Vỡ òa hạnh phúc trước ngày trở về
Là một trong những phạm nhân có tên trong danh sách đề nghị đặc xá được Hội đồng xét đề nghị đặc xá của Trại giam Xuân Hà đề xuất, phạm nhân Trần Hữu H. (SN 1991), trú tại xã Hương Xuân, tỉnh Hà Tĩnh xúc động cho biết, bản thân đã bất ngờ đến bật khóc khi nghĩ đến giây phút đoàn viên với vợ con đang đến rất gần sau gần 5 năm thụ án trong trại giam về tội Cướp tài sản.
Phạm nhân H. cho biết, thời điểm vướng vào vòng lao lý là đầu năm 2021, khi dịch COVID-19 bùng phát, bản thân là lao động tự do, không có việc làm. Trong lúc nhàn cư, một người em kết nghĩa gọi điện “tố” bị nhóm bạn chơi bạc chơi gian, cuỗm hết sạch tiền. Trần Hữu H. đã xông thẳng đến sòng bạc, lấy toàn bộ số tiền của các con bạc nên bị khởi tố, bắt tạm giam và kết án 7 năm tù giam. Thời điểm đó, vợ của H. đang mang bầu đứa con thứ 3, đứa đầu mới 4 tuổi và đứa thứ 2 vừa tròn 3 tuổi. H. cho biết, thời gian đầu ở trong trại giam, bản thân rất hối lỗi nên suy sụp tinh thần, may có cán bộ quản giáo, Ban Giám thị thường xuyên động viên, giúp đỡ về mặt tinh thần nên đã cố gắng tu tâm cải tạo tốt.
Sau gần 5 năm ở trại giam, mặc dù cải tạo ở đội làm lồng nhãn nhưng H. vẫn tranh thủ học thêm nghề và được cấp 2 chứng chỉ về thợ xây và hàn xì. “Em đã khóc khi biết mình có tên trong danh sách đề nghị đặc xá, và việc đầu tiên là gọi điện về báo cho gia đình. Vợ hứa ngày nhận quyết định đặc xá sẽ đưa 3 đứa con đến tận cổng trại giam để đón. Trải qua những lầm lỗi trong quá khứ, được về với gia đình, xã hội, em nhất định sẽ tu tâm hoàn lương để trở thành một người có ích”, phạm nhân H. chia sẻ.
Với mức án 6 năm tù giam về tội Tham ô tài sản, phạm nhân Trịnh Xuân T. (SN 1991), trú tại phường Vũng Áng, tỉnh Hà Tĩnh cũng là một trong số 80 phạm nhân có tên trong danh sách đề nghị đặc xá lần này. Tháng 10/2023, T. lúc bấy giờ đang là quản lý kho bãi cho Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, lợi dụng sự quản lý lỏng lẻo, T. đã cấu kết với các đối tượng trong và ngoài công ty, tẩu tán tài sản ra bên ngoài để thu lợi bất chính. Bản án 72 tháng tù giam là cái giá phải trả khi sự việc bị phát lộ và sau 31 tháng tu tâm cải tạo tại Trại giam Xuân Hà, T. đã có tên trong danh sách đề nghị đặc xá lần này.
Chia sẻ về lầm lỗi trong quá khứ, T. cho biết do tuổi trẻ bồng bột, phần nữa hoàn cảnh gia đình quá khó khăn khi vợ không có việc làm, nuôi 4 đứa con nhỏ dại nên bản thân đã nghĩ quẩn, túng quá hóa liều. Nhưng chính thời gian được thụ án ở Đội 3 phân trại số 1, nhờ sự quan tâm, hướng thiện của quản giáo và Hội đồng cán bộ, T. đã thấm thía và nhận chân được giá trị thực của cuộc sống tự do, của đồng tiền chân chính được làm ra từ mồ hôi, công sức của chính mình. Phạm nhân T. cho biết, dù có tên trong danh sách đề nghị đặc xá, nhưng vẫn chưa báo cho vợ con vì muốn tạo sự bất ngờ. Ngoài ra, hành trang trở về với xã hội, T. cũng đã hoạch định khi nung nấu ý chí sẽ mở một đại lý kinh doanh phân bón và thức ăn chăn nuôi gia súc để làm lại cuộc đời.
Thượng tá Trần Quốc Toản, Phó Giám thị Trại giam Xuân Hà cho biết, với hơn 2.300 phạm nhân đang thụ án tại đây, con số 80 phạm nhân được đề nghị đặc xá lần này chưa phải là lớn, song phản ánh thực chất thực tiễn công tác giáo dục, hướng thiện và dạy nghề tại đơn vị. Những phạm nhân được đề nghị đặc xá đều đảm bảo các tiêu chuẩn theo quy định, đồng thời quá trình giáo dục, Ban Giám thị nhận định đây là những cá nhân có sự rèn luyện tốt, đảm bảo sau khi tái hòa nhập cộng đồng sẽ trở thành người có ích cho xã hội, nguy cơ tái phạm không cao.
