Hà Nội sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, “tránh tâm lý coi trọng bằng cấp rất nặng”

Trường trung cấp, cao đẳng rất khó để cạnh tranh tuyển sinh với các trường đại học

Ngày 19/6, Thường trực HĐND TP Hà Nội phối hợp với UBND TP, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề về Công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm trên địa bàn TP Hà Nội.

Báo cáo tóm tắt về công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho người lao động, Phó Giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) Nguyễn Tây Nam cho biết, thời gian qua công tác tuyên tuyền các chính sách về đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho người lao động trên địa bàn TP được triển khai mạnh mẽ trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội.

Đồng thời, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã chủ động tập trung mọi nguồn lực, tìm mọi biện pháp, không ngừng đổi mới nhằm đẩy mạnh công tác tuyển sinh và nâng cao chất lượng đào tạo nghề, bắt kịp xu thế và sự thay đổi của xã hội.

Kết quả tuyển sinh đào tạo nghề giai đoạn 2020 - 2023 vượt 6,14% so với chỉ tiêu kế hoạch đề ra; tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng liên tục hàng năm góp phần quan trọng cung cấp nguồn lao động qua đào tạo cho thị trường lao động Thủ đô và các tỉnh lân cận.

Tuy nhiên, theo ông Nam, tâm lý trọng bằng cấp vẫn còn tồn tại trong suy nghĩ của một số người dân. Đa số học sinh sau khi tốt nghiệp cấp THPT đều đặt mục tiêu vào đại học, không muốn đi học nghề. Trong khi đó, Thủ đô là nơi tập trung nhiều trường đại học, các trường đại học có chỉ tiêu tuyển sinh lớn, tiêu chí xét tuyển thấp. Do vậy các trường trung cấp, cao đẳng rất khó để cạnh tranh tuyển sinh với các trường đại học.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm chưa có sự phối hợp chặt chẽ, kết nối với Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, các sàn, điểm giao dịch vệ tinh để phục vụ tốt hơn cho người lao động tìm được việc làm và doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng lao động, nhất là hỗ trợ tìm việc làm cho người lao động bị khuyết tật...

Cần thêm chính sách phù hợp với từng đối tượng, ngành nghề

Nhiều cử tri các quận, huyện bày tỏ đồng tình với việc thời gian qua, TP đã rất quan tâm đến công tác đào tạo, giải quyết việc làm, song thực tiễn vẫn chưa đạt kết quả như mong muốn, vẫn cần thêm những chính sách phù hợp với từng đối tượng, ngành nghề.

Cử tri quận Đống Đa, Tây Hồ, Hoàn Kiếm đề nghị, TP có giải pháp để giúp người chấp hành xong án phạt tù nhanh chóng tái hoà nhập, không để lãng phí nguồn lao động vì đối tượng này vẫn kỳ thị, phân biệt đối xử.

Cử tri các huyện Thường Tín, Gia Lâm, Thạch Thất, Phú Xuyên… đề nghị TP tăng kinh phí đào tạo, tập huấn an toàn lao động - nhất là ở các làng nghề truyền thống; cần đổi mới chương trình đào tạo nghề gắn với vị trí việc làm trong các doanh nghiệp; xem xét tăng mức hỗ trợ cho đối tượng được đào tạo nghề ở các địa phương.

Rất quan tâm đến công tác đào tạo nghề, lãnh đạo đại diện các trường đào tạo nghề của TP và các tổ chức chính trị - xã hội của TP cho rằng, các doanh nghiệp vẫn thiếu lao động, nhiều ngành nghề có nhu cầu lao động cao nhưng tuyển dụng đạt tỷ lệ thấp; nhiều ngành nghề về năng lượng thông minh, tái tạo robot không đạt tỷ lệ tuyển dụng tại Hà Nội, phải tìm nguồn nhân lực từ các tỉnh.

Do đó, Hà Nội cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, có chính sách đối với các ngành nghề mới, chất lượng cao. Cùng với đó, cần phân luồng tốt học sinh, để bảo đảm với ngành nghề chất lượng cao thì học sinh phải có chất lượng tương ứng... Muốn có nguồn nhân lực chất lượng cao, cần có đội ngũ giáo viên, hệ thống trường chất lượng, vì thế, cần đầu tư vật chất cho các trường đào tạo nghề để bắt kịp nhu cầu xã hội.

