Hành trình TH: Từ sữa tươi sạch đến hệ sinh thái hữu cơ bền vững

Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 với chủ đề “Vì tương lai tốt đẹp hơn” diễn ra trong hai ngày 17, 18/9/2025 tại Ninh Bình, do Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam chủ trì. Bắt đầu từ 2012, đây là sự kiện quốc tế được tổ chức luân phiên giữa các quốc gia thành viên của Liên đoàn các Phong trào Nông nghiệp Hữu cơ châu Á (IFOAM) nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.

Hội nghị lần thứ 8 có sự tham dự của gần 600 đại biểu trong nước và khách quốc tế từ 33 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và tổ chức phát triển nông nghiệp, nhằm mục đích trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức mới về nông nghiệp hữu cơ tại châu Á và thế giới.

Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam: tăng trưởng nhanh, tiềm năng lớn

Nông nghiệp hữu cơ Châu Á đã có bước tiến vượt bậc trong giai đoạn vừa qua, với diện tích canh tác tăng, đạt 9,1 triệu ha (2023) chiếm 9,2% diện tích toàn cầu, dẫn đầu bởi Trung Quốc – thị trường thứ ba toàn cầu. Ấn Độ và Việt Nam nổi bật nhờ tốc độ tăng trưởng cao về diện tích canh tác và số lượng người sản xuất, coi hữu cơ là chiến lược cho an ninh lương thực và kinh tế xanh. 

TSKH Hà Phúc Mịch – Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam dẫn số liệu của IFOAM cho biết, diện tích đất nông nghiệp hữu cơ ở nước ta tăng nhanh trong những năm gần đây, đạt khoảng 194.000 ha vào năm 2023. Tuy nhiên con số này mới chỉ chiếm 0,5% tổng diện tích đất nông nghiệp và vẫn còn thấp so với mức toàn cầu. Nó cũng cho thấy tiềm năng của nông nghiệp hữu cơ Việt Nam vẫn còn rất lớn khi nhu cầu về các sản phẩm hữu cơ trong nước và các quốc gia khác tăng lên.

Cũng theo TSKH Hà Phúc Mịch, lịch sử phát triển nông nghiệp hữu cơ ở Việt Nam có thể lấy mốc từ năm 1998, bắt đầu với một số nhóm sản xuất nhỏ. Đến 2006 Việt Nam mới có tiêu chuẩn hữu cơ đầu tiên do Bộ NN&PTNT (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ban hành. Dấu mốc quan trọng nhất là vào năm 2018, Nghị định số 109/NĐ-CP của Chính phủ về nông nghiệp hữu cơ được ban hành. 

Sản phẩm hữu cơ Việt Nam ngày càng đa dạng, từ nông sản đến các sản phẩm chế biến. Hiện các sản phẩm đã có mặt tại 180 quốc gia, nhưng doanh thu vẫn còn khiêm tốn, khoảng 335 triệu USD năm 2022. Trong nước, đã có hơn 17.000 cơ sở sản xuất nông nghiệp hữu cơ, hơn 500 cơ sở chế biến, và trên 90% địa phương quan tâm, chỉ đạo, khuyến khích phát triển sản xuất hữu cơ, tạo nền tảng quan trọng cho sự mở rộng trong thời gian tới.

Riêng ngành sữa hữu cơ tại Việt Nam mới hình thành trong khoảng 10 năm trở lại đây, chủ yếu do các doanh nghiệp lớn đầu tư công nghệ cao và đạt các tiêu chuẩn quốc tế. Trong số này phải kể đến vai trò tiên phong của nhà sản xuất sữa tươi sạch chiếm thị phần hàng đầu Việt Nam hiện nay, Tập đoàn TH với thương hiệu TH true MILK. 

Tiên phong chuyển đổi đàn bò sữa hữu cơ theo chuẩn quốc tế

Chia sẻ tại Hội nghị, ông Ngô Minh Hải, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn TH cho biết: Sau cuộc cách mạng sữa tươi sạch, ngay từ năm 2013, TH đã bắt tay vào sản xuất rau quả, dược liệu hữu cơ và tiếp đó là sữa tươi hữu cơ. Sau quá trình đáp ứng các tiêu chuẩn, tháng 12/2015, các sản phẩm rau và dược liệu hữu cơ của TH được Control Union cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn hữu cơ Mỹ và EU. Doanh nghiệp tiếp tục ký kết với Control Union về thực hiện tiêu chuẩn hữu cơ châu Âu và Mỹ cho sản phẩm sữa tươi. Theo đó, TH trở thành đơn vị tiên phong chuyển đổi đàn bò sữa sang chăn nuôi theo tiêu chuẩn hữu cơ. 

“Trên những cánh đồng nguyên liệu cho đàn bò hữu cơ, tuyệt đối không có giống cây biến đổi gen, không thuốc bảo vệ thực vật, không phân bón hóa học. Đối với đàn bò, mọi quy trình chăn nuôi cũng tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn organic "4 không - 1 tốt” của châu Âu, gồm: Không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật và phân bón tổng hợp; không hormone tăng trưởng; không chất kháng sinh; không có thành phần biến đổi gen; “1 tốt” là chăm sóc thú y tốt, bảo đảm phúc lợi động vật” – ông Ngô Minh Hải cho biết.