Trang bị các điều kiện tốt nhất cho người đặc xá tái hòa nhập cộng đồng
Về quá trình triển khai, theo Thượng tá Toản, ngay sau khi nhận được Quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026 cũng như các văn bản hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá và Kế hoạch của Bộ Công an, Hội đồng xét đề nghị đặc xá của Trại giam Xuân Hà đã quán triệt đến toàn thể cán bộ, chiến sĩ.
Đồng thời tổ chức niêm yết công khai Quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026 tại các buồng giam, nhà giam, hội trường phạm nhân, thư viện phạm nhân, các khu lao động, hướng nghiệp, dạy nghề ngoài trại giam để phạm nhân biết, trên cơ sở đó số phạm nhân xét thấy đủ điều kiện tiêu chuẩn thì viết đơn đề nghị đặc xá và bản cam kết theo quy định. Đến ngày 21/4, Hội đồng xét, đề nghị đặc xá của Trại giam Xuân Hà tổ chức họp xét, đề nghị đặc xá cho phạm nhân. Các đội, tổ phạm nhân họp thảo luận, bình xét, bỏ phiếu kín giới thiệu những người đủ điều kiện đề nghị đặc xá; cán bộ quản giáo phụ trách đội, tổ trực tiếp báo cáo từng hồ sơ phạm nhân và thời gian xếp loại chấp hành án phạt tù tiếp theo của phạm nhân đều được xếp loại khá, tốt. Trên cơ sở đó, 80 phạm nhân đã được Hội đồng nhất trí đề nghị đặc xá đảm bảo đúng quy trình, quy định.
Ngoài việc đảm bảo xét duyệt hồ sơ đề nghị đặc xá theo đúng quy định, đảm bảo công tâm, khách quan và minh bạch, thời gian qua, Trại giam Xuân Hà đặc biệt quan tâm đến công tác tuyên truyền pháp luật, tư vấn hướng nghiệp cho phạm nhân được đề nghị đặc xá. Đơn vị đã tập trung phổ biến về quyền, nghĩa vụ của người được đặc xá, quy định về xóa án tích, tái hòa nhập cộng đồng; các dự án luật mới được Quốc hội thông qua liên quan trực tiếp đến quyền lợi và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho người vừa chấp hành xong án phạt tù như: Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự... Đặc biệt, tập trung giới thiệu quy định về đối tượng và điều kiện vay vốn đối với người chấp hành xong án phạt tù.
Các đơn vị như Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp thanh niên, Trung tâm Dịch vụ việc làm, Ngân hàng Chính sách xã hội, Công an tỉnh Hà Tĩnh... dịp này cũng đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, hướng nghiệp để chuẩn bị "hành trang" cho ngày trở về của phạm nhân được đề nghị đặc xá. Đảm bảo trước ngày về với gia đình và cộng đồng, phạm nhân đặc xá sẽ được tham gia học kỹ năng sống, phổ biến quy định pháp luật và tìm hiểu về chính sách hỗ trợ vay vốn, tạo việc làm. Qua đó, góp phần cảm hóa, nâng cao nhận thức về giá trị cuộc sống, dần xoá bỏ mặc cảm, tự ti, tạo động lực để phạm nhân tiếp tục phấn đấu, cải tạo tốt.
Thượng tá Trần Quốc Toản cho biết thêm, bên cạnh việc trang bị các điều kiện tốt nhất cho những phạm nhân được đặc xá, đảm bảo ngày trở về của không còn bỡ ngỡ, không bị tự ti, mặc cảm và tái phạm tội. Song song với đó, qua từng đợt đặc xá, Trại giam Xuân Hà cũng kịp thời khích lệ, động viên các phạm nhân không nằm trong diện được đặc xá tiếp tục phấn đấu, rèn luyện để tiếp thêm động lực cho họ tu tâm cải tạo tốt, trở thành động lực để sớm hoàn lương. Dõi ánh mắt xa xăm nhìn về phía Hội trường nơi các phạm nhân sắp được đặc xá đang học tập các lớp tại hòa nhập cộng đồng ở Trại giam Xuân Hà, phạm nhân Trịnh Văn B. (SN 1970), trú tại phường Tương Mai, TP Hà Nội đang thụ án mức 20 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” tiếc nuối chia sẻ, theo quy định chỉ còn tối thiểu 10 tháng nữa là bản thân đủ thời gian để đưa vào diện xét đề nghị đặc xá. Phạm nhân B. cho biết, sẽ tiếp tục phấn đấu cố gắng cải tạo thật tốt để may mắn có tên trong danh sách đề nghị đặc xá lần sau.
Đến thời điểm hiện nay, Công tác đề nghị đặc xá đã được Ban Giám thị Trại giam Xuân Hà triển khai bài bản, chặt chẽ và theo đúng các quy định pháp luật. Qua đó, không chỉ thể hiện chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước và là nguồn động viên để người lầm lỡ làm lại cuộc đời mà đây còn chính là "chìa khoá" để mở cánh cửa hoàn lương cho người lầm lỡ.