Đặc biệt, ngành công nghiệp bán dẫn hiện đang phát triển nhanh, được Chính phủ ưu tiên phát triển; tương lai ngành trí tuệ nhân tạo có khả năng thay các ngành lao động chân tay, máy móc. Trong bối cảnh đó, nhiều ngành đào tạo sẽ có sự thay đổi về mặt nhu cầu của thị trường lao động, vậy thành phố chuẩn bị như thế nào, đặc biệt về nguồn nhân lực để có thể đáp ứng nhu cầu và cạnh tranh với thị trường lớn hơn?

Tránh tâm lý coi trọng bằng cấp

Phát biểu tiếp thu các ý kiến cử tri, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, thời gian tới, UBND TP sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến thay đổi nhận thức của xã hội, nhân dân về công tác giáo dục nghề nghiệp, tránh tâm lý coi trọng bằng cấp rất nặng. Trong khi tốt nghiệp đại học khó tìm việc mà doanh nghiệp lại thiếu lao động có tay nghề cao. Đặc biệt, TP sẽ xác định đào tạo ngành nghề mũi nhọn đáp ứng xu thế phát triển của Thủ đô.

Bên cạnh đó, TP cũng xây dựng lộ trình mô hình các trường nghề, trong đó có 4 trường đào tạo chất lượng cao, bảo đảm điều kiện vận hành, kiểm định chất lượng; trang bị cơ sở vật chất cho các trường nghề công lập, quan tâm xứng đáng qua việc hỗ trợ chính sách đặc thù.

Đồng thời, TP cũng sẽ có cơ chế chính sách đặc thù cho từng nhóm đối tượng trong đào tạo, giải quyết việc làm như đối tượng khuyết tật, thanh niên, người chấp hành xong án phạt tù… để kịp thời chính sách tới từng nhóm đối tượng.

"Sau khi dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi được thông qua, UBND TP sẽ chỉ đạo các sở ngành tham mưu UBND TP các dự thảo nghị quyết trình HĐND TP để thực hiện các danh mục chính sách liên quan đến lĩnh vực này", Phó Chủ tịch UBND TP cho biết.

Về những kiến nghị giải quyết việc làm, nhất là lao động phổ thông cần được bồi dưỡng, đào tạo dưới 3 tháng, Phó Chủ tịch UBND TP đề nghị  các địa phương khảo sát đối tượng, xác định nhu cầu để đặt hàng với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Đối với đào tạo lao động chất lượng cao yêu cầu các sở, ngành, địa phương rà soát thay đổi phương thức đào tạo, nâng cao chất lượng hiệu quả phiên giao dịch việc làm… để đáp ứng xu thế hiện nay.

Phát biểu kết luận hội nghị, Chủ tịch HĐND TP Nguyễn Ngọc Tuấn khẳng định, nội dung về công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm được Thường trực HĐND TP lựa chọn để tiếp xúc cử tri chuyên đề là thiết thực, quan trọng, cụ thể hoá  Đề án số 15/ĐA-TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, trong đó tăng cường tiếp xúc cử tri chuyên đề.

Theo Chủ tịch HĐND TP Nguyễn Ngọc Tuấn, với vị trí vai trò đặc biệt của Thủ đô, yêu cầu đặt ra về đời sống việc làm rất quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội, từ đó bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn, thời gian qua, TP đã có nhiều chỉ đạo bằng nghị quyết, chương trình công tác tác, tiêu biểu là Chương trình 08-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội về phát triển hệ thống an sinh xã hội, nâng cao phúc lợi xã hội, chất lượng cuộc sống của nhân dân Thủ đô giai đoạn 2021-2025.

Đồng tình với một số giải pháp của UBND TP trong lĩnh vực này, Chủ tịch HĐND TP đề nghị khi triển khai thực hiện cần quan tâm về giải pháp, lộ trình; các kế hoạch triển khai phải khoa học, thực chất, hiệu quả, trong đó cần có giải pháp căn cơ, bảo đảm cung - cầu hợp lý; đánh giá kỹ lĩnh vực nào cần để đào tạo, đáp ứng nhu cầu thực tiễn phát triển, đời sống.

Cùng với đó, Chủ tịch HĐND TP đề nghị UBND TP, các sở ngành, MTTQ và các tổ chức chính trị, xã hội TP tiếp tục chỉ đạo, vào cuộc, cùng với giám sát để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác đào tạo, giải quyết việc làm; chú trọng đưa các nghị quyết của HĐND TP, chương trình cho vay đào tạo nghề, giải quyết việc làm, cho vay học sinh sinh viên… vào đời sống.