Tháng 4/2017, Control Union đã xác nhận quy trình chăn nuôi và chuỗi sản xuất hữu cơ của TH đạt tiêu chuẩn hữu cơ Châu Âu EC 834/2007, EC 889/2008. Đến nay, TH sở hữu đàn bò sữa hữu cơ quy mô lớn hàng đầu Việt Nam với gần 1.000 con, cho năng suất sữa trung bình xấp xỉ 33 lít/con/ngày, cung cấp hơn 3 triệu lít sữa tươi hữu cơ nguyên liệu mỗi năm.

Ngày 17/8/2017, dòng sản phẩm sữa tươi tiệt trùng TH true MILK Organic chính thức ra mắt thị trường, sau đó là sữa tươi TH true MILK công thức TOPKID – sử dụng nguyên liệu sữa tươi hữu cơ. Đó là cột mốc khẳng định: người Việt hoàn toàn có thể thưởng thức sữa hữu cơ đạt chuẩn quốc tế ngay tại quê hương mình.

Tháng 12/2017, Tập đoàn TH đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức Diễn đàn quốc tế “Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam – Phát triển và Hội nhập”. Tại diễn đàn, nhiều vấn đề cốt lõi của nông nghiệp hữu cơ đã được bàn thảo. Đặc biệt, vấn đề minh bạch, liêm chính trong sản xuất, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thị trường đã được Tập đoàn TH nhấn mạnh như những nguyên tắc sống còn để phát triển bền vững. 

Những khuyến nghị, đóng góp từ Diễn đàn đã trở thành nền tảng quan trọng để ban hành Nghị định 109/2018/NĐ-CP của Chính phủ về Nông nghiệp hữu cơ, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc thiết lập hành lang pháp lý cho ngành hữu cơ tại Việt Nam, trong đó có dấu ấn rõ nét từ sự tiên phong của TH.

Mô hình 4F và hành trình bền vững đến Net Zero

Tập đoàn TH hiện canh tác rau củ quả hữu cơ với diện tích khoảng 20 ha, gồm 79 sản phẩm đạt chứng nhận hữu cơ theo tiêu chuẩn Mỹ (USDA/NOP) và Châu Âu (EU), sản lượng tối đa có thể đạt 200 tấn/năm. Sản phẩm rau củ quả hữu cơ của TH (với thương hiệu FVF) có mặt tại các hệ thống cửa hàng TH true mart trên toàn Việt Nam. Mỗi sản phẩm đều có mã vạch, mã QR code để truy xuất nguồn gốc.

Trong lĩnh vực thảo dược, TH canh tác nhiều loại thảo dược tại Nghĩa Đàn, Yên Thành và Mường Lống, Na Ngoi – Nghệ An, đạt các tiêu chuẩn hữu cơ châu Âu, Mỹ và Việt Nam, như gấc, tía tô, gừng, nhân trần, cúc hoa vàng,… và nhiều thảo dược quý, đặc hữu. Đó chính là nguồn nguyên liệu an toàn cho các sản phẩm trà túi lọc tự nhiên, đồ uống tốt cho sức khỏe, các sản phẩm dược phẩm với thương hiệu TH true HERBAL, góp phần chăm sóc sức khỏe, phục vụ y tế dự phòng.

Qua 15 năm, TH đã xây dựng được một hệ sinh thái hơn 200 sản phẩm thực phẩm sạch, trong đó bao gồm nhiều sản phẩm sử dụng nguyên liệu hữu cơ, tốt cho sức khỏe, từ sữa tươi sạch, sữa hạt, rau quả, dược liệu. Các sản phẩm mang thương hiệu TH liên tục đạt Thương hiệu Quốc gia, giành nhiều giải thưởng danh giá như: Thực phẩm tốt nhất ASEAN, giải thưởng thực phẩm tại Triển lãm Thế giới ở Nga, Gulfood Dubai 2016, Giải thưởng Chất lượng châu Á – Thái Bình Dương… TH đã nhận Cúp vàng Trang trại chăn nuôi bò sữa hữu cơ vì sức khỏe cộng đồng năm 2016, Cúp vàng Sản phẩm hữu cơ vì sức khỏe cộng đồng năm 2022, do Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam trao.

Mô hình nông nghiệp tuần hoàn 4F (Farm – Feed – Food – Fertilizer) được TH triển khai theo nguyên tắc kết nối trồng trọt, chăn nuôi, chế biến và tái chế trong một chu trình khép kín. Nhờ đó, các nguồn tài nguyên như đất, nước, vật nuôi và chất thải đều được tận dụng tối đa, hạn chế lãng phí và phát thải ra môi trường. Điểm nổi bật của mô hình là khả năng tái sinh tài nguyên: phân và nước thải từ bò được đưa về nhà máy xử lý áp dụng công nghệ vi sinh tiên tiến; chất thải rắn được chuyển hóa thành phân bón hữu cơ Greenma phục vụ trồng trọt; khí metan được thu gom để sản xuất biogas phát điện; còn nước thải sau xử lý đạt chuẩn được tái sử dụng hoặc trả về môi trường một cách an toàn.

“TH kiên định gắn kinh doanh với trách nhiệm xã hội và môi trường, coi hữu cơ không chỉ là xu hướng mà còn là cam kết phát triển bền vững, thông qua việc xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp tuần hoàn, minh bạch, theo chuẩn quốc tế. Đồng thời, chúng tôi đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp tiên phong trên hành trình Net Zero, khẳng định chiến lược hữu cơ gắn liền với chuyển đổi xanh và trách nhiệm toàn cầu” – Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn TH chia sẻ.