Khán giả là những người đang bị xem là thứ gì đó mơ hồ và bị coi rẻ…".

Nhận định này hoàn toàn có căn cứ khi thời gian gần đây liên tiếp các vụ  lùm xùm của các chương trình truyền hình thực tế bị vỡ lở, khán giả mất dần niềm tin khi biết mình chỉ là chiếc áo rơm bù nhìn bị Ban tổ chức dắt mũi một cách trắng trợn. Năm 2012, clip vạch trần kết quả dàn xếp của Ban tổ chức Giọng hát Việt - The Voice 2012 bị tung lên mạng trong khi chương trình vẫn đang ghi hình trực tiếp, khán giả vẫn đang hào hứng bình chọn cho thí sinh mình yêu thích sau mỗi đêm biểu diễn. Người ta sốc, tức giận rồi thất vọng. Một cuộc họp báo diễn ra sơ sài, nhốn nháo. Không một lời xin lỗi khán giả. Chỉ có lời xin lỗi đến thí sinh (!?). Rồi khóc, rồi xin từ chức, rồi năn nỉ ở lại. Như một màn kịch hề. Vậy là sao? 

Ngay trong đêm biểu diễn vở nhạc kịch "Bóng ma trong nhà hát" cùng Minh Quân để mở màn chương trình "Bước nhảy hoàn vũ" 2012, Minh Hằng đã dính nghi án "chôm giọng" của ca sĩ Lan Anh. Nghi án này do chính khán giả phát hiện, tuy nhiên phía Ban tổ chức và ca sĩ Minh Quân đã có những câu trở lời lập lờ với dư luận. Riêng ca sĩ Minh Hằng thì không hề có lời xin lỗi khán giả.

Đầu năm 2013, Ban tổ chức "Bài hát yêu thích" phải giải trình về những nghi vấn về tin nhắn bình chọn hàng loạt. "Chiếc khăn Piêu" của Tùng Dương bất ngờ vượt lên "Người hát tình ca" của Uyên Linh để giành chiến thắng. Nhiều khán giả bức xúc khi họ nhắn tin hoặc nghe trên website để bình chọn cho "Người hát tình ca" của Uyên Linh thì không được trong khi lượt bình chọn cho "Chiếc khăn Piêu" thì không gặp vấn đề gì. Nhiều chương trình, số lượt bình chọn không được công khai, thành viên Ban giám khảo vạ miệng về kết quả, những nghi án mua giải bằng tin nhắn ảo càng khiến khán giả nghi ngờ về tính minh bạch của chương trình.

