Gỡ vướng đất đai để “thúc” cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước

2 tháng đầu năm 2019, không một doanh nghiệp (DN) nào thực hiện cổ phần hóa (CPH). Đây là chuỗi kéo dài của điệp khúc “chậm tiến độ” trong công tác CPH thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước (DNNN). Một trong những nguyên nhân được chỉ ra là chậm vì các thủ tục liên quan đến đất đai.

Theo Công văn số 991/TTg-ĐMDN ngày 10-7-2017 của Thủ tướng Chính phủ thì giai đoạn 2017 - 2020 sẽ CPH 127 DN, cụ thể: năm 2017 CPH 44 DN; năm 2018 CPH 64 DN; năm 2019 CPH 18 DN; năm 2020 CPH 1 DN. 

Thực tế triển khai công tác CPH lũy kế giai đoạn 2016 - 2018, đã có 159 DN được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án CPH với tổng giá trị DN là 442.275 tỷ đồng, trong đó giá trị vốn nhà nước là 206.024 tỷ đồng. Riêng trong năm 2018 đã CPH 33 DN, trong đó có 6 DN thuộc danh sách CPH theo Công văn số 991/TTg-ĐMDN. 

Còn 2 tháng đầu năm 2019, theo báo cáo của các cơ quan, đơn vị gửi về Cục Tài chính doanh nghiệp - Bộ Tài chính thì chưa có DN được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án CPH. Tiến độ triển khai CPH như vậy còn chậm, không đạt được theo kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Agribank đang giải quyết vấn đề đất đai trước khi CPH.
Agribank đang giải quyết vấn đề đất đai trước khi CPH.

Đi tìm nguyên nhân của tiến độ “rùa bò” này, bên cạnh những lý do chủ quan và khách quan như con người, cụ thể là tư duy của lãnh đạo DN, việc chậm đổi mới quản trị DN, các vướng mắc về tài chính, lao động trong giai đoạn trước cổ phần hóa làm kéo dài thời gian thực hiện… thì vướng mắc trong xử lý đất đai là một điểm nghẽn gây nhiều chú ý. 

Vốn từng là “xương sống” của nền kinh tế, thế nên việc các DNNN sở hữu đất vàng, đất bạc là điều dễ hiểu do bối cảnh lịch sử để lại. Vì vậy, việc xử lý đất không chỉ mất thời gian, mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi của từng DNNN. Có những DN sống bằng việc cho thuê đất như trường hợp Văn phòng phẩm Hồng Hà đang từ có lãi trở thành thua lỗ khi “bóc” lợi nhuận từ tiền thuê đất. Hay như Hapro, trước khi CPH đã phải mất 1,5 năm để sắp xếp lại đất đai, thu về hơn 100 mảnh khác nhau.

Rồi bài học nhãn tiền về "lùm xùm" đất đai trong CPH Hãng Phim truyện Việt Nam cũng là trường hợp cần rút kinh nghiệm. Do không giải quyết triệt để mảng đất đai, nhiều vấn đề sau CPH nảy sinh do thời hạn thuê đất đã hết từ năm 2012, nợ đọng kéo dài nhiều năm nhưng không bị thu hồi và sau đó đánh giá bằng 0… 

Vì vậy, Bộ Tài chính cho biết, khác với trước đây, quá trình CPH diễn ra song song với sắp xếp lại đất đai, thì trong giai đoạn này, trước khi CPH, các DN sẽ phải hoàn thành quá trình rà soát lại đất đai. Sau khi rà soát, DN báo cáo với địa phương, xác định đất phù hợp mới được sử dụng, tính vào giá trị. Đất thừa, không sử dụng sẽ bị thu hồi. 

Với chủ trương mới này, câu chuyện 4 triệu m² đất của Agribank cũng đang là vấn đề được cơ quan chức năng cũng như DN này nhiều lần ngồi lại với nhau để bàn bạc.

Theo đó, Agribank đưa ra lộ trình tới năm 2019 sẽ tiến hành CPH, song vì liên quan tới vấn đề cấp sổ đỏ, định giá đất đai... của 4 triệu m² này nên phía Bộ Tài chính cho rằng Agribank phải sắp xếp xong xuôi, có trên tay phương án sử dụng đất rồi mới tiến hành CPH, vì nếu chốt thời điểm CPH sớm quá sẽ không hiệu quả, định giá càng xa thời điểm chốt, giá trị DN sẽ càng xuống.

Trước thực trạng trên, để hoàn thành công tác CPH theo đúng kế hoạch đề ra trong giai đoạn 2019- 2020, ngay những ngày đầu năm 2019, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 05-1-2019 về việc tăng cường công tác chỉ đạo, đẩy mạnh công tác cơ cấu lại, sắp xếp, đổi mới, CPH và thoái vốn nhà nước tại DNNN và DN có vốn nhà nước, trong đó đề ra 8 nhóm yêu cầu và chỉ đạo người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty, DNNN đề cao trách nhiệm, tập trung triển khai đồng bộ 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới. 

