Bỏng axit tùy từng cấp độ đều gây tổn hại đến sức khỏe và để lại di chứng đến suốt đời. Y học hiện nay chỉ can thiệp phần nào chứ chưa thể "khôi phục nguyên trạng" chức năng vận động, giác quan, dung nhan người bệnh.
Tiến sỹ bác sĩ Đỗ Lương Tuấn, Chủ nhiệm Khoa Bỏng người lớn, Viện Bỏng quốc gia đưa ra một con số giật mình, mỗi năm có từ 20-50 bệnh nhân bỏng axit nhập viện và đang có dấu hiệu gia tăng. Đáng buồn là, tỷ lệ các vụ bỏng axit xuất phát từ nguyên nhân trả thù do ghen tuông mù quáng đứng đầu bảng.
"Lịch sử" của loại tội phạm này xuất phát từ miền Nam thời kỳ trước giải phóng sau đó, lan ra miền Bắc. Gần đây, tính chất của các vụ án tạt axit phức tạp hơn, nguyên nhân cũng đa dạng hơn. Đó là do mâu thuẫn trong tranh chấp tài sản, địa vị và hận thù cá nhân... Lúc xuống tay, kẻ gây tội ác muốn đạt được các mục đích: hủy hoại cả nhan sắc và sức khỏe "đối thủ".
Khi bác sỹ Tuấn đưa ra nhận định về mục đích của các vụ tạt axit, tôi chợt giật mình điểm lại. Đúng là trong các vụ ghen tuông, nhiều người đã trả thù bằng cách, "tặng" cho tình địch bộ mặt gớm ghiếc. Không chỉ vậy, axit còn đọng vào hốc mắt, phá hủy giác mạc nhãn cầu, gây mù lòa. "Mắt có thể chống được lửa, hơi cay vì nó rất nhạy cảm. Chỉ cần cảm thấy nguy hiểm là mắt nhắm tịt lại nhưng với axit thì không. Nhà báo có biết tại sao?", bác sỹ Tuấn nêu câu hỏi. Thấy tôi im lặng, bác sỹ Tuấn nói luôn: "Vì mắt vốn là chỗ trũng, axit lại là chất lỏng nên khi nó đã được hắt vô rồi thì axit đọng lại ở đấy, rất khó tẩy rửa".
Bệnh nhân Nguyễn Thị L.H. ở quận Tây Hồ, Hà Nội bị kẻ mà chị không yêu tạt axit ngày 28/1 đang điều trị ở bệnh viện là một ví dụ. Phần má phải, mắt phải và tai phải của chị bị bỏng nặng. Vết bỏng làm mí mắt chị bị kéo xuống, giác mạc bị tổn thương nặng. Không chỉ vậy, vùng cổ và ngực chị cũng bị "hư hại" nặng. Những dị tật này theo chị đến hết cuộc đời.
Chị Nguyễn Thị Kim Loan, nguyên thẩm phán Tòa dân sự TAND quận Đống Đa, Hà Nội, là một bệnh nhân để lại trong lòng người bác sỹ điều trị nhiều day dứt. Chị Loan là người đại diện cho pháp luật, xét xử công minh một vụ tranh chấp quyền thừa kế. Kẻ bị thua trong vụ án đã thù hận, rình rập và hắt axit vào người chị. Qua nhiều năm điều trị cả trong và ngoài nước nhưng hiện trạng sức khỏe và nhan sắc của chị vẫn không khả quan là bao.
Khi bị bỏng axit, người bị nạn cảm thấy đau, rát, nóng. Vì rát nên mọi nạn nhân đều có xu hướng tìm nước để rửa. Việc này rất cần thiết, vì nước làm loãng nồng độ axit. Đặc biệt, cần phải rửa sạch, để axit còn tồn đọng trên da không ngấm vào sâu. Để việc sơ cứu có hiệu quả, nên cho nước chảy thành dòng trên vùng bị đau rát, chú ý ở các giác quan. Thông thường, các giác quan đều là vùng trũng (tai, mắt) axit sẽ đọng lại. Để giảm thiểu sự xâm hại, cần lấy nước để đẩy axit ra. Ngoài nước lã thông thường, dân gian còn hay dùng nước vôi trong để sơ cứu người bị bỏng. Việc làm này cũng rất hữu ích, vì đây là có tác dụng làm trung hòa axit.
Lê Thị Kim Yến phải nhận bản án đích đáng sau khi tạt axit.
Điều trị bỏng axit rất nan giải, thông thường là bỏng sâu. Sau khi điều trị thường để lại sẹo lồi. Những dải sẹo lồi co rút gây đau đớn, biến dạng cơ thể người bệnh. Kèm theo đó là hỏng các giác quan như tai, mắt, mũi, miệng. Đối với những bệnh nhân bị bỏng vùng sinh dục, hậu quả để lại là gây co rút, teo, dính (bỏng vùng này rất nặng vì đây là vùng trũng, axit thường đọng lại), có khi làm mất chức năng sinh dục…
Theo bác sỹ Tuấn, y học hiện đại (cả thế giới chứ không riêng Việt
Tại Viện Bỏng quốc gia, có hẳn một Khoa Tạo hình di chứng bỏng. Đội ngũ các y, bác sỹ ở đây chính là những người lấy lại phần nào dung nhan cho người bệnh. Tuy nhiên, khó có thể tái tạo được những nét thiên phú đã mất, bác sỹ Tuấn cho biết.
Bản thân ông sau nhiều năm gắn bó với công việc đã có sáng kiến cải tiến kỹ thuật về "Cắt bỏ hoại tử bỏng sớm, ghép da dày toàn lớp ở những vùng vận động và thẩm mỹ". Những sáng kiến của các bác sỹ trực tiếp điều trị bỏng và di chứng bỏng đã giúp bệnh nhân bớt đi những vết sẹo xấu xí, những tổn thương về sức khỏe.
Là người điều trị hàng trăm ca bỏng axit, bác sỹ Tuấn khuyến cáo: Cần phải cánh báo, lên án tội ác này trên các phương tiện thông tin đại chúng để những người có ý định trả thù bằng axit dừng lại và sau đó là những chế tài pháp lý với những khung hình phạt cao được áp dụng mới có tác dụng răn đe. Bác sỹ Tuấn cũng đề xuất, nên đưa axit vào danh mục hóa chất cần quản lý chặt chẽ.
Tuy vậy, theo Thượng tá Đỗ Đức Quang, Phó trưởng Phòng Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an thành phố Hà Nội, axit không có trong danh mục thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện về ANTT. Vậy, nên trước khi đưa axit vào hàng kinh doanh có điều kiện chắc chắn là các cấp có thẩm quyền sẽ xem xét cặn kẽ. Nhưng trước tình trạng số lượng các vụ án cố ý gây thương tích bằng axit ngày một gia tăng, chúng tôi nghĩ rằng, cần phải có biện pháp quản lý chặt chẽ. Đồng thời, việc tuyên truyền về hậu quả do bỏng axit gây ra cũng như xử lý nghiêm các đối tượng phạm tội cũng rất cần đẩy được mạnh