Bắt đầu từ chương trình Sao Mai - Điểm hẹn 2004, hầu hết các chương trình truyền hình thực tế và nhiều sân chơi khác hiện nay đều có hình thức bầu chọn cho thí sinh thông qua tin nhắn hay trên mạng. Điều đó có thể nói khán giả đóng một vai trò quan trọng trong các cuộc thi này, họ sẽ quyết định người chiến thắng. Ban giám khảo chỉ là những người định hướng khán giả, kết nối khán giả với thí sinh, cùng khán giả tìm ra người tài để họ chọn lựa. Thế nhưng quyền lực ấy ngày càng bị lợi dụng một cách không thương tiếc, dẫn đến niềm tin về chương trình truyền hình thực tế của khán giả đang mất dần. Khi quyền lực dân chủ ấy lên ngôi thì nó lại bị nghi ngờ. Rõ ràng, bản thân chương trình truyền hình thực tế đã trao "quyền sinh quyền sát" vào tay khán giả. Hơn ai hết, khi trao cái quyền ấy vào tay khán giả, ban tổ chức chương trình và giới chuyên môn thừa hiểu mặt bằng trình độ của khán giả Việt đến đâu, khán giả sẽ bầu chọn như thế nào. Vậy thì tại sao khi thí sinh được bầu chọn không đúng ý của họ, họ lại phản ứng, lại đổ lỗi cho khán giả. Với một cuộc thi mang tính chất giải trí mà khán giả là trọng tâm, đáp ứng tiêu chí tìm kiếm "tài năng âm nhạc" và "from zero to hero" (từ số không thành người hùng), sự lên ngôi của Ya Suy không có gì đáng tranh cãi. Ya Suy phải có tài thì anh mới có thể lọt vào Top 2, mới làm hàng triệu trái tim rung cảm mà bầu chọn cho anh. Thêm nữa, sự lựa chọn này không hoàn toàn do cảm tính tự phát của khán giả mà có sự định hướng của Ban giám khảo - đại diện cho giới chuyên môn hẳn hoi. Nếu Ya Suy hát, hết lần này đến lần khác Ban giám khảo chê tơi bời mà anh vẫn có được lượt bình chọn đông đảo thì lạ quá. Đằng này, Mỹ Tâm bật khóc khi nghe Ya Suy hát "Nơi tình yêu bắt đầu". Nhạc sĩ Quốc Trung đánh giá: "Em đã biến những điều bình thường trở thành to lớn, biến những điều to lớn trở thành bình thường". Còn Nguyễn Quang Dũng thì nói lời xin lỗi Ya Suy vì ở vòng thử giọng anh đã không lựa chọn thí sinh người dân tộc Chu Ru này. Sự chỉ trích của Ban giám khảo chỉ là cách uốn nắn, tiếp thêm kinh nghiệm cho Ya Suy trong những lần biểu diễn sau bởi vốn dĩ anh có tài năng nhưng không được đào tạo trong một môi trường nghệ thuật bài bản.

Các cuộc thi truyền hình thực tế không đòi hỏi quá cao về chuyên môn và danh hiệu chỉ là bước đệm cho thí sinh. Ya Suy lên ngôi Idol nhưng đó không phải là tất cả và vĩnh viễn. Rồi đây, Ya Suy sẽ đi học thanh nhạc tại trường Đại học Văn hóa - Nghệ thuật Quân đội. Anh sẽ rèn luyện những kỹ thuật thiếu sót của mình để giọng hát hay hơn. Và anh có được công chúng đón nhận nữa hay không điều đó còn tùy thuộc vào nỗ lực trên chặng đường ca hát sau này. Hoàng Quyên cũng vậy, có thể cô chỉ là á quân, nhưng với những nỗ lực trong hoạt động âm nhạc, biết đâu Hoàng Quyên lại được khán giả yêu mến, là người thành công hơn Ya Suy. Rốt cuộc, không chỉ riêng âm nhạc mà với các lĩnh vực nghệ thuật khác, ai giữ được khán giả, người đó chiến thắng như Mỹ Tâm đã nói với Ya Suy: "Hát hay thì rất dễ nhưng để khán giả yêu thương là điều rất khó và Ya Suy có được điều đó".

Thực tế cho thấy, quyết định thành bại của người nghệ sĩ vẫn là khán giả. Có thể trình độ chuyên môn của khán giả không có, nhưng trình độ cảm thụ thì họ đều có, dù ít hay nhiều. Mà nghệ thuật thì thiên về cảm tính chứ không phải đi đo từng milimet như máy móc. Những tác phẩm, những nghệ sĩ thực thụ chạm vào xúc cảm người nghe, chiếm được lòng tin yêu của công chúng chắc chắn sẽ không bao giờ phôi phai. Có thể lúc đầu tác phẩm ấy không được đông đảo công chúng đón nhận, nhưng qua thời gian, tự khán giả sẽ nhận ra "ngọc trong đá". Ngược lại, những tác phẩm hời hợt, những nghệ sĩ tức thời dễ dãi, có thể "sống" được ngày hôm nay theo hội chứng đám đông của khán giả, nhưng qua thời gian, chính khán giả lại là người đào thải nó. Cho nên hãy tôn trọng những quyết định của khán giả

P.T.U.

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.