Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Phong Sơn là vùng căn cứ địa cách mạng, hứng chịu hàng ngàn tấn bom đạn và chất khai quang khiến cây cối trơ trọi, nguồn nước nhiễm độc. Sau ngày giải phóng, người dân trở lại “vùng đất chết” sinh sống, làm ruộng, trồng cây lâm nghiệp... Thế nhưng, thời gian gần đây trong xã có nhiều người mắc bệnh ung thư, trong đó có nhiều người còn rất trẻ, khiến cho cuộc sống bình yên của làng quê bị xáo trộn.
Các làng Tứ Chánh, Phe Tư, Cổ Bi... là vùng thấp nhất của xã, cũng là những nơi có nhiều người mắc bệnh ung thư nhất. Người dân cho rằng, do chất độc giặc rải trên các ngọn núi thời chiến tranh, cùng với các loại thuốc trừ sâu dùng trong nông nghiệp từ sau ngày giải phóng đến nay, tích tụ lâu ngày, ngấm xuống nguồn nước ngầm chảy về, người dân dùng nước ăn uống nên dẫn đến bệnh tật.
Ông Nguyễn Đình Vinh, ở thôn Tứ Chánh, nói: “Nước giếng làng ni đỏ au, có mùi khó chịu. Xã khuyến cáo người dân không nên dùng nước bẩn, nhưng không dùng thì lấy đâu ra nước mà dùng. Dân trong làng yêu cầu chính quyền cấp trên quan tâm xây dựng hệ thống nước sạch, chứ ăn uống bằng nguồn nước ô nhiễm bị ung thư là điều không tránh khỏi”...
Ông Nguyễn Bá Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Phong Sơn, cho hay, hiện tại xã Phong Sơn vẫn chưa có nước sạch. Đa số người dân đều dùng nước tự chảy và nước giếng không đảm bảo vệ sinh. Trước đây, đoàn của Sở Khoa học Công nghệ và Trung tâm Nước sạch vệ sinh môi trường tỉnh Thừa Thiên - Huế đã về kiểm tra, bước đầu khẳng định, nguồn nước tại xã không hợp vệ sinh, nên tăng khả năng người dân mắc các bệnh sỏi thận, tiết niệu, tiêu hóa, đặc biệt là bệnh ung thư phế quản, thực quản, gan…
Hơn nữa, ở vùng Khe Mạ, nơi đưa nước về xã, còn nhiều thùng phi đựng hóa chất khai quang còn sót lại từ thời chiến tranh chống Mỹ... Tính bình quân 10 năm trở lại đây, toàn xã có hơn 100 người bị chết vì bệnh ung thư, tập trung nhiều nhất ở thôn Phe Tư, Tứ Chánh...
Theo bác sỹ Hoàng Du, Trưởng trạm Y tế xã Phong Sơn, nguồn nước không đảm bảo vệ sinh có thể là một trong những thủ phạm gây ra bệnh hiểm nghèo. Trong lúc chờ đợi các ngành chức năng xác định nguyên nhân dẫn đến bệnh ung thư, mong mỏi của người dân sớm có nguồn nước sạch để sử dụng để tránh khỏi bệnh tật...