Riêng với vướng mắc về đất đai, Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương hoàn thành phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất theo đúng quy định. Cụ thể, các bộ, ngành, địa phương phải chỉ đạo các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước, DNNN và các cơ quan liên quan khẩn trương lập phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo đúng quy định. 

Căn cứ phương án sắp xếp nhà, đất được cấp có thẩm quyền phê duyệt nêu trên và lộ trình, kế hoạch CPH đã được duyệt, cơ quan đại diện chủ sở hữu ban hành quyết định thời điểm CPH, trong đó có lựa chọn thời điểm xác định giá trị DN CPH cho phù hợp. 

Trong hồ sơ chuẩn bị cho công tác CPH báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu phải có phương án sử dụng toàn bộ diện tích đất đang quản lý, sử dụng (tập hợp các đề xuất về hình thức sắp xếp lại, xử lý nhà, đất) được cấp có thẩm quyền phê duyệt nêu trên. 

Tiếp đó, sau khi lựa chọn thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp CPH theo quy định, căn cứ phương án sắp xếp nhà, đất đã được duyệt, nhu cầu sử dụng đất để cho DN sử dụng sau khi CPH và thời điểm xác định giá trị DN, Ban Chỉ đạo CPH tại DN chỉ đạo Tổ giúp việc phối hợp cùng DN chuẩn bị hồ sơ, tài liệu liên quan gửi đến từng UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (nơi DN có diện tích đất đang quản lý, sử dụng) đề nghị có ý kiến đối với toàn bộ diện tích đất DN sẽ tiếp tục sử dụng sau CPH và giá đất cụ thể làm cơ sở xác định giá trị DN theo quy định. 

Trong thời hạn 30 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (nơi DN có diện tích đất đang quản lý, sử dụng) phải có ý kiến chính thức đối với toàn bộ diện tích đất DN sẽ tiếp tục sử dụng sau CPH và giá đất cụ thể theo quy định của pháp luật về đất đai để làm cơ sở cho việc xác định giá trị DN...

Hà An

Các tin khác

AIA Việt Nam được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

AIA Việt Nam được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Ngày 13/5/2026, AIA Việt Nam vừa được vinh danh Top 10 Doanh nghiệp vì Cuộc sống Cộng đồng 2025 – 2026 với danh hiệu “Doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ dẫn đầu về các sản phẩm sống khỏe” trong khuôn khổ Giải thưởng Rồng Vàng 2026 do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức.

EVNGENCO1 đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng

EVNGENCO1 đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng

Tổng Công ty Phát điện 1 (EVNGENCO1) đang đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi trên hồ thủy điện tại tỉnh Lâm Đồng với tổng công suất gần 270 MW, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 4.400 tỷ đồng. Các dự án được kỳ vọng góp phần khai thác hiệu quả hạ tầng hồ chứa hiện hữu, bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia và thúc đẩy phát triển năng lượng xanh theo định hướng Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Vinamilk Sure lan toả lối sống khoa học từ dinh dưỡng đến vận động

Vinamilk Sure lan toả lối sống khoa học từ dinh dưỡng đến vận động

Tiếp nối hành trình phụng sự cộng đồng, Vinamilk và nhãn hàng Vinamilk Sure vừa đồng hành cùng Hội Người giáo dục Bệnh đái tháo đường Việt Nam, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang và phường Việt Hưng (Hà Nội) trong chương trình cộng đồng “Ngàn bước chân – Triệu trái tim khỏe”.

Amway Việt Nam ghi dấu ấn lần thứ 10 được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Amway Việt Nam ghi dấu ấn lần thứ 10 được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Ngày 13/5, Amway Việt Nam, thương hiệu hàng đầu về chăm sóc sức khỏe, vinh dự được trao tặng Giải thưởng Rồng Vàng 2026 ở hạng mục “Doanh nghiệp FDI có tăng trưởng liên tục và bền vững”. Đặc biệt, đây là lần thứ 10 Amway Việt Nam được vinh danh tại giải thưởng uy tín này, đánh dấu cột mốc ý nghĩa cho hành trình phát triển bền bỉ, năng lực vận hành ổn định và cam kết đầu tư lâu dài của doanh nghiệp tại Việt Nam. 

