15 năm nhọc nhằn bán nhà theo Nghị định
NĐ61/CP là một chủ trương rất lớn của Chính phủ nhằm tạo điều kiện cho những người đang sinh sống trong các ngôi nhà, căn hộ thuê của Nhà nước có cơ hội được mua để trở thành sở hữu chủ tài sản đó. Thực sự đây là điều mà người dân mong chờ đã từ rất lâu, đơn vị quản lý nhà nước (Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng) cũng bớt đi gánh nặng vì một loạt bất cập trong quản lý cho thuê, đầu tư cải tạo sửa chữa. Nhưng chủ trương ấy sau 15 năm thực hiện vẫn còn rất nhiều vướng mắc. Càng về sau, khi mà thời hạn thực hiện bán nhà theo NĐ 61/CP phải khép lại đã được gia hạn lần chót vào ngày 31/12/2010, vẫn còn hàng nghìn căn hộ chỉ mới xong phần việc... nộp đơn.
Nói đúng ra, không phải người ở chê nhà, chỉ vì quy trình thủ tục bán nhà quá rắc rối, nhiêu khê, quá nhiều thứ phát sinh khiến cơ quan bán nhà không thể xác định nổi ai mới là người thực sự được hưởng chế độ mua nhà theo NĐ 61 (do việc chuyển đổi quyền thuê nhà được tự do thực hiện quá nhiều lượt). Trong khi đó, bên mua cũng đau đầu để tự mình phân tích về quyền lợi trong trường hợp này là "được" hay "bị" mua nhà thuộc SHNN. Và vì thế, nhu cầu thì nhiều, nhưng cũng chỉ dừng lại ở khâu... nộp đơn xin mua nhà rồi thôi.
Theo đánh giá của Sở Xây dựng Hải Phòng, người mua thờ ơ bởi việc mua nhà theo Nghị định 61 là tự nguyện, không có tính bắt buộc; một số hộ khiếu nại, yêu cầu không phải nộp tiền sử dụng đất vì đã ở trước ngày 15/10/1993...
Do cơ chế hay do năng lực?
Còn có nhiều nguyên nhân cần phải được nhìn nhận. Chẳng hạn, theo Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng, càng về sau, số lượng đơn nộp càng nhiều. Nếu 9 tháng đầu năm số hồ sơ có ngày phải tiếp nhận trên 40 bộ hồ sơ. Trong khi đó, đội ngũ cán bộ được phân công đảm nhận công việc chỉ có thể giải quyết tối đa 5 bộ hồ sơ/ngày...
Đó là chưa nói đến hàng trăm trường hợp dù đã hoàn thành khâu thủ tục từ nhiều năm qua, chỉ chờ được nhận "sổ hồng", tức giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà. Nhưng từ đầu năm đến nay chỉ duy nhất một lần Tổ thẩm định của TP tác nghiệp, phê duyệt được 363 hồ sơ vào tháng 3.
Ngoài ra, còn một dạng nhà thuộc SHNN khác gọi là nhà tự quản hiện cũng đang bế tắc đầu ra. Theo quyết định của UBND thành phố, đợt 1 UBND giao Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng tiếp nhận nhà tự quản của 79 đơn vị, tương ứng... 9.931 hộ. Tuy nhiên, đến nay mới có 25 đơn vị bàn giao được 722 hộ, trong đó, đã trình UBND TP ra quyết định bán 205 hộ; đang làm thủ tục mời 20 hộ dân lên ký hợp đồng với công ty và phát đơn vận động 156 hộ lên ký hợp đồng... Tuy nhiên, tất cả đơn phát ra vẫn chưa nhận được... hồi âm(!)...
Nhưng cách này hay cách khác thì sẽ phải giải quyết thế nào đây đối với hàng ngàn căn nhà thuộc SHNN chưa và không thể bán kịp thời hạn "khóa sổ” NĐ 61/CP? Lúc đó quyền lợi, nghĩa vụ của người thuê nhà, cơ quan quản lý nhà sẽ như thế nào hay lại "xin" gia hạn lần nữa?
