Hiện, Công an tỉnh tăng cường các biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn tại các cơ sở giam giữ, đồng thời quản lý, giáo dục cho hơn 900 can, phạm nhân. Bên cạnh đó, Công an các cấp phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng quản lý, giám sát, giáo dục, giúp đỡ trên 220 đối tượng chấp hành án tại xã, phường; quản lý hơn 120 đối tượng bị kết án phạt tù còn ngoài xã hội và 4.400 đối tượng tái hòa nhập cộng đồng.
Đại tá Võ Minh Trí, Trưởng phòng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp cho biết, công tác giáo dục, cải tạo can, phạm nhân không chỉ dừng lại ở việc chấp hành án mà còn phải hướng đến thay đổi nhận thức, hành vi, giúp họ có đủ kiến thức pháp luật, kỹ năng sống và niềm tin để làm lại cuộc đời sau khi trở về địa phương. “Muốn người lầm lỗi thật sự hoàn lương thì phải tác động toàn diện, từ giáo dục pháp luật, chăm sóc sức khỏe, ổn định tâm lý đến tạo điều kiện tái hòa nhập cộng đồng. Mỗi cán bộ làm công tác quản lý giam giữ phải vừa nghiêm minh, vừa nhân văn, lấy cảm hóa làm trọng tâm”, Đại tá Võ Minh Trí chia sẻ.
Phòng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp phối hợp Trại Tạm giam số 1 đã ra mắt mô hình dân vận khéo “Tuyên truyền pháp luật cho người sắp chấp hành xong án phạt tù và người bị tạm giữ, tạm giam”. Đây không đơn thuần là hoạt động tuyên truyền pháp luật mà hơn hết với mục tiêu giúp những người từng lầm lỡ tháo gỡ tâm lý mặc cảm, nâng cao nhận thức và chuẩn bị tâm thế cho ngày trở về với gia đình, xã hội. Hàng ngàn người sắp chấp hành xong án phạt tù, người bị tạm giữ, tạm giam đã được tuyên truyền các quy định liên quan đến tái hòa nhập cộng đồng, kỹ năng phòng ngừa tái phạm và các chính sách hỗ trợ vay vốn, học nghề, tạo việc làm.
Công an tỉnh còn đặc biệt quan tâm chăm sóc sức khỏe cho can, phạm nhân nhằm xây dựng môi trường giam giữ an toàn, lành mạnh. Tại Trại Tạm giam số 2, Công an tỉnh phối hợp Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh tổ chức tư vấn, xét nghiệm HIV tự nguyện cho 164 can, phạm nhân trong đợt 1 năm 2026. Hoạt động nhằm phát hiện sớm các trường hợp nhiễm HIV để có kế hoạch điều trị kịp thời, duy trì sức khỏe, kéo dài tuổi thọ và ngăn ngừa nguy cơ lây truyền trong cộng đồng.
Đại tá Nguyễn Văn Chiến, Giám thị Trại tạm giam số 2 cho biết: “Công tác quản lý giam giữ hiện nay không chỉ bảo đảm an ninh, an toàn mà còn hướng đến xây dựng môi trường cải tạo nhân văn, tạo điều kiện để can, phạm nhân yên tâm cải tạo tốt, sớm tái hòa nhập cộng đồng”.
Tương tự, tại Phân trại tạm giam Đầm Dơi (Trại Tạm giam số 1), đơn vị chủ động phối hợp Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh triển khai tư vấn, xét nghiệm sàng lọc HIV cho can, phạm nhân đang giam giữ. Qua triển khai, đã tổ chức tư vấn, xét nghiệm cho 29 trường hợp, bảo đảm tuân thủ nghiêm các quy định chuyên môn y tế và giữ bí mật thông tin cá nhân theo quy định.
Ngoài ra, các cơ sở giam giữ còn thường xuyên tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, thăm hỏi, tặng quà nhân các dịp lễ, Tết…, qua đó góp phần ổn định tâm lý, nâng cao đời sống tinh thần cho can, phạm nhân, khơi dậy ý chí phấn đấu cải tạo tiến bộ.
Sau hơn 2 năm thực hiện Quyết định số 22 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, Công an các cấp phối hợp Ngân hàng Chính sách xã hội và các ban, ngành, đoàn thể triển khai hiệu quả chính sách hỗ trợ vay vốn.
Đến nay, toàn tỉnh đã có hơn 400 trường hợp được lập hồ sơ đề nghị vay vốn; trong đó giải ngân trên 310 trường hợp với tổng số tiền gần 18 tỷ đồng để đầu tư sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, ổn định cuộc sống.
Ông M.V.C. (ngụ ấp Trọng Ban, xã Tân Hưng) chia sẻ: “Sau khi được hỗ trợ vay vốn theo chính sách dành cho người chấp hành xong án phạt tù, tôi đầu tư chăn nuôi heo để phát triển kinh tế gia đình. Nhờ nguồn vốn kịp thời, cuộc sống gia đình dần ổn định hơn, bản thân tôi cũng có thêm động lực làm ăn, quyết tâm chí thú lao động để làm lại cuộc đời”.
Trong đợt đặc xá năm 2026, Công an Cà Mau đã hoàn thành hồ sơ đề nghị đặc xá cho 34 phạm nhân đủ điều kiện theo quy định. Đối với nhiều phạm nhân, cơ hội được xét đặc xá là niềm mong mỏi lớn lao sau những tháng ngày nỗ lực cải tạo, chấp hành nghiêm nội quy cơ sở giam giữ.
Phạm nhân P.V.T. (Trại Tạm giam số 2) cho biết: “Chính sách đặc xá là động lực rất lớn để chúng tôi cố gắng học tập, lao động, cải tạo tốt, sớm sửa chữa lỗi lầm. Sự quan tâm, giáo dục và tính nhân văn của lực lượng Công an giúp tôi có thêm niềm tin để quyết tâm làm lại cuộc đời khi trở về địa phương”.
Có thể thấy, từ công tác quản lý, giáo dục trong cơ sở giam giữ đến hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, Công an Cà Mau đang từng bước xây dựng quy trình giáo dục toàn diện, nhân văn và hiệu quả. Những “hành trang hướng thiện” được trang bị hôm nay không chỉ giúp người từng lầm lỗi có cơ hội làm lại cuộc đời mà còn góp phần lan tỏa giá trị nhân văn, giữ gìn bình yên và hạnh phúc cho cộng đồng.