VPBank nâng tầm dịch vụ chuyển tiền du học, tối ưu trải nghiệm toàn diện

VPBank nâng tầm dịch vụ chuyển tiền du học, tối ưu trải nghiệm toàn diện

Không ngừng cải tiến để mang lại trải nghiệm tốt hơn, VPBank nâng tầm toàn diện dịch vụ chuyển tiền quốc tế tối ưu quy trình theo hướng đơn giản, nhanh chóng và an toàn hơn, đáp ứng nhu cầu chuyển tiền ngày càng gia tăng của phụ huynh và du học sinh. Đồng thời, khách hàng VPBank còn được hưởng loạt ưu đãi hấp dẫn như miễn phí dịch vụ và tặng e-voucher trị giá đến 25 triệu đồng

Mở lối hoàn lương bằng chính sách nhân văn

Mở lối hoàn lương bằng chính sách nhân văn

 Không chỉ là một chính sách an sinh đơn thuần, việc triển khai nguồn vốn tín dụng ưu đãi theo Quyết định số 22/2023/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (gọi tắt là Quyết định số 22) đang trở thành “điểm tựa” quan trọng giúp nhiều người chấp hành xong án phạt tù tại Ðồng Nai có cơ hội làm lại cuộc đời. 

Vốn ngân hàng “thay áo” những vùng quê

Vốn ngân hàng “thay áo” những vùng quê

Từ những dải đất cồn giữa dòng Hậu Giang đến vùng bìa rừng bên sông Đồng Nai, dòng vốn tín dụng ngân hàng đang chảy bền bỉ, len vào từng nông hộ, từng mái nhà, từng xóm nhỏ. Đồng vốn ưu đãi không chỉ giúp người nghèo vượt qua khó khăn mà còn nuôi dưỡng sinh kế, giữ lửa làng nghề, mở đường cho nhiều gia đình vươn lên khá giả. 

Petrovietnam nỗ lực đảm bảo chuỗi cung ứng, ổn định nguồn cung xăng dầu

Petrovietnam nỗ lực đảm bảo chuỗi cung ứng, ổn định nguồn cung xăng dầu

Trong tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2026, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực ở nhiều chỉ tiêu sản xuất kinh doanh trọng yếu, đặc biệt bảo đảm nguồn dầu thô cung cấp cho các nhà máy lọc dầu trong nước, cùng nguồn cung các sản phẩm xăng dầu, khí... góp phần quan trọng ổn định thị trường, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Tổng Giám đốc OCB Phạm Hồng Hải xin từ nhiệm

Tổng Giám đốc OCB Phạm Hồng Hải xin từ nhiệm

Ngân hàng TMCP Phương Đông (HOSE: OCB) vừa công bố thông tin về việc ông Phạm Hồng Hải gửi đơn từ nhiệm vị trí Tổng Giám đốc. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh OCB đang bước vào giai đoạn chiến lược mới, với những định hướng phát triển và mục tiêu tăng trưởng dài hạn.

Xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối vi phạm dự trữ xăng dầu bắt buộc

Xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối vi phạm dự trữ xăng dầu bắt buộc

Liên tiếp trong các ngày đầu tháng 5/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Cục TTTN) đã kiểm tra đột xuất và xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu do không bảo đảm mức dự trữ xăng dầu bắt buộc và các hành vi vi phạm khác theo quy định của pháp luật. Tổng số tiền xử phạt lên tới 320 triệu đồng.

Moody’s nâng xếp hạng tín nhiệm của MB lên mức Ba2

Moody’s nâng xếp hạng tín nhiệm của MB lên mức Ba2

Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s Ratings (Moody’s) vừa công bố nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn và xếp hạng nhà phát hành của Ngân hàng TMCP Quân đội (MB; HoSE: MBB) từ Ba3 lên Ba2, tương đương mức trần xếp hạng quốc gia của Việt Nam. Triển vọng được duy trì ở mức “Ổn định”.

Tăng cường giám sát hoạt động tín dụng chính sách

Tăng cường giám sát hoạt động tín dụng chính sách

Trong công cuộc giảm nghèo bền vững, tín dụng chính sách xã hội được xem là một trong những công cụ hữu hiệu nhất để hỗ trợ người yếu thế. Tại xã Ia Boòng, tỉnh Gia Lai, thông qua công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên, chính sách này đã và đang đi vào cuộc sống, tạo ra những chuyển biến tích cực về kinh tế - xã hội. 

Dòng vốn chính sách - bệ đỡ cho những phận người

Dòng vốn chính sách - bệ đỡ cho những phận người

Không còn là những khoản vay đơn thuần, nguồn vốn tín dụng chính sách từ NHCSXH đang trở thành “bệ đỡ” cho nhiều phận người trên địa bàn tỉnh Nghệ An vươn lên. Từ những mô hình chăn nuôi, cải tạo vườn tạp đến phát triển kinh tế hộ gia đình, từng đồng vốn đang âm thầm làm đổi thay diện mạo nông thôn, vun đắp những sinh kế bền vững.